Kategorie

Wynagrodzenie za czas strajku

Joanna Pysiewicz-Jężak
Pracownikowi za czas strajku nie przysługuje wynagrodzenie. Pensja powinna być zatem obniżona o cały okres trwania absencji pracownika.
Reklama

Coraz więcej grup zawodowych walczy z pracodawcami o swoje interesy, podejmując akcje strajkowe. Jak pokazują przeprowadzane w ostatnich latach badania opinii społecznej, Polacy, mimo towarzyszącym strajkom uciążliwości i niedogodności, akceptują je jako formę sporu pracowników z pracodawcą. Czy strajkujący pracownicy otrzymują za czas strajku wynagrodzenie i czy okres strajku wlicza się do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy?

Zgodnie z Kodeksem pracy wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, natomiast za czas niewykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią (art. 80 k.p.). Warunkiem prawa pracownika do wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy spowodowany udziałem w strajku, jest istnienie przepisu ustanawiającego takie prawo. Jak wynika z art. 23 ust. 2 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych w okresie strajku zorganizowanego, zgodnie z przepisami ustawy pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia, a jedynie prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego oraz uprawnień ze stosunku pracy.

Udział w strajku a uprawnienia pracownicze

Udział pracownika w strajku zorganizowanym zgodnie z przepisami ustawy, czyli w sposób legalny, nie stanowi naruszenia obowiązków pracowniczych.

W okresie strajku pracownik zachowuje:

  • prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego (np. zasiłków chorobowych),
  • uprawnienia ze stosunku pracy.

Jedynym uprawnieniem, które pracownikowi nie przysługuje w okresie strajku, jest prawo do wynagrodzenia. Nie oznacza to jednak, że pracownik biorący udział w strajku będzie zawsze pozbawiony wynagrodzenia. Protestujący mogą liczyć na wsparcie finansowe wypłacone przez organizatora strajku z funduszy strajkowych, które tworzą ze składek członkowskich i wykorzystują organizacje związkowe. Może on być utworzony u każdego pracodawcy i nie podlega egzekucji. Pomoc z tego źródła pokrywa jednak tylko część utraconych zarobków pracowników należących do związku i obejmuje zazwyczaj zasiłki strajkowe wypłacane pracownikom – członkom związków zawodowych, którzy regularnie opłacają składki członkowskie.

Pomoc udzielana jest też zazwyczaj po spełnieniu określonych warunków (prawidłowo podjętej decyzji o rozpoczęciu strajku, po określonej liczbie dni strajku).

WAŻNE!

Zdarzają się również sytuacje, że pracodawca w porozumieniu kończącym strajk może przyznać pracownikom prawo do wynagrodzenia za okres strajku. Zależy to wyłącznie od dobrej woli pracodawcy.


Okres strajku wlicza się do okresu zatrudnienia u danego pracodawcy. Nie jest więc przerwą w zatrudnieniu.

Pracownik zachowuje np.:

  • prawo do urlopu wypoczynkowego za okres strajku,
  • prawo do nagrody jubileuszowej.

WAŻNE!

Pracownicy niebiorący udziału w strajku zachowują prawo do wynagrodzenia, ponieważ byli gotowi do wykonywania pracy.

Obowiązek zwrotu wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi „z góry”

Reklama

Z kodeksową zasadą określającą, że wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną wiąże się problem ewentualnego zwrotu wynagrodzenia wypłaconego „z góry” pracownikowi, który przystąpił do strajku. Konstrukcja wynagrodzenia „z góry” oznacza wypłatę wynagrodzenia pod warunkiem, że pracownik będzie świadczył pracę.

Nad powyższym zagadnieniem zastanawiał się również Sąd Najwyższy, który musiał udzielić odpowiedzi na pytanie: „czy pracownik przystępujący do akcji strajkowej w ramach sporu zbiorowego powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu wcześniej otrzymanego wynagrodzenia?”.

