Kategorie

Czy każda podwyżka pod koniec roku oznacza wyższą wypłatę dla pracownika

Katarzyna Kulin
Pracodawca, który pod koniec roku decyduje się na zmianę wynagrodzenia pracownika, musi się liczyć z tym, że może to wpłynąć na sposób naliczania nie tylko wynagrodzenia, ale też innych świadczeń przysługujących ze stosunku pracy. Na zmianę naliczeń wpływa także przekroczenie progów skali podatkowej lub podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, do czego dochodzi najczęściej w drugiej połowie roku. Jeśli ten moment nie zostanie uchwycony, konieczna będzie korekta dokumentacji.

Zmieniając wynagrodzenie pracownika, należy pamiętać, że istnieje obowiązek zatwierdzenia wszelkiego rodzaju zmian przez obie strony stosunku pracy. Dotyczy to nie tylko zmniejszenia wysokości wynagrodzenia, ale również jego podwyższenia. Sąd Najwyższy (SN) orzekł, że zmiana warunków wynagrodzenia na korzyść pracownika, polegająca na przyznaniu mu wyższego wynagrodzenia, wymaga dla swej skuteczności jego wyraźnej lub dorozumianej zgody (wyrok z 21 października 2003 r., sygn. akt I PK 512/02, OSNP 2004/22/380). Ponadto zmiana wysokości wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę wymaga złożenia zgodnego oświadczenia woli stron stosunku pracy (art. 11 k.p.), do którego może dojść w trybie ofertowym lub negocjacyjnym (art. 70 § 1 lub art. 72 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p.; wyrok z 28 lutego 2006 r., sygn. akt II PK 186/05, OSNP 2007/1-2/8).

Pisemne potwierdzenie

Wszelkiego rodzaju zmiany uposażenia wymagają odpowiedniego pisemnego ich potwierdzenia. W takich przypadkach należy sporządzić bądź wypowiedzenie zmieniające warunki wynagrodzenia, bądź zawrzeć z pracownikiem porozumienie stron zmieniające umowę o pracę w zakresie wynagrodzenia. Pracodawcy często jednak przy zmianie wysokości wynagrodzenia wręczają pracownikom zamiast wypowiedzenia zmieniającego lub porozumienia aneksy do umów o pracę, w których pracownicy są informowani o zmianie ich zarobków.

Trzeba też pamiętać, że pracodawca ma obowiązek wypowiedzieć warunki wynagrodzenia lub zawrzeć z pracownikiem porozumienie stron, nawet gdy przyznano mu wyższe wynagrodzenie. Nie zawsze podwyższenie wynagrodzenia będzie bowiem dla pracownika sytuacją korzystną (przykład 1).

Pracodawca powinien mieć tego świadomość. W takich przypadkach zaleca się, aby pracodawca nie wręczał pracownikowi aneksu do umowy o pracę, tylko albo zawarł z pracownikiem porozumienie stron zmieniające wysokość wynagrodzenia lub dokonał wypowiedzenia warunków wynagrodzenia – tak, aby pracownik mógł ewentualnie odmówić przyjęcia oferowanych warunków.


Zmiana z datą wsteczną

Zmiana wynagrodzenia nie musi być dokonana tylko od bieżącego miesiąca. W przepisach dotyczących wynagradzania pracowników nie ma mowy o tym, aby nie można było dokonać zmiany wysokości wynagrodzenia z datą wsteczną (przykład 2).

Podatek dochodowy

Podwyższenie wynagrodzenia dla pracownika zwłaszcza pod koniec roku może się przyczynić do tego, że przychód pracownika przekroczy pierwszy próg skali podatkowej. W konsekwencji jego dochód będzie opodatkowany wyższą stawką podatku dochodowego od osób fizycznych, co oznacza konieczność odprowadzenia wyższej zaliczki (przykład 3).

