Czy należy wypłacić odprawę pośmiertną rodzinie byłego pracownika

Tak, mają Państwo obowiązek wypłacenia rodzinie zmarłego pracownika odprawy pośmiertnej. Śmierć pracownika nastąpiła bowiem w okresie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przyznanego jeszcze w okresie zatrudnienia.

UZASADNIENIE

Prawo do odprawy pośmiertnej powstaje z chwilą śmierci pracownika w trakcie trwania stosunku pracy oraz po ustaniu stosunku pracy w okresie pobierania przez pracownika zasiłku z tytułu niezdolności do pracy.

Ustawodawca uwarunkował prawo do odprawy pośmiertnej w razie śmierci po rozwiązaniu stosunku pracy z pracownikiem, jeśli śmierć nastąpi w czasie pobierania zasiłku z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą(art. 93 § 1 Kodeksu pracy). Użycie przez prawodawcę ogólnego sformułowania „w czasie pobierania po jego rozwiązaniu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby” oznacza, że intencją było ustanowienie prawa do tej odprawy bez względu na to, z jakiego rodzaju zaopatrzenia chorobowego pracownik korzystał w chwili śmierci.

Przepisy nie określają żadnego okresu od rozwiązania stosunku pracy, po upływie którego rodzinie zmarłego pracownika nie przysługiwałoby już prawo do tej odprawy. Nie wskazano również wprost, że śmierć musi nastąpić w okresie pobierania zasiłku chorobowego, lecz zasiłku z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. Świadczenie rehabilitacyjne jest rodzajem świadczenia pieniężnego z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przewiduje następujące rodzaje świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby pracownika: zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne i zasiłek wyrównawczy (art. 2 ustawy zasiłkowej).

Pracownik po rozwiązaniu stosunku pracy może otrzymywać zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne. Należy zatem stwierdzić, że prawo do odprawy pośmiertnej przysługuje rodzinie pracownika, który zmarł w okresie pobierania któregokolwiek z tych świadczeń po rozwiązaniu stosunku pracy.

Mimo że Kodeks pracy nie rozstrzyga, co należy rozumieć przez pojęcie zasiłku, to jednak pomocne w tym zakresie mogą być zapisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Na potrzeby tej ustawy przyjęto bowiem, że przez pojęcie zasiłku należy rozumieć zarówno zasiłki, jak i świadczenie rehabilitacyjne z ubezpieczenia chorobowego oraz ubezpieczenia wypadkowego. W związku z powyższym zasadne jest przyjęcie, że w kodeksowym pojęciu zasiłku z tytułu niezdolności do pracy wskutek choroby również mieszczą się te dwa świadczenia. Oznacza to, że prawo do odprawy pośmiertnej powstaje także po stronie rodziny Państwa pracownika, który zmarł w trakcie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego po rozwiązaniu stosunku pracy.

---

Odprawa pośmiertna nie przysługuje rodzinie zmarłego pracownika, którego pracodawca ubezpieczył na życie, jeśli wypłacane przez towarzystwo ubezpieczeniowe odszkodowanie jest wyższe od odprawy pośmiertnej przysługującej z zakładu pracy.

PRZYKŁAD

Pracodawca zawarł umowę z jednym z towarzystw ubezpieczeniowych, w którym grupowo ubezpieczył na życie wszystkich zatrudnionych pracowników. Zgodnie z warunkami ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązał się do wypłaty rodzinie zmarłego pracownika odszkodowania w wysokości 100 000 zł, jeżeli śmierć pracownika nastąpi w trakcie trwania stosunku pracy lub w okresie pobierania przez niego świadczeń z ubezpieczenia społecznego z tytułu choroby po rozwiązaniu stosunku pracy. Wysokość odprawy pośmiertnej naliczonej przez zakład pracy wynosiłaby 15 000 zł. W takim przypadku pracodawca w ogóle nie musi wypłacać tej odprawy rodzinie zmarłego pracownika.

Podstawa prawna

• art. 93 Kodeksu pracy,
• art. 2 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267 ze zm.),
• art. 4 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.).