REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Składki na ubezpieczenia opiekunów osób z niepełnosprawnościami – RPO interweniuje

Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Krakowskiej Akademii im. A.F. Modrzewskiego w Katedrze Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego.
Składki na ubezpieczenia opiekunów osób z niepełnosprawnościami – RPO interweniuje
Składki na ubezpieczenia opiekunów osób z niepełnosprawnościami – RPO interweniuje

REKLAMA

REKLAMA

Kto opłaca składki za opiekunów osób z niepełnosprawnościami, w jakiej wysokości i przez jaki czas? Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) trafiła skarga od opiekunów osób z niepełnosprawnościami co do czasu opłacania za nich składek. Opiekunowie skierowali postulat wydłużenia okresu opłacania składek na cały okres sprawowania opieki a nie przez 20 czy 25 lat.
rozwiń >

Kto opłaca składki za opiekunów osób z niepełnosprawnościami?

Za osobę pobierającą świadczenie opiekuńcze składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe opłacają wójt, burmistrz lub prezydent miasta.

REKLAMA

Autopromocja

Przez jaki okres opłacane są składki za opiekunów osób z niepełnosprawnościami?

Składki przez ww. podmioty są wypłacane przez czas odpowiadający minimalnemu okresowi uprawniającego do najniższej emerytury (20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny). Jak podaje RPO: „Według opiekunów osób z niepełnosprawnościami takie rozwiązanie jest dla nich krzywdzące - zagraża ubóstwem i wykluczeniem społecznym osób najbardziej doświadczonych przez los. Całkowicie zrozumiały i zasadny jest zatem postulat osób wydłużenia okresu opłacania składek na cały okres sprawowania opieki – ocenia RPO.”. W związku z tym problemem zastępca RPO wystąpił w tej sprawie do Minister Rodziny i Polityki Społecznej Marleny Maląg.

Rzecznik w poszczególnych sprawach kierował już do MRiPS zapytania prawne, jednak zwykle z odpowiedzi wynikało, że: celem art. 6 ust. 2a ustawy jest zapewnienie osobie pobierającej świadczenie opiekuńcze opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe przez okres odpowiadający minimalnemu okresowi uprawniającemu do najniższej emerytury.

Krzywdzące przepisy ustawy

Przepis art. 6 ust. 2a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009, dalej: ustawa) określa, że za osobę pobierającą:

- świadczenie pielęgnacyjne

Dalszy ciąg materiału pod wideo

- specjalny zasiłek opiekuńczy

- albo zasiłek dla opiekuna

wójt, burmistrz lub prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości odpowiednio:

a) świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługujących na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych,

b) zasiłku dla opiekuna przysługującego na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów

- przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio: 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę.

Skoro okres składkowy będzie niski to i zakres oraz wysokość świadczenia emerytalnego opiekuna również będzie niski. Zdaniem opiekunów konieczne jest więc to, aby wydłużyć okres opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe - na cały okres sprawowania opieki. Niekiedy opiekę sprawuje się więcej niż 20 czy 25 lat nad osobą niepełnosprawną. Ta granica czasowa jest więc dyskryminująca, szczególnie, że w Polskim ustawodawstwie przyjęte są takie założenia, że im później przejdzie się na emeryturę, tym świadczenie będzie wyższe, a im wcześniej tym niższe. Ma na to wpływ wysokość składek zgromadzonych na koncie ubezpieczonego.

Ograniczenie możliwości pracy a niskie świadczenia

Ogromy problem opiekunów osób niepełnosprawnych polega na tym, że warunkiem uzyskania świadczeń opiekuńczych w zw. z opieką np. nad niepełnosprawnym dzieckiem, jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej. Brak możliwości wykonywania jakiejkolwiek pracy przez osoby pobierające ww. świadczenia powoduje, że opiekunowie nie mają nawet możliwości zwiększyć wysokości kapitału a co za tym idzie wysokości pobieranej w przyszłości emerytury. Państwo nakłada więc zakaz pracy i łączenia pobierania świadczeń i jednocześnie przyznaje minimalne okresy składkowe, a co za tym idzie minimalną emeryturę.

Ministerstwo unika rozwiązania tego problemu

Ministerstwo zauważa problem, jednak póki co nie rozwiązuje go. W odpowiedzi do RPO, podkreśla, że należy zwrócić uwagę na istotny dla otrzymujących świadczenie pielęgnacyjne, przepis określony w ustawie z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1621), który zawiera zmianę przewidującą uzupełnienie katalogu okresów, w których może powstać niezdolność do pracy o okresy pobierania świadczeń opiekuńczych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) także w sytuacji, gdy nie było obowiązku opłacania za nie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Umożliwia to osobom uprawnionym ubieganie się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w przypadku, gdy niezdolność do pracy powstała w okresach pobierania świadczeń opiekuńczych, za które nie było obowiązku opłacania składek ubezpieczeniowych, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 czerwca 2022 r., IV SA/Po 257/22