Pracownik, który otrzyma podwyżkę na tyle dużą, że spowoduje to wkroczenie w drugi próg podatkowy, może się ubiegać o utrzymanie stawki podatku na wcześniejszym niższym poziomie. Taką możliwość ma pracownik, który zamierza łącznie z małżonkiem opodatkować swoje dochody za dany rok podatkowy. Może on złożyć pracodawcy oświadczenie, w którym go poinformuje, że jego dochody będą opodatkowane łącznie z dochodami małżonka i w związku z tym prosi pracodawcę o naliczanie podatku według stawki obowiązującej dla pierwszego progu podatkowego, tj. 18%. Wówczas, mimo przekroczenia pierwszego progu podatkowego, pracodawca będzie naliczał pracownikowi zaliczki na podatek w wysokości 18%. Jeśli pracodawca ustalił wypłatę wynagrodzenia do 10. dnia następnego miesiąca, to dokonując pod koniec roku podwyższenia wynagrodzenia dla pracownika, którego wynagrodzenie jest bliskie przekroczenia pierwszego progu podatkowego, nie zawsze będzie to skutkowało naliczeniem wyższego podatku (przykład 4).

Składki na ubezpieczenia i FEP

Wysokie wynagrodzenie pracownika w ciągu roku może wpłynąć na wysokość składek odprowadzanych do ZUS. Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe (od 1 stycznia 2010 r. również składek na Fundusz Emerytur Pomostowych) w danym roku kalendarzowym nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach. Limit rocznej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe w 2010 r. wynosi 94 380 zł (MP z 2009 r. nr 80, poz. 997). Do momentu osiągnięcia górnej granicy limitu składek płatnicy powinni naliczać i odprowadzać składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Po osiągnięciu tego limitu, aż do końca roku kalendarzowego, składki nie powinny być naliczane. Limit dotyczy wynagrodzenia wypłaconego w danym roku kalendarzowym, a nie wynagrodzenia za dany rok kalendarzowy (przykład 5). Ustalając roczny limit podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, uwzględnia się wynagrodzenie uzyskane przez pracownika w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku. Nie ma znaczenia, jakiego okresu wynagrodzenie dotyczy.


Zaprzestanie naliczania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe jest możliwe na wniosek ubezpieczonego, płatnika lub ZUS. Jeśli pracodawca ustali z dokumentacji płacowej, że nastąpiło przekroczenie limitu, zaprzestaje naliczania składek od nadwyżki ponad limit. Jeśli pracownik uzyskuje dochody również z innego źródła i wie, że w związku z uzyskanym wynagrodzeniem nastąpi przekroczenie limitu ograniczającego naliczanie składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, ma obowiązek poinformowania płatników składek o konieczności zaprzestania naliczania składek. Pracownik powinien w takim przypadku złożyć oświadczenie, na podstawie którego pracodawca zaprzestanie naliczania składek. W praktyce bywa to czasem kłopotliwe, bowiem nie zawsze pracownik informuje pracodawcę o tym fakcie w odpowiednim momencie i może się okazać, że zaprzestanie opłacania składek zostało dokonane za późno lub za wcześnie. Jeśli jednak ubezpieczony w oświadczeniu poda dane niezgodne ze stanem faktycznym, odpowiedzialność za to ponosi sam ubezpieczony i w przypadku wystąpienia niedopłaty, będzie zobowiązany do spłaty całości zadłużenia. Dla pracodawcy pojawi się jednak obowiązek korygowania dokumentów i naliczenia wynagrodzenia. Informację o przekroczeniu limitu może również przekazać Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Bez dyskryminacji

Pracodawca przy zmianie wynagrodzenia, zarówno na wyższe, jak i dokonując jego zmniejszenia, powinien tego dokonać tak, aby nie dyskryminować pozostałych pracowników.

Podwyższenie wynagrodzenia nie powinno być zaproponowane tylko jednemu pracownikowi, jeżeli pozostali wykonują pracę na takim samym stanowisku i posiadają takie same kwalifikacje i umiejętności. To samo dotyczy zmniejszania wynagrodzenia – nie należy dokonywać obniżenia wynagrodzenia tylko jednemu pracownikowi, skoro pozostali pracownicy wykonują to samo i nie ma żadnych przesłanek, aby wynagrodzenia pracownika zostało obniżone.


PRZYKŁAD 1: Utrata renty na dziecko

Pracodawca wręczył pracownicy aneks do umowy o pracę, w którym zawarł informację, że od 1 grudnia 2010 r. przyznaje pracownicy wyższe wynagrodzenie. Pracodawcy wydawało się, że zwiększenie wysokości wynagrodzenia będzie dla pracownicy korzystne. Okazało się jednak, że wcale z tego faktu nie była zadowolona. Pracownica pobierała rentę na dziecko, a przyznanie podwyżki będzie oznaczało, że w związku z wysokim wynagrodzeniem wypłata renty zostanie wstrzymana. Gdyby pracodawca zaproponował porozumienie stron w tej sprawie, kobieta mogłaby rozważyć, czy zmianę zaakceptować, czy nie.

