Jak uzyskać świadczenie rehabilitacyjne?

• Co to jest świadczenie rehabilitacyjne i komu przysługuje?
• Jakie dokumenty złożyć aby otrzymać świadczenie rehabilitacyjne?
• Kiedy złożyć dokumenty?
• Jak długo można być na świadczeniu rehabilitacyjnym?
• Kto decyduje o świadczeniu rehabilitacyjnym?
• Czy można się odwołać od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS?
• Komu nie przysługuje świadczenie rehabilitacyjne?
• Ile wynosi świadczenie rehabilitacyjne?
• Czy pracownik może żądać ponownego zatrudnienia?

Co to jest świadczenie rehabilitacyjne i komu przysługuje?

Świadczenie rehabilitacyjne to świadczenie pieniężne wypłacane przez organ emerytalno-rentowy, w sytuacji gdy ubezpieczony (który przebywał na zasiłku chorobowym i wyczerpał prawo do jego pobierania) nadal jest niezdolny do pracy. Co ważne warunkiem przyznania co świadczenie jest to, że dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy przez ubezpieczonego.

Świadczenie rehabilitacyjne jest jednym ze świadczeń pieniężnych obok: zasiłku chorobowego, zasiłku wyrównawczego, zasiłku macierzyńskiego oraz zasiłku opiekuńczego – wypłacanych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.

Jakie dokumenty złożyć aby otrzymać świadczenie rehabilitacyjne?

Do organu emerytalno-rentowego należy m.in. złożyć:

• wniosek o świadczenie rehabilitacyjne (formularz ZNp-7),

• zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz OL-9), które wypełni lekarz prowadzący posiadający dokumentację o stanie zdrowia,

• oświadczenie (Z-10) — jeśli składa się wniosek o świadczenie i nie ma się już ubezpieczenia chorobowego.

Wniosek wraz z dokumentami należy złożyć w jednostce ZUS – zgodnie z miejscem zamieszkania. Dokumenty można złożyć osobiście albo skorzystać z pełnomocnika. Dokumenty można też wysłać pocztą, najlepiej za potwierdzeniem nadania jak i przez Internet.

Kiedy złożyć dokumenty?

Wniosek najlepiej złożyć co najmniej 6 tygodni przed końcem okresu, przez który można jeszcze pobierać zasiłek chorobowy. Dlaczego? Jeżeli świadczenie zostanie przyznanie, szybciej się je wówczas otrzyma. Z kolei wniosek można złożyć najpóźniej w czasie 18 miesięcy po okresie, w którym ubezpieczony pobierał zasiłek chorobowy.

Jak długo można być na świadczeniu rehabilitacyjnym?

To zależy. Generalnie świadczenie rehabilitacyjne przysługuje przez tyle czasu ile jest konieczne, aby osoba niezdolna do pracy miała tę zdolność przywróconą, niemniej jednak nie może to być dłużej niż przez 12 miesięcy.

Kto decyduje o świadczeniu rehabilitacyjnym?

O tym czy przyznać świadczenie, a w szczególności o tym czy dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy, decyduje i orzeka lekarz orzecznik ZUS. Orzeczenie stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego. Na decyzję czeka się zwykle około do 60 dni kalendarzowych od złożenia wszystkich dokumentów.

Czy można się odwołać od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS?

Tak, od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS można się odwołać. Zainteresowanemu przysługuje tzw. sprzeciw do komisji lekarskiej ZUS. Jeżeli komisja orzeknie, że świadczenie się nie należy w terminie miesiąca od dnia otrzymania decyzji, można się odwołać do sądu rejonowego, do wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych. Postępowanie jest wolne od opłat.

Komu nie przysługuje świadczenie rehabilitacyjne?

Świadczenie rehabilitacyjne nie przysługuje osobie uprawnionej do:

- emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy,

- zasiłku dla bezrobotnych,

- zasiłku przedemerytalnego,

- świadczenia przedemerytalnego,

- rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,

- nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego oraz do urlopu dla poratowania zdrowia

- która ma ustalone prawo do emerytury lub renty inwalidzkiej w ramach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

Ile wynosi świadczenie rehabilitacyjne?

Świadczenie rehabilitacyjne wynosi:

• 90% podstawy wymiaru zasiłku chorobowego za okres pierwszych trzech miesięcy
• 75% tej podstawy za pozostały okres
• 100% jeżeli niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży.

Czy pracownik może żądać ponownego zatrudnienia?

Prawo pracy nie chroni w sposób bezwzględny osób, które zatrudniają się i niemalże od razu przechodzą na zwolnienie lekarskie, później pobierają zasiłek chorobowy a następnie świadczenie rehabilitacyjne. Istnieje możliwość rozwiązania umowy o pracę z takim pracownikiem i to w trybie natychmiastowym, bez zachowania okresu wypowiedzenia (jednak bez ich winy):

1) jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa:

a) dłużej niż 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż 6 miesięcy,

b) dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze 3 miesiące - gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 6 miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową;

2) w razie usprawiedliwionej nieobecności pracownika w pracy z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1, trwającej dłużej niż 1 miesiąc.

Jeżeli dojdzie do rozwiązania, to pracownik ma prawo do ponownego nawiązania stosunku pracy. Jeżeli pracownik, który pobierał świadczenie rehabilitacyjne zgłosi swój powrót do pracodawcy niezwłocznie po wyczerpaniu tego świadczenia, choćby nastąpiło to po upływie 6 miesięcy od rozwiązania stosunku pracy, ma on prawo powrotu do pracy. Kodeks pracy zawiera jednak pewne kruczki, ponieważ pracodawca powinien w miarę możliwości ponownie zatrudnić pracownika, który w okresie 6 miesięcy od rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, z ww. przyczyn zgłosi swój powrót do pracy niezwłocznie po ustaniu tych przyczyn.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1732)