Nowy wiek emerytalny w Polsce: dla kobiet i mężczyzn 62 lata. Czy to się uda?

• Nowy wiek emerytalny w Polsce: dla kobiet i mężczyzn 62 lata. Czy to się uda?
• Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15.7.2010 r. (K 63/07, OTK-A 2010, Nr 6, poz. 60): co z wiekiem emerytalnym w Polsce?
• Dlaczego MUSIMY podnieść wiek emerytalny?
• Nowy wiek emerytalny w Polsce: dla kobiet i mężczyzn 62 lata. Czy to się uda? Nadchodzące zmiany: projekt ustawy z końca 2025 roku

Uspokajamy (szczególnie kobiety) - póki co obowiązuje ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1749) i nie zmienia się wiek emerytalny. Ale jednocześnie sygnalizujemy, że może się zmienić. Są pomysły, są petycje a komisje pracują nad zmianą prawa emerytalnego w Polsce - bo dane ekonomiczne, demograficzne i inne prognozy nie napawają spokojem. Wręcz aktualne pokolenie 30-40. latków ma się czego obawiać. Trzeba działać, trzeba to naprawić, trzeba uszczelnić system na następne lata.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 ww. ustawy: Ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego co najmniej 60 lat dla kobiet i co najmniej 65 lat dla mężczyzn, z zastrzeżeniem art. 46, 47, 50, 50a, 50e i 184, a także art. 88a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2024 r. poz. 986, z późn. zm.4)).

Nowy wiek emerytalny w Polsce: dla kobiet i mężczyzn 62 lata. Czy to się uda?

Kwestia wieku emerytalnego to problem z którym borykają się niemal wszystkie państwa. W obliczu starzenia się społeczeństwa, europejskie kraje masowo wprowadzają stosowne reformy prawne, aby utrzymać stabilność systemów emerytalnych. Polska również stoi przed koniecznością zmian, które zdaniem ekspertów są nieuniknione ze względów zarówno społecznych, jak i ekonomicznych. Rozważane są różne opcje, jedną z nich jest np. nowy wiek emerytalny w Polsce: dla kobiet i mężczyzn 62 lata. Inny możliwy scenariusz to: 65 lat dla kobiet i 70 lat dla mężczyzn, jeszcze gorsza opcja to 70 lat dla kobiet i 75 lat dla mężczyzn.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15.7.2010 r. (K 63/07, OTK-A 2010, Nr 6, poz. 60): co z wiekiem emerytalnym w Polsce?

W wyr. z 15.7.2010 r. (K 63/07, OTK-A 2010, Nr 6, poz. 60) TK uznał zróżnicowanie podstawowego wieku emerytalnego za zgodne z art. 32 i 33 Konstytucji RP, stanowiące uprzywilejowanie wyrównawcze usprawiedliwione w świetle norm konstytucyjnych, uzasadnione potrzebą niwelowania występujących różnic społecznych i biologicznych pomiędzy kobietami a mężczyznami. Zauważył, że prawo unijne zezwala państwom członkowskim na utrzymywanie zróżnicowanego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Jednocześnie w art. 7 ust. 2 dyrektywy Rady Nr 79/7/EWG z 19.12.1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. UE L 6 z 1979 r., s. 24) zobowiązuje państwa członkowskie do przeprowadzania okresowych badań, celem zweryfikowania w świetle zmian społecznych zachodzących we wskazanej dziedzinie, czy uzasadnione jest podtrzymywanie odpowiednich wyłączeń.

Wyzwania związane z wiekiem emerytalnym nie są wyłącznie polską przypadłością. Na całym świecie rządy muszą odpowiedzieć na dwa kluczowe problemy: konieczność zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn oraz podniesienia tego progu. W Europie większość krajów już dawno poradziła sobie z tym problemem, wprowadzając odpowiednie zmiany do swoich systemów prawnych. Polska, podobnie jak kilka innych państw, dopiero przygotowuje się do tej niezbędnej transformacji.

Według ekspertów różnica wieku emerytalnego ma wyraźne znamiona dyskryminacji płciowej (chociaż TK uznał inaczej). Kobiety, pomimo statystycznie dłuższego trwania życia, muszą (mogą) opuścić rynek pracy o 5 lat wcześniej niż mężczyźni. Skutek? Znacznie niższe emerytury u kobiet w porównaniu z mężczyznami w tym samym wieku. Przyczyną są krótsze okresy składkowe (często przerywane urlopami macierzyńskimi czy opieką nad dziećmi) oraz niższe zarobki – luki, które system obecny pogłębia.

Dlaczego MUSIMY podnieść wiek emerytalny?

Jak podkreślają specjaliści z zakresu ubezpieczeń społecznych, podwyższenie ustawowego wieku emerytalnego nie jest kaprysem polityków – wymuszają to dwa główne czynniki: demograficzny i ekonomiczny.

• Średnia długość życia w Polsce i całej Europie nieustannie rośnie. Osoba, która dziś kończy 60 lat, może spodziewać się przeżyć jeszcze ponad 20 lat! Oznacza to, że kapitał zgromadzony podczas aktywności zawodowej musi wystarczyć na znacznie dłuższy okres wypłaty. Problem? Przy obecnych zasadach okres gromadzenia składek jest zbyt krótki, by zapewnić godziwą emeryturę na tyle długi czas. Na długość życia ustawodawca nie ma wpływu – to zjawisko naturalne. Jedynym rozwiązaniem jest więc wydłużenie okresu aktywności zawodowej, a co za tym idzie – podwyższenie wieku emerytalnego.
• Wydłużający się okres życia emerytalnego przy niezmienionych zasadach naliczania świadczeń prowadzi do dramatycznego spadku wysokości emerytur. Obliczenia pokazują, że gdyby utrzymać obecne zasady, przyszłe emerytury byłyby tak niskie, że społecznie nie do zaakceptowania – często mówi się w tym kontekście o „głodnych emeryturach”.

Podniesienie wieku emerytalnego pozwala na dłuższe gromadzenie składek, co bezpośrednio przełoży się na wyższą kwotę świadczenia. To konieczność, by uniknąć społecznego dramatyzmu w przyszłości.

Nowy wiek emerytalny w Polsce: dla kobiet i mężczyzn 62 lata. Czy to się uda? Nadchodzące zmiany: projekt ustawy z końca 2025 roku

Pod koniec 2025 roku do Sejmu trafił przełomowy projekt zmiany ustawowego wieku emerytalnego. Aktualnie dokument, mający formę petycji, jest analizowany przez sejmową Komisję do Spraw Petycji. Wkrótce poznamy jego dalsze losy – jeśli zostanie zaakceptowany, rozpoczną się prace nad ustawą.cProjekt proponuje rozwiązanie kompromisowe, które w jednym posunięciu rozwiązuje dwa problemy: potencjalną dyskryminację płciową, ogromną dysproporcję w wysokości emerytur kobiet i mężczyzn. Zgodnie z założeniami projektu, nowy ustawowy wiek emerytalny dla wszystkich obywateli Polski, niezależnie od płci, miałby wynosić 62 lata. Co to oznacza w praktyce?

• Kobiety – obecnie przechodzące na emeryturę w wieku 60 lat – musiałyby czekać dwa lata dłużej.
• Mężczyźni – dotąd emerytujący się w 65 roku życia – mogliby przejść na emeryturę trzy lata wcześniej!