REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Od kiedy powstaje obowiązek ubezpieczeniowy przedsiębiorcy

Joanna Stolarska

REKLAMA

Przedsiębiorca opłaca składki na ZUS za okres, w którym faktycznie prowadził działalność. Daty rozpoczęcia i zakończenia działalności zgłasza do ZUS. Jeżeli daty te różnią się od wskazanych w ewidencji działalności gospodarczej, trzeba wykazać, dlaczego nie są one tożsame.

Jednym z głównych obciążeń finansowych, które osoba prowadząca działalność gospodarczą musi wkalkulować w koszty przez cały okres prowadzenia działalności, są składki ZUS opłacane na własne ubezpieczenia. Prowadzenie przedsiębiorstwa jest samoistnym tytułem do objęcia obowiązkiem ubezpieczeniowym. Przedsiębiorca musi za siebie obowiązkowo opłacać składki emerytalno-rentowe, wypadkową i zdrowotną, a także – pod ustawowymi warunkami – składkę na Fundusz Pracy.

Autopromocja

Od kiedy składki

Obowiązek ubezpieczeniowy w odniesieniu do osoby prowadzącej pozarolniczą działalność powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności, a ustaje z dniem zaprzestania jej wykonywania (art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Przepisy wskazują jednoznacznie, że nie chodzi tu np. o datę zaplanowaną jako rozpoczęcie prowadzenia działalności, datę uzyskania stosownych zezwoleń czy koncesji, datę zgłoszenia do ewidencji czy też spełnienia innych wymogów formalnych. Decydujące znaczenie dla rozstrzygania o obowiązku ubezpieczeń przedsiębiorcy ma faktyczne prowadzenie przez niego działalności. W praktyce okres ten może nie pokrywać się z okresem, który wpisany jest we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Zdarzają się przypadki, w których działalność w ogóle nie jest podejmowana, mimo uzyskania wpisu do ewidencji. Bywa też, że jest rozpoczynana ze znacznym opóźnieniem w stosunku do danych zgłoszonych do organu ewidencyjnego. Może się tak zdarzyć np. w wyniku nieprzewidzianych zdarzeń losowych, oczekiwania na wydanie wymaganej prawem licencji lub w związku z czasowym zaprzestaniem prowadzenia działalności.

Przykład

Emerytowany oficer policji postanowił założyć działalność, której przedmiotem będzie ochrona osób i mienia. Podjęcie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług ochrony osób i mienia wymaga uzyskania koncesji określającej zakres i formę jej prowadzenia. Przedsiębiorca może ubiegać się o koncesję po uprzednim uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (osoba fizyczna) albo wpisu do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (osoba prawna).

Wpis do ewidencji przedsiębiorca uzyskał 16 maja 2011 r. i rozpoczął procedurę ubiegania się o koncesję na prowadzenie działalności w zakresie ochrony. Okres oczekiwania na wydanie decyzji w sprawie koncesji wyniósł prawie 2 miesiące od daty prawidłowo złożonego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami (8 lipca 2011 r.). Dopiero po tym okresie przedsiębiorca uzyskał prawo do wykonywania działalności i faktycznie rozpoczął jej wykonywanie – zaczął zatrudniać pracowników i zleceniobiorców, nawiązywać kontakty z kontrahentami i podpisywać umowy. Bez koncesji działalność ta nie byłaby możliwa.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Obowiązek ubezpieczeniowy dla tej osoby powstał w dniu rozpoczęcia przez nią działalności, nie zaś w momencie uzyskania wpisu do ewidencji. ZUS nie ma prawa obciążyć takiego przedsiębiorcy należnością składkową od 16 maja, mimo że data ta widnieje w ewidencji działalności gospodarczej. W razie sporu z ZUS przedsiębiorca będzie jednak musiał udowodnić, że faktyczne prowadzenie przez niego działalności rozpoczęło się dopiero 8 lipca 2011 r. na podstawie posiadanej przez niego dokumentacji – przeprowadzenie takiego dowodu nie będzie czynnością skomplikowaną.

Oczywiście przedsiębiorca ma obowiązek dopełnić wszystkich powinności związanych ze zgłaszaniem organowi ewidencyjnemu zmian w stosunku do danych zawartych w zgłoszeniu o wpis do ewidencji. Dotyczy to również zgłoszonej daty rozpoczęcia i zakończenia działalności. Jednak sam fakt, że osoba prowadząca przedsiębiorstwo tego obowiązku nie dopełniła, nie może przesądzać o objęciu obowiązkiem ubezpieczeniowym – a co za tym idzie, o obciążeniu należnością składkową za okres, w którym działalność w rzeczywistości nie była wykonywana.


