REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

ZUS ma obowiązek zapłaty odsetek od świadczeń niewypłaconych w terminie

Michał Culepa
Michał Culepa

REKLAMA

Organy rentowe mogą kwestionować w postępowaniu sądowym prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ale ponoszą odpowiedzialność za opóźnienie w wypłacie świadczeń, gdy okaże się, że możliwe było wydanie decyzji zgodnej z prawem. Dlatego ZUS, co do zasady, powinien zawsze zapłacić odsetki od zasiłków niewypłaconych w terminie (wyrok Sądu Najwyższego z 15 września 2011 r. (sygn. akt II UK 22/11).

Wioletta W. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę przez Tomasza K., który zgodnie z obowiązującymi przepisami zgłosił ją do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego jako pracownicę. Umowa o pracę została zawarta w lipcu 2000 r., a w kwietniu 2001 r. Wioletta W. urodziła dziecko. Wcześniej, od listopada 2000 r. do dnia porodu przebywała na zwolnieniu lekarskim w związku z komplikacjami zdrowotnymi związanymi z ciążą.

Wioletta W. urodziła dziecko i była zatrudniona jako pracownik, ale nie otrzymała zasiłku macierzyńskiego. Mimo że Tomasz K. dopełnił obowiązków zgłoszenia jej do ubezpieczeń społecznych, a po urodzeniu dziecka udzielił matce urlopu macierzyńskiego i fakt ten odnotował w ubezpieczeniowych raportach miesięcznych do ZUS, Zakład uznał że umowa o pracę była fikcyjna. Na tej podstawie wydał decyzję o odmowie wypłaty zasiłku, uznając, że matka w tej sytuacji w ogóle nie powinna podlegać ubezpieczeniom społecznym.

Wioletta W. odwołała się od decyzji ZUS i ostatecznie uzyskała w październiku 2007 r. prawomocny wyrok nakazujący Zakładowi wypłacenie zasiłku macierzyńskiego.

ZUS wypłacił pracownicy tylko samą kwotę zasiłku, odmówił zaś wypłaty odsetek, twierdząc, że odpowiednie dokumenty otrzymał dopiero po prawomocnym orzeczeniu sądu zasądzającym zasiłek macierzyński.

Orzeczenia sądów i rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego

Wioletta W. złożyła kolejny pozew, domagając się tym razem odsetek od ZUS, jednak wyrok sądu I instancji był dla niej niekorzystny. Sąd oddalając jej odwołanie stwierdził, że dokumenty dotyczące ustalenia prawa do zasiłku macierzyńskiego wpłynęły do ZUS dopiero 20 marca 2008 r., podczas gdy w styczniu tego roku Zakład informował o brakach w dokumentacji zasiłkowej, uniemożliwiających wypłatę świadczenia. ZUS prawidłowo więc wypłacił tylko zasiłek bez odsetek, gdyż w tym przypadku nie może odpowiadać za opóźnienie. Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidują natomiast, że ZUS nie ma obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę, gdy opóźnienie w przyznaniu lub wypłaceniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności.

Od tego wyroku Wioletta W. złożyła apelację. Sąd II instancji uwzględnił ją w całości, zmieniając poprzednie orzeczenie i zasądzając na rzecz Wioletty W. około 38 tys. zł odsetek. Sąd stwierdził, że odsetki się jej należą, ponieważ wniosek o wypłatę zasiłku złożono po urodzeniu dziecka, a brak wypłaty wynikał z błędnych decyzji ZUS, uchylonych potem prawomocnymi orzeczeniami sądowymi. Od orzeczenia II instancji odwołał się z kolei ZUS, ale po raz drugi ostatecznie przegrał. Sąd Najwyższy oddalił bowiem skargę kasacyjną Zakładu w całości.

Przepisy ustawy systemowej przewidują obowiązek zapłaty odsetek, jeżeli Zakład – w terminach przewidzianych w przepisach określających zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń społecznych lub świadczeń zleconych do wypłaty na mocy odrębnych przepisów albo umów międzynarodowych – nie ustalił prawa do świadczenia lub nie wypłacił tego świadczenia.


Jak wskazał Sąd Najwyższy, nieustalenie prawa do świadczenia oznacza zarówno niewydanie w terminie decyzji przyznającej świadczenie, jak i wydanie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia, mimo spełnienia warunków do jego uzyskania. ZUS, wydając pierwotną decyzję odmawiającą matce prawa do zasiłku macierzyńskiego, postąpił niezgodnie z prawem, co zostało wykazane przed sądem. Złożenie dokumentów zasiłkowych dopiero w marcu 2008 r. było konsekwencją wydania przez organ rentowy wadliwej decyzji pozbawiającej Wiolettę W. tytułu prawnego do ubiegania się o powyższe świadczenie.

Organy rentowe mogą kwestionować w postępowaniu sądowym prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ale jednocześnie ponoszą odpowiedzialność za opóźnienie w wypłacie świadczeń, gdy okaże się, że możliwe było wydanie decyzji zgodnej z prawem. Wynika to z faktu, że ZUS jest stroną silniejszą w stosunku do ubezpieczonego. Dysponuje bowiem wyspecjalizowaną obsługą prawną i ma możliwość właściwego stosowania prawa materialnego oraz przewidywania orzeczeń wydawanych przez sądy.

W konkluzji Sąd Najwyższy podkreślił, że powyższe okoliczności wskazują na brak podstaw do uznania, że opóźnienie w ustaleniu i wypłacie zasiłku macierzyńskiego nastąpiło z przyczyn niezależnych od Zakładu. Dlatego skarga kasacyjna ZUS nie miała uzasadnionych podstaw i musiała być oddalona.

Wnioski z orzeczenia

Pojawienie się w dokumentacji dotyczącej wypłaty zaległych należności przez ZUS niewielkich braków, które potem zostają uzupełnione przez osobę zainteresowaną lub płatnika, nie może pozbawiać świadczeniobiorcy prawa do odsetek za opóźnienie w wypłacie świadczeń. ZUS ma obowiązek zapłacić odsetki ustawowe zwłaszcza wówczas, gdy jego zobowiązanie wynika z prawomocnego orzeczenia sądu.

Treść jest dostępna bezpłatnie,
wystarczy zarejestrować się w serwisie

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów oraz wszystkich narzędzi

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Podwyżki dla pracowników samorządowych. Czy nowe stawki wynagrodzenia zasadniczego przysługują także za lipiec?

1 sierpnia 2024 r. wejdzie w życie nowelizacja rozporządzenia w sprawie wynagradzania pracowników samorządowych. Zmiany mają celu uaktualnienie minimalnego poziomu wynagrodzenia zasadniczego pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Czy nowe stawki przysługują także za lipiec 2024 r.?

Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

REKLAMA

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. Czy w 2025 r. wzrosną emerytury i renty?

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

REKLAMA

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

REKLAMA