Jak ustalić podstawę wymiaru zasiłku w przypadku prawa do premii

W przepisach płacowych nie ma zapisu, że premia przysługuje również za czas niezdolności do pracy. Premię należy więc uwzględniać w podstawie wymiaru świadczeń za czas niezdolności do pracy, chyba że są Państwo w stanie udowodnić, że premia jest wypłacana również za okresy niezdolności do pracy.

UZASADNIENIE

Premii nie należy uwzględniać w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych tylko wówczas, gdy:

• z przepisów płacowych obowiązujących u pracodawcy jednoznacznie wynika, że pracownik zachowuje do nich prawo za okresy absencji chorobowej lub
• wypłata nie jest bezpośrednio uzależniona od indywidualnego wkładu pracy pracownika, ale od wyników grupy pracowników lub całej firmy.

Ustalając podstawę wymiaru świadczeń pieniężnych z ubezpieczenia chorobowego w razie choroby lub macierzyństwa przysługujących pracownikom, obok przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia należy również wliczać inne składniki wynagrodzenia, od których została opłacona składka na ubezpieczenie chorobowe. Warunkiem wliczania tych składników jest to, by nie przysługiwały one za okresy pobierania zasiłków.

Składników wynagrodzenia innych niż wynagrodzenie zasadnicze (tj. premii, nagród, dodatków) nie należy uwzględniać w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych wówczas, gdy z przepisów płacowych obowiązujących u pracodawcy jednoznacznie wynika, że pracownik zachowuje do nich prawo za okresy absencji chorobowej.

PRZYKŁAD

W regulaminie premiowania znajduje się zapis, że premia miesięczna jest wypłacana w wysokości do 15% przychodu pracownika za dany miesiąc. W razie niezdolności do pracy w danym miesiącu przychód stanowiący podstawę ustalenia premii ulega proporcjonalnemu zmniejszeniu. Premia ta podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku, ponieważ z zasad jej obliczania wynika, że nie przysługuje za okres pobierania zasiłku.

Jeśli pracodawca wypłaca premię za okres pobierania zasiłków mimo braku postanowień w przepisach płacowych, nie powinien uwzględniać ich w podstawie wymiaru świadczenia. Pracodawca musi jednak udowodnić fakt wypłaty premii za okres pobierania zasiłku.

---

PRZYKŁAD

Janusz K. zgodnie z dokumentacją płacową otrzymuje wynagrodzenie w stałej miesięcznej wysokości 2500 zł oraz stałą miesięczną premię w kwocie 500 zł. W grudniu 2009 r. oraz w marcu 2010 r. – w miesiącach, w których pracownik był niezdolny do pracy – pracodawca wypłacił mu wynagrodzenie za czas pracy proporcjonalnie pomniejszone za czas choroby oraz premię miesięczną w stałej wysokości po 500 zł miesięcznie. W podstawie wymiaru świadczeń z tytułu choroby premia nie powinna być uwzględniona, ponieważ z dokumentacji źródłowej (list płac) wynika, że jest ona wypłacana za okres choroby.

Należy jednak pamiętać, że podstawy wymiaru zasiłku chorobowego nie stanowią składniki wynagrodzenia, których wypłata nie jest uzależniona bezpośrednio od indywidualnego wkładu pracy pracownika, ale od wyników grupy pracowników lub całego zakładu pracy, i które są wypłacane niezależnie od absencji chorobowej pracownika.

PRZYKŁAD

Pracownicy otrzymują premie roczne, których wysokość jest uzależniona od zysku firmy wypracowanego przez wszystkich pracowników w danym roku kalendarzowym. Tomasz M. – pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim w 2009 r., otrzymał nagrodę w takiej samej wysokości co pozostali pracownicy. Premia ta nie podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru świadczeń chorobowych przysługujących w czasie trwania stosunku pracy.

Podstawa prawna:

• art. 41 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. Nr 77, poz. 512).

Orzecznictwo uzupełniające:

• Artykuł 41 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2005 r. Nr 31, poz. 267, z 2006 r. Nr 221, poz. 1615, z 2007 r. Nr 47, poz. 318 i Nr 115, poz. 792 oraz z 2008 r. Nr 93, poz. 582), rozumiany w taki sposób, że w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego nie uwzględnia się wypłaconych pracownikowi – w okresie przyjętym do jej ustalenia – składników wynagrodzenia, od których pracownik ten uiścił składkę na ubezpieczenie chorobowe, a które nie są mu wypłacane w okresie pobierania wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby albo zasiłku chorobowego, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. (Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt. SK 16/06; Dz.U. Nr 119, poz. 771)