Zgłoszenie do ZUS

Rozpoczęcie działalności gospodarczej jest zgłaszane do ZUS za pomocą formularza ZUS ZFA (dla osób fizycznych) oraz ZUS ZPA (dla osób prawnych). Dokumenty te służą zgłoszeniu płatnika. Dzięki nim w systemie informatycznym Zakładu (KSI ZUS) zostaje założone konto płatnika, do którego odtąd będą przypisywane wszelkie rozliczenia, płatności i inne dane, dotyczące zarówno samego płatnika, jak i jego pracowników, a przekazywane w kolejnych okresach do ZUS. Oprócz tego przedsiębiorca musi zgłosić do ubezpieczeń samego siebie jako ubezpieczonego – na formularzu ZUS ZUA (ZUS ZZA dla osób, które po spełnieniu określonych warunków podlegają wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu). Wyrejestrowania działalności z ZUS dokonuje się za pomocą formularzy ZUS ZWUA (wyrejestrowanie ubezpieczonego – osoby prowadzącej działalność) oraz ZUS ZWPA (wyrejestrowanie płatnika składek).

Kiedy powstają wątpliwości

Jeżeli daty podane w dokumentacji przekazanej do ZUS nie są zgodne z tymi przekazanymi do organu ewidencyjnego, ZUS przeprowadzi wnikliwe postępowanie wyjaśniające, a w razie konieczności – nawet kontrolę, w celu ustalenia prawidłowych dat faktycznego prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę. W sytuacji spornej, gdy dokumentacja wskutek zaniedbań przedsiębiorcy jest niekompletna bądź niezgodna ze stanem faktycznym, na przedsiębiorcy będzie spoczywać ciężar dowiedzenia, że stan ten był inny niż wskazany w dokumentacji przekazanej do urzędu gminy.

W wyroku z 22 lutego 2010 r. (I UK 240/09) skład orzekający wskazał, że „ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana, a więc także, czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu, należy do sfery ustaleń faktycznych. Istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne (...). Domniemanie to może być obalone w drodze przeprowadzenia przeciwdowodu, który obciąża stronę twierdzącą o faktach przeciwnych twierdzeniom wynikającym z domniemania. W rezultacie ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia”.

Podstawa prawna:

  • art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 13, art. 14 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 22 lutego 2010 r. (I UK 240/09, niepubl.).
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Sygnaliści pod ochroną. Będą nowe obowiązki dla pracodawców

Sejm uchwalił ustawę o ochronie sygnalistów. Ustawa nakłada nowe obowiązki na pracodawców.

Kosztowny obowiązek. Dofinansowanie pracownikowi okularów lub szkieł kontaktowych

Pracodawca powinien zapewnić okulary lub szkła kontaktowe pracownikom zatrudnionym przy obsłudze monitora ekranowego. Czy pracownik ma prawo do jednoczesnej refundacji zarówno okularów korygujących wzrok, jak i szkieł kontaktowych?

Świadectwo pracy 2024 r.

W dniu zakończenia stosunku pracy pracodawca wydaje pracownikowi świadectwo pracy. Co pracownik powinien otrzymać razem ze świadectwem pracy?

Większa ochrona pracowników. Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy

Sejm znowelizował Kodeks pracy. Zmiany mają na celu zwiększenie ochrony zdrowia pracowników. Został rozszerzony katalog substancji rakotwórczych i mutagennych.

REKLAMA

Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika 2024 r.

Jednym ze sposobów rozwiązania umowy o pracę jest jej wypowiedzenie. Pracownik dokonujący wypowiedzenia musi zadbać o zachowanie pewnych warunków. Jakich?

Płaca minimalna 2025 r. zostanie określona na starych zasadach. Data zbliża się wielkimi krokami

Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że płaca minimalna w 2025 r. zostanie określona na starych zasadach. Jeśli chodzi o kolejne lata, to jej wysokość określi już ustawa o minimalnym wynagrodzeniu, które ma wejść w życie w listopadzie br.

2000 zł bezzwrotnego wsparcia, dofinansowanie wynagrodzeń i odroczenie terminu płatności składek. Poszkodowani przedsiębiorcy z Marywilskiej zgłaszają się do ZUS po pomoc

Pożar centrum przy ul. Marywilskiej pochłonął biznesy wielu kupców. Od czwartku zgłaszają się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych po pomoc.

Będą nowe świadczenia dla rodziców. Brakuje tylko podpisu prezydenta

Ustawa o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka "Aktywny rodzic" na ostatniej prostej. Brakuje tylko podpisu prezydenta.

REKLAMA

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron - WZÓR PISMA

Porozumienie o rozwiązaniu umowy o pracę jest jednym ze sposobów rozwiązania stosunku pracy. Ten sposób zakończenia zatrudnienia jest najmniej sformalizowany i dzięki temu najbardziej wygodny.

Wynagrodzenie lekarzy: Wkrótce będzie podwyżka. Ile i dla kogo?

Zwiększy się wynagrodzenie lekarzy odbywających specjalizację w ramach rezydentury. W ministerstwie zdrowia trwają prace nad nowym rozporządzeniem.

REKLAMA