Kategorie

Wynagrodzenie za zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy podczas wypowiedzenia

Łukasz Matys
Jeden z pracowników jest na 1-miesięcznym wypowiedzeniu. W piśmie wypowiadającym umowę zwolniliśmy pracownika ze świadczenia pracy w całym okresie wypowiedzenia. Pracownik otrzymywał stałe miesięczne wynagrodzenie i dodatek funkcyjny oraz zmienną premię regulaminową. Jak należy ustalić wysokość wynagrodzenia za ten okres?

Zobacz zmiany: Wysokość wynagrodzenia w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy - zmiany 2016 r.

Za okres zwolnienia ze świadczenia pracy mogą Państwo wypłacić pracownikowi wynagrodzenie obliczone jak za przestój lub jak za urlop wypoczynkowy, lub jak ekwiwalent za urlop wypoczynkowy. Ponieważ w zakresie ustalania wynagrodzenia za nieświadczenie pracy nie ma jednolitych regulacji, wszystkie wskazane sposoby ustalania wynagrodzenia za ten okres należy uznać za prawidłowe.

UZASADNIENIE

Zwolnienie pracownika z wykonywania pracy wynika przede wszystkim z praktyk pracodawców i ma miejsce zwłaszcza w okresie wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Najwyższy w wyroku z 28 października 1998 r. (I PKN 361/98, OSNP 1999/23/750), stwierdził, że do zwolnienia pracownika z obowiązku pracy niezbędne jest porozumienie dwóch stron. Zatem przyjmując takie rozwiązanie pracownik musi wyrazić wolę niewykonywania pracy w okresie wypowiedzenia. Innego zdania był Sąd Najwyższy w wyroku z 24 września 2003 r. (I PK 324/02, OSNP 2004/18/313), w którym wskazał, że inicjatywę w tej sprawie ma tylko pracodawca. Może on zwolnić pracownika z wykonywania pracy jednostronnie w samym dokumencie wypowiedzenia. Jednak za takim rozwiązaniem musi przemawiać ważny interes pracodawcy oraz dobro pracownika i poszanowanie jego słusznych interesów.

Może się więc zdarzyć, że pracownik w okresie biegnącego wypowiedzenia nie będzie świadczył pracy. Jednak za ten czas zatrudniony zachowuje prawo do wynagrodzenia, przy czym przepisy nie określają sposobu ustalania jego wysokości. Dlatego w tym przypadku nie można wskazać jedynego słusznego rozwiązania. Pomocne w tym zakresie okazuje się orzecznictwo sądowe.

W praktyce wykształciły się trzy rozbieżne stanowiska dotyczące sposobu wynagradzania pracownika za okres zwolnienia ze świadczenia pracy. Możliwość stosowania każdego z nich dopuścił Sąd Najwyższy w wyroku z 16 czerwca 2005 r. (I PK 260/04, OSNP 2006/9-10/145). Zatem w takiej sytuacji pracodawca może wypłacić wynagrodzenie obliczone jak za przestój lub jak za urlop wypoczynkowy albo jak ekwiwalent za urlop.


Wynagrodzenie tzw. przestojowe przysługuje pracownikowi za czas niewykonywania pracy, jeżeli był gotów do jej wykonywania, ale doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy. Wysokość tej rekompensaty należy ustalać na podstawie stawki wynagrodzenia wynikającej z osobistego zaszeregowania pracownika, ustalonej za godzinę pracy lub w stałej miesięcznej kwocie. Jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony, pracownikowi należy wypłacić 60% wynagrodzenia. Za okres zwolnienia ze świadczenia pracy nie należą się natomiast premie i dodatki, z wyjątkiem dodatku funkcyjnego (uchwała Sądu Najwyższego z 30 grudnia 1986 r., III PZP 42/86). Stosowanie tego rozwiązania jest zatem korzystniejsze dla pracodawcy. Należy jednak mieć na uwadze, że tak ustalone wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie wynikające z odrębnych przepisów (w 2011 r. – 1386 zł).

