Świadczenie wspierające: komu przysługuje? Jak wnioskować?

Co to jest świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające jest świadczeniem pieniężnym. Istotą świadczenia wspierającego jest udzielenie osobom z największymi trudnościami w samodzielnym funkcjonowaniu pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych tych osób. 

Świadczenie wspierające a świadczenie opiekuńcze

Świadczenie wspierające jest świadczeniem kierowanym bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnościami. To jest główna różnica w stosunku do świadczeń opiekuńczych (świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek dla opiekuna) przeznaczonych dla opiekuna osoby wymagającej opieki.

Komu przysługuje świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające otrzymasz, jeśli: masz skończone 18 lat; jesteś obywatelką lub obywatelem Polski albo Unii Europejskiej (UE) lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), a jeśli nie – przebywasz w Polsce i masz dostęp do rynku pracy; mieszkasz w Polsce; masz decyzję wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności (WZON), w której poziom potrzeby wsparcia został ustalony na poziomie punktów uprawniającym do świadczenia.

Jak wnioskować o świadczenie wspierające?

KROK 1. UZYSKAJ DECYZJĘ USTALAJĄCĄ POZIOM POTRZEBY WSPARCIA

Wniosek o wydanie takiej decyzji można złożyć do:

• wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności (WZON) lub
• powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Wniosek o wydanie decyzji można złożyć w formie elektronicznej – za pomocą systemu PIU EMP@TIA lub w formie papierowej.

Kiedy ubiegasz się o  decyzję z WZON, musisz mieć status osoby z niepełnosprawnością potwierdzony w formie:

• orzeczenia o niepełnosprawności i jej stopniu – wydanego przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności,

• orzeczenia o niezdolności do pracy lub orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji – wydanego przez lekarzy orzekających w ZUS,

• orzeczenia o inwalidztwie – wydanego przed wrześniem 1997 r. przez komisje lekarskie do spraw inwalidztwa i zatrudnienia,

• orzeczenia wydanego przez inny organ (np. KRUS)

KROK 2. ZŁÓŻ WNIOSEK O ŚWIADCZENIE WSPIERAJĄCE

Po uzyskaniu decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia, konieczne jest złożenie wniosku o świadczenie wspierające. Wniosek o świadczenie wspierające należy złożyć do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyłącznie w formie elektronicznej za pomocą jednego z trzech kanałów wnioskowania:

• Platformę PUE ZUS
• Portal informacyjno-usługowy Emp@tia na stronie empatia.mrpips.gov.pl
• Bankowość elektroniczną.

W jakiej wysokości przysługuje świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające przysługuje miesięcznie w wysokości:

• 220% renty socjalnej – jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 95 do 100 punktów w skali potrzeby wsparcia,

• 180% renty socjalnej – jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 90 do 94 punktów w skali potrzeby wsparcia,

• 120% renty socjalnej – jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 85 do 89 punktów w skali potrzeby wsparcia, 

• 80% renty socjalnej – jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 80 do 84 punktów w skali potrzeby wsparcia, 

• 60% renty socjalnej – jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 75 do 79 punktów w skali potrzeby wsparcia, 

• 40% renty socjalnej – jeżeli w decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia potrzebę tę określono na poziomie od 70 do 74 punktów w skali potrzeby wsparcia.

Czym jest potrzeba wsparcia?

Potrzeba wsparcia to następstwo braku lub utraty autonomii fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej. Przy ustaleniu potrzeby wsparcia bierze się pod uwagę, adekwatnie do wieku oraz niepełnosprawności fizycznej, psychicznej, intelektualnej lub sensorycznej:

1. zdolność osoby do samodzielnego wykonywania określonych czynności, związanych z obszarami codziennego funkcjonowania oraz
2. rodzaj wymaganego wsparcia, z uwzględnieniem czasu niezbędnego do jej wykonania oraz konieczności wsparcia przez inną osobę lub technologię wspomagającą, mającą na celu zapewnienie zwiększenia lub utrzymania niezależności osoby niepełnosprawnej.

Decyzja w sprawie przyznania świadczenia wspierającego

Decyzje ustalające poziom potrzebny wsparcia są wydawane przez wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności na wniosek osób z niepełnosprawnościami.

Kto będzie odpowiedzialny za wypłatę i realizację świadczenia wspierającego?

Realizacja świadczenia wspierającego stanowi zadanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Komu nie przysługuje świadczenie wspierające?

Świadczenie wspierające nie będzie przysługiwało, jeżeli:

1) osoba uprawniona do świadczenia wspierającego zostanie umieszczona w domu pomocy społecznej, w rodzinnym domu pomocy, zakładzie opiekuńczo–leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym, placówce zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, zakładzie karnym, zakładzie poprawczym, areszcie śledczym albo schronisku dla nieletnich; 

2) osoba uprawniona do świadczenia wspierającego uzyska za granicą prawo do świadczenia o podobnym charakterze, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym będą stanowić inaczej; 

3) inna osoba będzie uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków z opieką nad osobą uprawnioną do świadczenia wspierającego, chyba że dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym będą stanowić inaczej. 

Od kiedy można starać się o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia i o świadczenie wspierające?

Osoby niepełnosprawne będą mogły składać wnioski o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia od stycznia 2024 r. Wnioski o wypłatę świadczenia będzie można składać po uzyskaniu oceny, z zastrzeżeniem, że w 2024 r. świadczenie będzie wypacane wyłącznie osobom, które uzyskały najwięcej punktów.

Czy przyznanie świadczenia wspierającego będzie uzależnione od kryterium dochodowego osoby z niepełnosprawnością lub rodziny albo od wieku osoby niepełnosprawnej?

Nie, świadczenie wspierające jest niezależne od dochodów czy wieku osoby niepełnosprawnej. Nie ma również znaczenia moment powstania niepełnosprawności.