Kategorie

Kiedy i według jakich zasad wypłacamy dodatki wyrównawcze

Dodatki wyrównawcze mają na celu rekompensatę pracownikowi różnicy między dotychczas otrzymywanym wynagrodzeniem a nowym w sytuacjach szczególnych wskazanych w przepisach prawa pracy.

Dodatki wyrównawcze są szczególną formą rekompensaty. Nie każdy pracownik, którego wynagrodzenie uległo obniżeniu, jest uprawniony do jego otrzymania. Jedynie określone przepisami prawa sytuacje dają możliwość uzyskania dodatku wyrównawczego.

Dodatki wyrównawcze w Kodeksie pracy

Przepisy Kodeksu pracy wyraźnie wskazują okoliczności, których zaistnienie połączone z obniżeniem wynagrodzenia pracownika uprawnia go do otrzymania tego świadczenia.

Uprawnionymi do dodatku wyrównawczego są:

- pracownice w ciąży lub karmiące dziecko piersią, gdy zmiana warunków pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku pracy, skrócenie czasu pracy lub przeniesienie pracownic do innej pracy (w związku z zakazem zatrudniania takiej pracownicy przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne) powoduje obniżenie wynagrodzenia (art. 179 § 4 k.p.),

- pracownicy przez okres nieprzekraczający 6 miesięcy, u których stwierdzono objawy wskazujące na powstawanie choroby zawodowej i w związku z tym przeniesiono ich do innych prac nienarażających ich na działanie czynników wywołujących te objawy, jeśli powoduje to obniżenie wynagrodzenia (art. 230 k.p.),
- pracownicy przez okres do 6 miesięcy, którzy stali się niezdolni do wykonywania dotychczasowej pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (i nie zostali uznani za niezdolnych do pracy w rozumieniu ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.), jeżeli przeniesienie do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia (art. 231 k.p.).

Wydaje się, że pewnego wyjaśnienia wymaga pojęcie „przeniesienie do innej pracy”. Można je zdefiniować nie tylko jako zmianę rodzaju pracy o charakterze przedmiotowym, ale także wszelkie zmiany zachodzące w procesie pracy, a w szczególności zmiany dotyczące organizacji czasu pracy, jak również zmiany zachodzące w obniżeniu wydajności pracy w związku z wystąpieniem okoliczności wskazanych w przepisach prawa pracy.

Dodatki wyrównawcze przy zwolnieniach grupowych

Ustawa z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników także przewiduje wypłatę dodatków wyrównawczych (DzU nr 90, poz. 844 ze zm.).

Uprawnienie to przysługuje, jeżeli wypowiedzenie warunków płacy i pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia:

- określonym kategoriom pracowników (m.in. pracownikom w wieku przedemerytalnym, pracownicom w ciąży, członkom rady pracowniczej przedsiębiorstw państwowych, członkom zarządu zakładowej organizacji związkowej) do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy przy zwolnieniu grupowym (art. 5 ust. 6 ustawy),

- pracownikom, których stosunek pracy podlega z mocy odrębnych przepisów szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem i wobec których jest dopuszczalne wypowiedzenie stosunku pracy w ramach grupowego zwolnienia przez okres do 6 miesięcy przy zwolnieniu indywidualnym. Wyjątkowo w tym przypadku z prawa do dodatku wyrównawczego nie mogą skorzystać pracownicy przebywający na urlopach, a także nieobecni w pracy z innych usprawiedliwionych przyczyn, jeżeli nie upłynął jeszcze okres uprawniający do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia (art. 10 ust. 4 ustawy).

Powyższe dodatki są obliczane według tych samych zasad co dodatki wyrównawcze przewidziane w Kodeksie pracy.

Jak obliczyć dodatek wyrównawczy

Zasady obliczania dodatków wyrównawczych zawarte są w rozporządzeniu z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 62, poz. 289 ze zm.).

