Kategorie

Jak zmniejszyć wynagrodzenie pracownikom chronionym

Beata Tofiluk
Jesteśmy dużą firmą produkcyjną, zatrudniającą około 200 pracowników. W związku z ciężką sytuacją finansową jesteśmy zmuszeni do rozwiązania umów o pracę z częścią pracowników. W stosunku do pozostałych pracowników planujemy zmianę ich warunków wynagradzania (zmniejszenie wynagrodzenia zasadniczego). W chwili obecnej 5 naszych pracownic jest w ciąży, zaś 18 pracowników osiągnęło wiek przedemerytalny. Czy pracownikom podlegającym szczególnej ochronie możemy zmienić na ich niekorzyść warunki wynagradzania? Jeżeli tak, to czy dodatek wyrównawczy możemy wypłacać im przez 6 miesięcy?
Reklama

Co do zasady pracodawca nie może wypowiedzieć warunków umowy o pracę pracownikowi będącemu w okresie przedemerytalnym lub pracownicy w ciąży. Ograniczenie to nie dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Mogą oni na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników wypowiedzieć dotychczasowe warunki pracy i płacy pracownicom w okresie ciąży lub pracownikom, którym brakują nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego. Pracownikom takim przysługuje jednak dodatek wyrównawczy, jeżeli wypowiedzenie warunków pracy i płacy powoduje obniżenie ich wynagrodzenia. Dodatek ten należy wypłacać do końca okresu, w którym korzystaliby ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem stosunku pracy. Szczegóły – w uzasadnieniu.

Ustawodawca objął szczególną ochroną przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę pewne kategorie osób, które w sposób najbardziej dotkliwy odczułyby utratę zatrudnienia. Ochrona taka została zapewniona m.in. kobietom w ciąży, w okresie przebywania na urlopie macierzyńskim oraz pracownikom w wieku przedemerytalnym. Istnieje szereg ograniczeń, które uniemożliwiają pracodawcom definitywne rozstanie się z takimi pracownikami lub niekorzystną zmianę ich warunków zatrudnienia (por. art. 39 i 177 Kodeksu pracy). Zgodnie z przepisem art. 39 Kodeksu pracy pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakują nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku (chyba że pracownik uzyskał prawo do renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy), zaś przepis art. 177 k.p. zakazuje wypowiadania i rozwiązywania umowy o pracę z pracownicami w ciąży. W związku z tym, że do wypowiedzenia zmieniającego należy stosować w odpowiedni sposób przepisy dotyczące wypowiadania umów o pracę (art. 42 § 1 k.p.), wymienione wyżej zakazy obejmują także wypowiedzenie warunków pracy lub płacy tym osobom. Zasadniczo więc pracodawca nie może złożyć wypowiedzenia zmieniającego pracownikom w wieku przedemerytalnym oraz pracownicom w ciąży.

Ochrona tych grup pracowników przed wypowiedzeniem zmieniającym jest jednak ograniczona podczas przeprowadzania przez pracodawców zwolnień grupowych na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Przepisy tej ustawy dotyczą pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników.

Reklama

Należy zatem stwierdzić, że w sytuacji, która zaistniała w Państwa zakładzie (reorganizacja spowodowana ciężką sytuacją finansową), mogą Państwo wręczyć wypowiedzenie zmieniające warunki wynagradzania zarówno pracownikom w wieku przedemerytalnym, jak i pracownicom w ciąży.

Jeśli zmiana tych warunków dokonana w ramach wypowiedzenia zmieniającego spowoduje obniżenie wynagrodzenia, to będą Państwo zobowiązani do wypłacania tym osobom dodatku wyrównawczego do końca okresu, w którym będą korzystać ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem. Oznacza to, że w okresie ochrony nie zmniejszą Państwo obciążenia ekonomicznego związanego z zatrudnianiem takich pracowników. Pomimo wypowiedzenia zmieniającego obniżającego pensję, będą bowiem Państwo wypłacali pracownikom chronionym wynagrodzenie wyrównane do wysokości dotychczas pobieranego wynagrodzenia.