Pracodawca może również ustalić wysokość wynagrodzenia za okres nieświadczenia pracy na takich samych zasadach, jakie obowiązują przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

Zatem w podstawie wymiaru wynagrodzenie za czas nieświadczenia pracy należy uwzględnić wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy, z wyłączeniem m.in.:

  • jednorazowych lub nieperiodycznych wypłat za spełnienie określonego zadania bądź za określone osiągnięcie,
  • wynagrodzenia za czas gotowości do pracy oraz za czas niezawinionego przez pracownika przestoju,
  • gratyfikacji (nagród) jubileuszowych,
  • wynagrodzenia za czas urlopu wypoczynkowego, a także za czas innej usprawiedliwionej nieobecności w pracy,
  • wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną,
  • kwoty wyrównania do wynagrodzenia za pracę do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę,
  • nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego, należności przysługujących z tytułu udziału w zysku lub w nadwyżce bilansowej,
  • odpraw emerytalnych lub rentowych albo innych odpraw pieniężnych (§ 6 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego...).

Przyjmując taki sposób wynagradzania za czas zwolnienia ze świadczenia pracy, pracownikowi należy wypłacić nie tylko wynagrodzenie podstawowe, ale również miesięczne premie i inne miesięczne dodatki (w tym dodatek funkcyjny). Składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości należy uwzględnić w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu, w którym przypada zwolnienie ze świadczenia pracy. Natomiast składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc należy wliczyć do podstawy wymiaru w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie 3 miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym pracownik jest zwolniony z wykonywania pracy, a w sytuacji znacznego wahania wysokości tych składników – z okresu maksymalnie 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających ten miesiąc. W podstawie wymiaru tego wynagrodzenia za okres zwolnienia pracownika z obowiązku świadczenia pracy nie należy jednak uwzględniać składników wynagrodzenia przysługujących za okresy dłuższe niż 1 miesiąc, np. premii kwartalnych, półrocznych, rocznych, które należy wypłacać w przyjętych terminach ich wypłaty.


Bardziej korzystnym rozwiązaniem dla pracownika jest wypłata wynagrodzenia za czas nieświadczenia pracy obliczona na zasadach dotyczących ustalania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Ten sposób ustalania wynagrodzenia za okres niewykonywania pracy jest taki sam, jak w przypadku obliczania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy. Różnica polega na tym, że w podstawie tak ustalonego wynagrodzenia należy uwzględnić dodatkowo składniki wynagrodzenia w średniej wysokości przysługujące za okresy dłuższe niż 1 miesiąc wypłacone w okresie 12 miesięcy bezpośrednio poprzedzających miesiąc zwolnienia z wykonywania pracy. Natomiast składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy nie dłuższe niż 1 miesiąc należy uwzględnić w podstawie ekwiwalentowej w średniej wysokości wypłaconej w okresie nie dłuższym niż 3 miesiące.

PRZYKŁAD

Robert K. jest na 1-miesięcznym wypowiedzeniu do 30 czerwca br. W okresie wypowiedzenia pracownik jest zwolniony ze świadczenia pracy. Robert K. jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy i świadczy pracę od poniedziałku do piątku po 8 godzin dziennie. Pracownik otrzymywał stałe miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3300 zł i dodatek funkcyjny w wysokości 300 zł oraz zmienną miesięczną premię regulaminową w łącznej wysokości wypłaconej za 3 ostatnie miesiące 726 zł. Ponadto pracownik ma prawo do premii kwartalnej, której łączna wysokość wypłacona w okresie 12 miesięcy wyniosła 840 zł. Obliczamy wynagrodzenie każdą ze wskazanych wyżej metod za okres zwolnienia pracownika ze świadczenia pracy w czerwcu.

@RY1@i65/2011/012/i65.2011.012.000.0041.001.jpg@RY2@

@RY1@i65/2011/012/i65.2011.012.000.0041.101.jpg@RY2@

Należy podkreślić, że Sąd Najwyższy dopuścił możliwość stosowania wszystkich wyżej wskazanych sposobów obliczania wynagrodzenia za czas zwolnienia pracownika z wykonywania pracy. Natomiast prawo wyboru przysługuje wyłącznie pracodawcy. To on decyduje, czy zastosuje rozwiązanie korzystniejsze dla pracownika czy dla siebie, chociaż wybierając obliczanie wynagrodzenia za czas zwolnienia z obowiązku świadczenia jak za przestój może narazić się na proces sądowy z pracownikiem.