Wynagrodzenie będące podstawą dodatku oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego. Podstawą obliczenia dodatku wyrównawczego według składników wynagrodzenia określonych w stawkach godzinowych albo za inny okres krótszy niż 1 miesiąc oraz zmiennych składników wynagrodzenia wypłacanych za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc jest wynagrodzenie za 1 dzień z okresu poprzedzającego przeniesienie do innej pracy. W tym celu wynagrodzenie ustalone według zasad obowiązujących przy ustaleniu wynagrodzenia za urlop dzieli się przez liczbę dni kalendarzowych, za które pracownikowi przysługiwało wynagrodzenie przed przeniesieniem. W celu obliczenia dodatku wyrównawczego za okres miesięczny, od kwoty stanowiącej iloczyn wynagrodzenia za 1 dzień i liczby dni, za które pracownikowi po przeniesieniu do innej pracy przysługiwało wynagrodzenie, odejmuje się wynagrodzenie przysługujące pracownikowi po przeniesieniu (§ 9 rozporządzenia).

Natomiast podstawę obliczenia dodatku wyrównawczego do wynagrodzenia według składników wynagrodzenia wypłacanych za okresy dłuższe niż 1 miesiąc stanowi wynagrodzenie za 1 dzień z okresu poprzedzającego przeniesienie do innej pracy, określone według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop, z tym że wynagrodzenie to dzieli się przez liczbę dni kalendarzowych, za które pracownikowi przysługiwało wynagrodzenie. Zasada obliczenia dodatku wyrównawczego za okres miesięczny jest w tym przypadku identyczna jak przy obliczaniu dodatku do wynagrodzenia według składników określonych w stawkach miesięcznych w stałej wysokości (§ 10 rozporządzenia).


Przykłady

Pracownik został przeniesiony do innej pracy na podstawie orzeczenia lekarskiego. Lekarz uznał go za niezdolnego do wykonywania dotychczasowej pracy wskutek wypadku przy pracy. Czy pracodawca przy obliczaniu dodatku wyrównawczego ma obowiązek uwzględnić wynagrodzenie pracownika za czas przestoju oraz nagrodę jubileuszową?

Nie, ponieważ wynagrodzenie będące podstawą dodatku wyrównawczego oblicza się według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego. Należy zatem przeanalizować rozporządzenie z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (DzU nr 2, poz. 14 ze zm.). Paragraf 6 tego aktu wymienia świadczenia, których nie uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego, m.in. wynagrodzenia za czas niezawinionego przez pracownika przestoju, a także nagrody jubileuszowej.

Dodatek do wynagrodzenia według składników określonych w stałych stawkach miesięcznych zmniejsza się za każdy dzień pracy, za który pracownikowi po powierzeniu innej pracy nie przysługuje wynagrodzenie za pracę. W tym celu kwotę dodatku wyrównawczego dzieli się przez współczynnik (służący także do ustalenia ekwiwalentu za 1 dzień urlopu), a w przypadku otrzymania przez pracownika wynagrodzenia określonego w art. 92 Kodeksu pracy (wynagrodzenie chorobowe) albo zasiłku przewidzianego w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przez 30. Tak otrzymany wynik mnoży się przez liczbę dni, za które pracownikowi przysługiwałoby to wynagrodzenie lub zasiłek i otrzymaną kwotę odejmuje się od dodatku wyrównawczego (§ 8 rozporządzenia).

Pracownik na podstawie orzeczenia lekarskiego został przeniesiony do innej pracy 1 grudnia br. Lekarz stwierdził u niego objawy wskazujące na powstawanie choroby zawodowej. Na nowym stanowisku otrzymał wynagrodzenie w wysokości 1200 zł. Wcześniej pracownik otrzymywał wynagrodzenie stałe 1000 zł oraz premię regulaminową. We wrześniu premia wyniosła 230 zł, w październiku 280 zł zaś w listopadzie 240 zł. Ile wynosi przysługujący mu w grudniu dodatek wyrównawczy, jeżeli w grudniu chorował 5 dni?

Z uwagi na to, że pracownikowi przed przeniesieniem przysługiwało oprócz wynagrodzenia stałego również wynagrodzenie zmienne, do obliczenia wysokości dodatku wyrównawczego musimy wziąć pod uwagę wynagrodzenie pracownika z okresu 3 miesięcy poprzedzających miesiąc przeniesienia.

W omawianym okresie pracownik przepracował we wrześniu 20 dni, w październiku 23 dni, w listopadzie 21 dni. A zatem łącznie pracownik przepracował 64 dni.