PRZYKŁAD

31 sierpnia br. jedna z pracownic będąca w 4. miesiącu ciąży, zatrudniona na czas nieokreślony u pracodawcy zatrudniającego powyżej 20 pracowników, otrzymała wypowiedzenie zmieniające warunki pracy i płacy, według którego została przeniesiona ze stanowiska starszego specjalisty ds. rekrutacji na stanowisko specjalisty ds. rekrutacji, a ponadto na nowym stanowisku zaproponowano jej wynagrodzenie zasadnicze w wysokości 3000 zł. Dotychczas pracownica była wynagradzana stawką miesięczną w wysokości 3500 zł. Obowiązuje ją 3-miesięczny okres wypowiedzenia. Za okres od września do końca listopada pracownica otrzyma wynagrodzenie w wysokości 3500 zł. Jeżeli pracownica nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków (przed upływem połowy okresu wypowiedzenia, a jeśli wypowiedzenie nie zawierało pouczenia w tej sprawie – do końca okresu wypowiedzenia), to począwszy od grudnia będzie wynagradzana stawką w wysokości 3000 zł oraz otrzyma dodatek wyrównawczy w wysokości 500 zł, tj. 3500 zł – 3000 zł.

Jak wynika z przykładu, można się zastanawiać, po co wręczać takie wypowiedzenie, skoro i tak należy pracownikowi wypłacać wynagrodzenie w niezmienionej wysokości. Wręczenie wypowiedzenia może się jednak okazać korzystne po zakończeniu okresu ochronnego. Wówczas przestaną Państwo bowiem wypłacać dodatek wyrównawczy. Gdyby pracownik otrzymał wypowiedzenie zmieniające dopiero po zakończeniu okresu ochronnego, to okres wypłaty niezmniejszonego wynagrodzenia zostałby przedłużony o okres wypowiedzenia.

Należy dodać, że w przypadku, o którym mowa w pytaniu, wypłata dodatku wyrównawczego nie może być ograniczona do 6 miesięcy. Ten okres wypłaty dodatku dotyczy bowiem innych kategorii pracowników (np. przebywających na urlopie wychowawczym, jeżeli trwa on dłużej niż 3 miesiące, czy członków komitetów założycielskich związków zawodowych).

Muszą Państwo pamiętać także o tym, że nie ma przeszkód prawnych, aby zmiana warunków zatrudnienia pracowników podlegających szczególnej ochronie nastąpiła na mocy porozumienia stron. Jest to korzystne rozwiązanie, ponieważ w takim przypadku nie będą Państwo zobowiązani do wypłaty dodatku wyrównawczego.

Należy też dodać, że istnieje pewna różnica pomiędzy ochroną, którą są objęte pracownice w ciąży, a ochroną pracowników w wieku przedemerytalnym. Mianowicie jeśli chodzi o ochronę kobiet w ciąży, to wyłączną przyczyną pogorszenia ich sytuacji finansowej wypowiedzeniem warunków pracy i płacy jest konieczność przeprowadzenia zwolnień grupowych lub indywidualnych z przyczyn niedotyczących pracowników (z ustawy o zwolnieniach grupowych). W przypadku pracownic w ciąży pracodawca nie może w ramach zwolnień grupowych wypowiedzieć im umowy o pracę. Pomimo przeprowadzania zwolnienia grupowego pracodawca nie ma zatem możliwości wypowiedzenia pracownicom w ciąży umowy o pracę, a jedynie może pogorszyć ich sytuację przez wręczenie im wypowiedzenia zmieniającego. Tylko pośrednio może to doprowadzić do rozwiązania z nimi umowy o pracę, w razie gdy nie przyjmą zaproponowanych warunków pracy lub płacy. Identyczne zasady jak przy zwolnieniach grupowych obowiązują także w przypadku dokonywania zwolnień indywidualnych z przyczyn niedotyczących pracowników.

Natomiast w przypadku osób w wieku przedemerytalnym warunki pracy i płacy można im wypowiedzieć nie tylko w razie przeprowadzania zwolnień grupowych lub indywidualnych, ale też z przyczyn wymienionych w art. 43 k.p. Zatem w przypadku tych osób pracodawca może wypowiedzieć im warunki pracy i płacy w ramach zwolnień grupowych i indywidualnych (na warunkach określonych w ustawie o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy), ale też może wręczyć im wypowiedzenie zmieniające na podstawie art. 43 k.p. w przypadku:

  • wprowadzenia nowych zasad wynagradzania dotyczących ogółu pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy lub tej ich grupy, do której pracownik należy,
  • stwierdzonej orzeczeniem lekarskim utraty zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy albo niezawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do jej wykonywania.