Uchwała Sądu w tej sprawie została podjęta 8 grudnia 1994 r. i stanowi, że pracownik otrzymujący wypłatę wynagrodzenia „z góry” powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu wynagrodzenia w każdej sytuacji niewykonywania pracy, chyba że za określony czas z mocy przepisu szczególnego zachowuje do niego prawo (I PZP 49/94).

Pracownik, który otrzymał wynagrodzenie „z góry” w pełnej wysokości, a następnie nie świadczył pracy z powodu udziału w strajku, otrzymał kwotę, która mu się nie należy. Zwrot nienależnie pobranego wynagrodzenia następuje na podstawie art. 87 § 7 k.p., który daje pracodawcy prawo do odliczenia z wynagrodzenia za pracę w pełnej wysokości kwoty wypłaconej w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia. Przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy pracownik otrzymał wypłatę wynagrodzenia „z góry”.


W przeciwieństwie do należności, o których mowa w art. 87 § 1 k.p., których potrącenia pracodawca może dokonać tylko w określonej kolejności i wysokości, odliczenia, o których mowa w art. 87 § 7 k.p. (czyli np. wynagrodzenie wypłacone „z góry” pracownikowi, który podejmie akcję strajkową), nie podlegają żadnym ograniczeniom. Istotne jest również uregulowanie zawarte w art. 91 k.p., który wprost stanowi, że należności inne niż wymienione w art. 87 § 1 i 7 k.p. mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Oznacza to, że pracodawca, który „z góry” wypłacił wynagrodzenie pracownikowi, przystępującemu następnie do akcji strajkowej, może potrącić z jego wynagrodzenia kwotę wypłaconą w poprzednim terminie płatności, bez uzyskiwania jego zgody.

Należy również podkreślić, że na podstawie art. 87 § 1 k.p. można w danym miesiącu potrącić z wynagrodzenia pracownika należność powstałą znacznie wcześniej, podczas gdy na podstawie art. 87 § 7 k.p. z wynagrodzenia pracownika w danym terminie płatności można odliczyć tylko kwoty wypłacone pracownikowi w poprzednim terminie płatności.

Przykład

Pracownik, który otrzymał wynagrodzenie „z góry”, przystąpił do akcji strajkowej, która trwała 5 dni. W następnym terminie płatności pracodawca potrącił z wynagrodzenia pracownika kwotę odpowiadającą liczbie dni, w czasie których pracownik nie wykonywał pracy z powodu uczestniczenia w strajku. Pracownik uznał, że pracodawca postąpił niewłaściwie, bo powinien uzyskać jego zgodę na potrącenie i zażądał zwrotu spornej kwoty. Pracodawca postąpił zgodnie z przepisami, potrącając z wynagrodzenia kwotę za dni strajku.

Pracownik, który otrzymał wynagrodzenie „z góry” i przystępuje do strajku, powinien liczyć się z obowiązkiem zwrotu wynagrodzenia za czas udziału w akcji. W celu wyegzekwowania tej kwoty pracodawca nie ma obowiązku uzyskiwać jego zgody. Podstawą odliczenia jest art. 87 § 7 k.p. Jednak potrącenie to musi nastąpić w najbliższym terminie płatności. W przypadku niedokonania odliczenia we wskazanym czasie należność ta będzie mogła być potrącona z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie albo na podstawie tytułu wykonawczego. Tak więc w omawianym przypadku pracodawca postąpił prawidłowo, gdyż potrącając kwotę wynagrodzenia wypłaconego pracownikowi „z góry” odpowiadającą liczbie dni strajku, w którym pracownik brał udział, nie był zobowiązany do uzyskania jego zgody.

Podstawa prawna:

  • art. 80, 87, 91 Kodeksu pracy,
  • art. 23 ust. 2 ustawy z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (DzU nr 55, poz. 236 ze zm.),
  • uchwała SN z 8 grudnia 1994 r. (I PZP 49/94, OSNP 1995/16/202).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?