Podstawa prawna

  • art. 81 § 1 Kodeksu pracy,
  • § 7, § 8, § 14–19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczególnych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop (Dz.U. Nr 2, poz. 14 ze zm.),
  • § 4–4a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych przez Kodeks pracy (Dz.U. Nr 62, poz. 289).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Umowy o pracę – zawieranie i rozwiązywanie
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kodeks pracy art. 30

    Kodeks pracy w art. 30 wylicza sposoby rozwiązania umowy o pracę: porozumienie stron, wypowiedzenie, dyscyplinarka i upływ czasu.

    Kontroferta dla pracownika - co to jest?

    Kontroferta dla pracownika - co to jest i w jakim celu się ją stosuje? Czy warto przyjąć kontrofertę?

    Jesienna rekrutacja w logistyce - jak zachęcić do pracy w firmie?

    Startuje jesienna rekrutacja w logistyce. Jakich pracowników brakuje? Jak zachęcić do pracy w danej firmie? Co przyciąga pracowników?

    Kontrole PIP na małych budowach 2021 - wyniki

    Kontrole PIP na małych budowach zostały wzmożone w 2021 r. Z danych statystycznych wynika, że to właśnie na małych budowach jest najwięcej wypadków przy pracy. Jakie są wyniki kontroli PIP?

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców przez cały rok

    Praca sezonowa - prawa cudzoziemców nie są sezonowe. Przypomina o tym PIP w kampanii "Prawa przez cały rok". Jak zatrudnić cudzoziemca na podstawie zezwolenia na pracę sezonową? Czym jest umowa o pomocy przy zbiorach?

    Europejskie Porozumienie dotyczące aktywnego starzenia się

    Europejskie Porozumienie podpisane w 2017 r. dotyczy aktywnego starzenia się i podejścia międzypokoleniowego w pracy. Realizując je, w Polsce powstało "Porozumienie strony pracowników oraz strony pracodawców RDS na rzecz aktywnego starzenia". Wypracowano w nim szereg rozwiązań na rzecz aktywnego starzenia się.

    Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2021?

    Kiedy jest zmiana czasu na zimowy w 2021 r.? Czy ostatni raz przestawiamy zegarki jesienią? Jak zmiana czasu wpływa na czas pracy w nocy?

    Wypłata wynagrodzenia za pracę w sobotę, niedzielę

    Wypłata wynagrodzenia za pracę to podstawowy obowiązek pracodawcy. Co w przypadku, gdy dzień wypłaty wynagrodzenia wypada w sobotę lub niedzielę?

    Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na 4 falę covid?

    4 fala covid przewidywana jest na jesień 2021 r. Statystyki wskazują na tendencję wzrostową zakażeń. Jak niemieccy pracodawcy przygotowują się na ten trudny czas?

    Weryfikacja szczepień pracowników - projekt

    Weryfikacja szczepień pracowników - trwają prace nad projektem nowych przepisów. Czy pracodawcy będą mogli sprawdzić fakt zaszczepienia się przeciw COVID-19 przez pracowników?

    Umowa o dzieło - ZUS, zgłoszenie

    Umowa o dzieło - zgłoszenie do ZUS jest obowiązkowe od 2021 r. Jaki jest termin na zgłoszenie? Kto musi zgłosić umowę do ZUS?

    Zmiany w ubezpieczeniach społecznych od 18 września 2021 r.

    Najnowsze zmiany w ubezpieczeniach społecznych weszły w życie 18 września 2021 r. Sprawdź, co się zmieni.

    Wypalenie zawodowe podstawą zwolnienia lekarskiego od 2022 r.

    Wypalenie zawodowe od 2022 r. będzie podstawą do otrzymania zwolnienia lekarskiego (l4). Czym jest wypalenie? Jakie są objawy? Jak przeciwdziałać?

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.