Podstawa prawna:

  • art. 39, 41, 42 i 177 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2012 r., poz. 908
  • art. 1, 5, 8 i 10 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników – Dz.U. Nr 90, poz. 844; ost.zm. Dz.U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1654
  • § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy – Dz.U. Nr 62, poz. 289; ost.zm. Dz.U. z 2003 r. Nr 230, poz. 2292
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?

    HR-owca portret własny 2021 [RAPORT]

    HR-owca portret własny 2021 - raport przedstawia jak HRowcy radzili sobie w pandemii, jakie mają zadania, wyzwania i motywacje. Jak oceniają swoją pracę?

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r.

    Płaca minimalna w Niemczech w 2021 i 2022 r. - ile wynosi Mindestlohn? Ile wynosi netto?

    Urlop rodzinny na opiekę nad rodzicami lub wnukami

    Urlop rodzinny - 12 miesięczny urlop na opiekę nad chorymi rodzicami bądź wnukami dla babci lub dziadka to nowa propozycja urlopu. Czy będzie wprowadzony do Kodeksu pracy?

    Składka zdrowotna - Nowy Ład

    Składka zdrowotna a Nowy Ład - jaka zmiana w naliczaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne została przewidziana od 2022 r.?

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika

    Kodeks pracy - zmiana definicji pracownika przewidziana jest w projekcie ustawy o zmianie ustawy kodeksowej. Jaka miałaby być nowa definicja pracownika?

    Jedna płaca minimalna dla całego kraju to złe rozwiązanie?

    Płaca minimalna - jedna kwota dla całego kraju to złe rozwiązanie? Przedsiębiorcy proponują wprowadzenie minimalnego wynagrodzenia za pracę na poziomie 50% średniej płacy w danym regionie.

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym

    Turcja - umowa o zabezpieczeniu społecznym funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Czego dotyczy? Kto na niej skorzysta?

    Składka zdrowotna 2021 – działalność gospodarcza

    Składka zdrowotna w 2021 r. a działalność gospodarcza - ile wynosi wysokość składki zdrowotnej? Jak Nowy Ład wpłynie na wysokość składki zdrowotnej?

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - wzór

    Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron - pobierz wzór druku. Jak rozwiązać umowę zgodnie z art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy? W jakiej formie dokonać porozumienia?

    Czy można zwolnić pracownika z powodu braku szczepienia?

    Zwolnienie niezaszczepionego pracownika - czy prawo pracy pozwala na rozwiązanie umowy z pracownikiem, który nie zaszczepił się przeciwko COVID-19?

    Kiedy pracownik ponosi odpowiedzialność materialną?

    Odpowiedzialność materialna pracownika - pracownik ponosi odpowiedzialność na zasadach ogólnych i za mienie powierzone w ramach dodatkowej umowy.

    Składki KRUS III kwartał 2021

    Składki KRUS w III kwartale 2021 r. - ile wynoszą rolnicze składki wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r.

    Wyższe podwyżki dla służby zdrowia od 1 lipca 2021 r. - takie rozwiązanie proponuje Senat. Sprawdź, ile wzrośnie wynagrodzenie lekarzy, pielęgniarek, położnych i innych pracowników medycznych.

    Ile osób w Polsce pracuje zdalnie? [GUS]

    Praca zdalna - ile osób w Polsce pracuje zdalnie? Gdzie najwięcej osób pracuje z domu?

    Płaca minimalna - średnie wynagrodzenie w powiecie

    Płaca minimalna będzie zależała od powiatu? Proponuje się, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosiła tyle, ile średnie wynagrodzenie w powiecie.

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w 2021 r.?

    Świadczenie rehabilitacyjne - ile wynosi w III kwartale 2021 r.? Znamy nowy wskaźnik waloryzacji podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.

    Powrót do pracy stacjonarnej czy praca zdalna?

    Powrót do pracy stacjonarnej - czy Polacy chcą wracać do biur? Czy praca zdalna zostanie? Jakie wyzwania stoją przed pracodawcami i pracownikami?

    12 czerwca - Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci

    Dzień Sprzeciwu Wobec Pracy Dzieci przypada na 12 czerwca. Pandemia COVID-19 wpłynęła negatywnie na to zjawisko.

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją już funkcjonuje

    Umowa o zabezpieczeniu społecznym z Turcją funkcjonuje od 1 czerwca 2021 r. Jakie kwestie reguluje?