Sąd stwierdził, że osoby, które ze względu na stan zdrowia swoich bliskich nie zrezygnowały z zatrudnienia, nie są podmiotami znajdującymi się w podobnej sytuacji, co osoby pobierające świadczenie pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna. Wysokość składki ubezpieczeniowej osób rezygnujących z zatrudnienia na rzecz opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a więc osób znajdujących się w porównywalnej sytuacji, różnicuje tylko charakter, a w konsekwencji i wysokość przyznanego świadczenia. Sumę zgromadzonych składek na koncie z tytułu ubezpieczenia emerytalnego, którym jest pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczy albo zasiłku dla opiekuna determinują te same okoliczności, tj. okres opłacania składki i wysokość przyznanego świadczenia.

Podstawa prawna:

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1009)

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Lewiatan: Minimalne wynagrodzenie powiązane z sytuacją gospodarczą? Przedsiębiorcy postulują wyższy wzrost wynagrodzeń w budżetówce

W 2025 r. wzrośnie wynagrodzenie minimalne, a płace w budżetówce mogą być podwyższone więcej niż wynika to ze wstępnego stanowiska rządu – komentuje rezultaty ostatniego posiedzenia Rady Dialogu Społecznego prof. Jacek Męcina, doradca zarządu Konfederacji Lewiatan.

Nazwa "urlop macierzyński" jest nieadekwatna? Kojarzy się z wypoczynkiem

44 proc. badanych jest zdania, że należy zmienić nazwę "urlop macierzyński". Obowiązująca nazwa sugeruje, że opieka nad dzieckiem jest czasem odpoczynku. Ruszyła kampania edukacyjna #ToNieUrlop, zmieniająca krzywdzące przekonania społeczne na temat opieki nad małym dzieckiem i urlopów macierzyńskich. 

Wkrótce będą wyższe świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wzrost o 100 proc. – od kiedy?

Wraz ze wzrostem kosztów utrzymania rosną też potrzeby osób uprawnionych do alimentów. Nowelizacja przepisów o ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zwiększy wysokość wsparcia materialnego z funduszu alimentacyjnego.

4650 zł brutto płacy minimalnej w 2025 roku - to postulat wszystkich związkowców. Czy rząd ustąpi?

Na posiedzeniu w dniu 15 lipca 2024 r. Radzie Dialogu Społecznego nie udało się wypracować wspólnego stanowiska w sprawie propozycji wzrostu minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2025 r. To oznacza, że rząd do 15 września ma czas na podjęcie ostatecznej decyzji w tej sprawie.

REKLAMA

Zmiany w raportach ZUS RPA i ZUS RIA. Będą nowe kody tytułu ubezpieczenia

Zmienią się wzory imiennego raportu miesięcznego o przychodach ubezpieczonego/okresach pracy nauczycielskiej – o symbolu ZUS RPA oraz wzoru raportu informacyjnego – o symbolu ZUS RIA. Pojawią się też nowe kody tytułu ubezpieczenia. Trwają prace nad nowelizacją przepisów.

Będzie zmiana wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę. Ile wyniosą świadczenia zależne od płacy minimalnej?

Minimalne wynagrodzenie za pracę zmieni się od 1 stycznia 2025 r. Wraz z minimalną płacą zmieni się także wysokość świadczeń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem. Jakie to świadczenia? Ile wyniosą?

Odpowiedzialność pracodawcy za pogorszenie stanu zdrowia pracowników w czasie upału. Jaka jest, czy polisa ochroni

Jeżeli pracownik zasłabnie lub dozna udaru słonecznego lub cieplnego w czasie pracy, pracodawca naraża się na ewentualne roszczenie z żądaniem wypłaty odszkodowania. Przed tego rodzaju finansowymi konsekwencjami upałów firmy mogą się ubezpieczyć. Słuzy do tego polisa OC pracodawcy.

Zmiana pracy nie zawsze jest możliwa. Co robić?

Dlaczego pracownicy niezadowoleni z pracy wciąż w niej tkwią? Zmiana pracy nie zawsze jest możliwa. Co można zrobić, aby podnieść swoją atrakcyjność na rynku pracy? Jak rozwijać kompetencje i szkolić się u dotychczasowego pracodawcy? Dlaczego tak mało pracowników decyduje się na rozmowę o podwyżce wynagrodzenia? Oto wskazówki eksperta rynku pracy, Mateusza Żydka.

REKLAMA

Świadczenie urlopowe w szkołach. Czy powinno uwzględniać kryterium socjalne?

Do 31 sierpnia 2024 r. nauczyciele powinni otrzymać świadczenia urlopowe. Świadczenie, wypłacane wszystkim nauczycielom, jest finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy powinny uwzględniać kryterium socjalne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Więcej osób uzyska prawo do świadczenia

1 września 2024 r. więcej osób uzyska prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jakie warunki należy spełniać, żeby nabyć prawo do tego świadczenia?

REKLAMA