Podstawa dodatku ze zmiennych składników wynagrodzenia:

230 zł + 280 zł + 240 zł = 750 zł.

Średnie wynagrodzenie pracownika w grudniu br.:

750 zł : 64 dni = 11,71 zł.

11,71 zł × 19 dni (dni do przepracowania w grudniu) = 222,49 zł.

Do otrzymanej kwoty należy dodać wynagrodzenie stałe (wynagrodzenie stałe przed przeniesieniem do innej pracy):

1000 zł + 222,49 zł = 1222,49 zł.

W tym miejscu należy podkreślić ponownie, że dodatek wyrównawczy jest różnicą między wynagrodzeniem przed przeniesieniem do innej pracy a wynagrodzeniem po przeniesieniu.

1222,49 zł - 1200 zł = 22,49 zł (dodatek wyrównawczy przysługujący temu pracownikowi za grudzień 2007 r.)

Jeżeli pracownik był chory w grudniu 2007 r. i przez 5 dni przebywał na zwolnieniu lekarskim, to w tym celu dodatek należy podzielić przez 30.

22,49 : 30 = 0,75 zł.

A następnie wynik należy pomnożyć przez liczbę dni objętych zwolnieniem, czyli przez 5 i odjąć od przysługującego dodatku.

0,75 zł × 5 dni zwolnienia = 3,75 zł.

22,49 zł - 3,75 zł = 18,74 zł.

Pracownik otrzyma w grudniu oprócz wynagrodzenia zasadniczego także wynagrodzenie chorobowe (za 5 dni zwolnienia lekarskiego) oraz dodatek wyrównawczy w wysokości 18, 74 zł.

Dodatek wyrównawczy pracodawca wypłaca pracownikowi wraz z wynagrodzeniem zasadniczym.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Niedziela handlowa - lipiec 2021

    Niedziela handlowa - lipiec 2021 r. ma 4 niedziele. Czy 4 lipca, 11 lipca, 18 lipca albo 25 lipca to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    System kadrowo-płacowy - o co pytać dostawcę

    System kadrowo-płacowy - o co należy pytać dostawcę przy wyborze oprogramowania HR?

    Praca zdalna - Kodeks pracy [PROJEKT]

    Praca zdalna - Kodeks pracy będzie zawierał przepisy dotyczące pracy zdalnej. Jakie regulacje przewiduje projekt?

    Prace sezonowe a bezpieczeństwo pracowników

    Prace sezonowe zalewają portale z ofertami pracy. Co z bezpieczeństwem pracowników?

    Zmiana warunków pracy cudzoziemca a zezwolenie na pracę

    Czy zmiana warunków pracy cudzoziemca wiąże się z koniecznością zmiany zezwolenia na pracę lub uzyskania nowego?

    Ochrona danych przy pracy zdalnej - 5 wskazówek na wakacje

    Ochrona danych przy pracy zdalnej czyli jak nie narazić firmy na kradzież wrażliwych danych. Oto 5 wskazówek na wakacje dla pracowników zdalnych.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe wynagrodzenia lekarzy rezydentów od 1 lipca 2021 r. przewiduje projekt rozporządzenia ministra zdrowia o zasadniczych wynagrodzeniach dla rezydentów. Ile wyniosą?

    "Blaski i cienie PPK" - niezależne badanie naukowe

    PPK - jakie są opinie o programie? Poznaj wyniki niezależnego badania naukowego "Blaski i cienie PPK".

    Tata wybiera urlop ojcowski

    Urlop ojcowski to urlop najczęściej wykorzystywany przez ojców urlop po narodzinach dziecka. Najrzadziej korzystają z urlopu rodzicielskiego.

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika a przepisy

    Monitoring poczty elektronicznej pracownika - jakie są przepisy prawne? Czy to nie narusza dóbr osobistych pracownika?

    Zasiłek macierzyński i opiekuńczy - będzie okres wyczekiwania?

    Okres wyczekiwania przy zasiłku macierzyńskim i opiekuńczym? To propozycja ZUS mająca zapobiegać nadużyciom.

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy wniosek?

    Zwolnienie z ZUS - do kiedy można złożyć wniosek o zwolnienie ze składek za grudzień 2020, styczeń, luty, marzec i kwiecień 2021 r. z tarczy 9.0?

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzeniu go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?