PRZYKŁAD 2: Styczniowa decyzja o podwyżce od listopada

Pracodawca 3 stycznia 2011 r. uznał, że chce pracownikom podwyższyć wynagrodzenia od 1 grudnia 2010 r. Pracownicy wyrazili zgodę na podwyżkę i pracodawca zawarł z nimi porozumienia stron zmieniające umowy o pracę w zakresie wysokości wynagrodzenia. Taka sytuacja jest jak najbardziej dopuszczalna. Pracodawca może dokonać zmiany wynagrodzenia z datą wsteczną.

PRZYKŁAD 3: Przekroczenie progu podatkowego

Pracownik do końca października 2010 r. uzyskał dochód w wysokości 80 345,34 zł. Od 1 listopada 2010 r. pracodawca przyznał pracownikowi podwyżkę wynagrodzenia. Gdyby pracownik jej nie otrzymał, dochód nie przekroczyłby wysokości pierwszego progu podatkowego (wynoszącego 85 528 zł) i jego wynagrodzenie byłoby opodatkowane 18% stawką podatku. Jednak zmiana wysokości wynagrodzenia spowodowała w listopadzie 2010 r. przekroczenie pierwszego progu podatkowego i wynagrodzenie pracownika należało opodatkować 32% stawką.

PRZYKŁAD 4: Wypłaty każdego 5. dnia miesiąca

W zakładzie pracy pracodawca ustalił termin wypłaty wynagrodzenia na 5. dzień następnego miesiąca. Pracownik do 5 grudnia 2010 r. uzyskał dochód w wysokości 84 679 zł, czyli mieszczący się w pierwszym przedziale skali podatkowej. Z 1 grudnia 2010 r. pracodawca zawarł z pracownikiem porozumienie stron zmieniające umowę o pracę w zakresie wysokości wynagrodzenia, podnosząc mu wynagrodzenie zasadnicze do 15 tys. zł brutto. Ponieważ wypłata za grudzień 2010 r. zostanie wypłacona 5 stycznia 2011 r., podwyżka nie spowoduje naliczania podatku dochodowego od osób fizycznych według wyższej stawki z drugiego progu podatkowego, tj. 32%. W 2010 r. nie będzie już bowiem wypłaty wynagrodzenia. Wynagrodzenie za grudzień 2010 r. wypłacone w styczniu 2011 r. będzie stanowiło przychód uzyskany w 2011 r. i na razie zaliczka na podatek będzie obliczana według stawki z pierwszego przedziału skali podatkowej.

PRZYKŁAD 5: Opłacanie składek przez cały rok

Pracodawca wypłaca wynagrodzenie pracownikom 8. dnia następnego miesiąca. Do 8 grudnia 2010 r. pracownik otrzymał wynagrodzenie podlegające naliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe w wysokości 90 345,67 zł. Od 1 grudnia 2010 r. pracodawca zawarł z pracownikiem porozumienie zmieniające wysokość wynagrodzenia na 8 tys. zł brutto. Ponieważ wypłata wynagrodzenia za grudzień 2010 r. zostanie pracownikowi wypłacona 8 stycznia 2011 r., płatnik składek nie może zaprzestać naliczania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe, bowiem w 2010 r. nie zostanie pracownikowi wypłacone żadne wynagrodzenie. Fakt, iż łączne wynagrodzenie, które pracownik otrzyma za 2010 r., przekroczy limit ograniczający podstawę naliczenia składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe jest wyższe od kwoty 94 380 zł (w przykładzie będzie to 98 345,67 zł), nie spowoduje zaprzestania opłacania składek, bowiem w tym przypadku liczy się data wypłacania wynagrodzenia, a nie okres, jakiego dotyczy.

Podstawa prawna

  • Art. 183c, 42 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 182, poz. 1228.
  • Art. 32 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307; ost. zm. Dz.U. z 2010 r. nr 182, poz. 1228.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.