Kiedy przysługuje zasiłek macierzyński

RADA
Jeśli powodem rozwiązania umowy w okresie ciąży jest upadłość lub likwidacja pracodawcy i pracownicy nie zapewniono innego zatrudnienia, po urodzeniu dziecka ma prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego, która przypada po porodzie, czyli odpowiednio do kolejności porodu i liczby urodzonych dzieci 16, 18 lub 26 tygodni.

UZASADNIENIE
Zasiłek macierzyński przysługuje pracownicy, która urodziła dziecko w okresie ubezpieczenia chorobowego (zatrudnienia) lub urlopu wychowawczego (art. 29 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.).

Ponadto zasiłek macierzyński przysługuje pracownicy, która w okresie ubezpieczenia chorobowego (zatrudnienia) lub urlopu wychowawczego:

- przyjęła na wychowanie dziecko w wieku do 7. roku życia i wystąpiła do sądu opiekuńczego w sprawie jego przysposobienia albo
- przyjęła dziecko w tym wieku na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej pełniącej zadania pogotowia rodzinnego.

W szczególnych przypadkach byłej pracownicy przysługuje zasiłek macierzyński, nawet jeżeli urodzi dziecko po ustaniu ubezpieczenia chorobowego (zatrudnienia). Zasiłek płaci jej wówczas ZUS.

Dzieje się tak, gdy umowa o pracę została rozwiązana z pracownicą w okresie ciąży:
- na skutek ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy,
- z naruszeniem przepisów prawa, które zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 30 ww. ustawy).

W przypadku gdy powodem rozwiązania umowy w okresie ciąży była upadłość lub likwidacja pracodawcy i pracownicy nie zapewniono innego zatrudnienia, do dnia porodu może ona korzystać z zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego. Natomiast w przypadku gdy urodzi dziecko, ma prawo do zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający części urlopu macierzyńskiego, która przypada po porodzie, czyli odpowiednio do kolejności porodu i liczby urodzonych dzieci 16, 18 lub 26 tygodni.

Prawo do zasiłku macierzyńskiego po ustaniu ubezpieczenia chorobowego ma także pracownica zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy, z którą przedłużono umowę do dnia porodu.

Zasiłek macierzyński w razie urodzenia dziecka przysługuje przez okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego.

Urlop macierzyński i zasiłek macierzyński przysługują przez okres:
- 18 tygodni (126 dni) przy pierwszym porodzie,
- 20 tygodni (140 dni) przy każdym następnym porodzie,
- 28 tygodni (196 dni) w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie (art. 180 k.p.).

Pracownica może wykorzystać co najmniej 2 tygodnie urlopu macierzyńskiego przed przewidywaną datą porodu. W takim przypadku po porodzie przysługuje jej urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem, aż do wykorzystania przysługującego pełnego wymiaru urlopu.

Jeżeli zatem pracownica zdecyduje się przejść na urlop macierzyński i pobierać zasiłek na dwa tygodnie przed porodem, po porodzie ma prawo odpowiednio do 16, 18 lub 26 tygodni zasiłku macierzyńskiego. W przypadku gdy poród nie następuje w przewidywanym terminie, może zdarzyć się, że pracownica przed porodem wykorzysta zasiłek macierzyński za okres dłuższy niż 2 tygodnie. Wtedy okres zasiłku do wykorzystania po porodzie będzie odpowiednio krótszy o część wykorzystaną przed porodem.