Wznowienie wypłaty emerytury

19 lutego 2013 r. o godz. 13.00 Trybunał Konstytucyjny rozpoznał pytanie prawne Sądu Apelacyjnego w Warszawie Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dotyczące zasad wstrzymania i wznowienia wypłaty świadczenia emerytalnego.

Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin w zakresie, w jakim wypłata emerytury jest wznawiana od miesiąca, w którym ustała przyczyna powodująca wstrzymanie jej wypłaty, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o wznowienie wypłaty lub wydano decyzję z urzędu, w warunkach, gdy emerytura nie mogła być doręczona z przyczyn niezależnych od organu emerytalnego, jest niezgodny z art. 2 konstytucji.

Zgodnie z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.

Zobacz również serwis: Emerytury i renty

Utrata mocy obowiązującej przepisu

Art. 46 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej traci moc obowiązującą we wskazanym zakresie z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie.

Kryterium różnicujące sytuację emerytów

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że kryterium różnicującym sytuację emerytów pobierających świadczenia pieniężne jest przynależność do różnych systemów zabezpieczenia społecznego (systemu powszechnego, systemu służb mundurowych). 

Polecamy również: Emerytury i renty - obowiązki pracodawcy

WAŻNE!

Ustawodawca dysponuje wprawdzie względnie szerokim zakresem swobody regulacyjnej przy normowaniu zasad wypłaty emerytur, nie oznacza to jednak, że nie musi uwzględniać standardów płynących z innych norm ustawy zasadniczej, w tym w szczególności wymogów proporcjonalności ograniczenia danego prawa oraz zasadności ingerencji w konstytucyjne prawa podmiotowe i zasady sprawiedliwości społecznej.

Trybunał Konstytucyjny nie kwestionuje przy tym generalnej możliwości różnicowania sytuacji prawnej emerytów należących do wyodrębnionych systemów zabezpieczenia społecznego, ani też samego tworzenia takich systemów, co jest motywowane względami aksjologicznymi i pragmatycznymi, stanowiąc element polityki państwa wobec zawodów i funkcji o szczególnym znaczeniu dla ochrony interesu publicznego.

Wstrzymana wypłata emerytury ma miejsce w warunkach, gdy samo świadczenie emerytalne nadal przysługuje, nie zostało ani zawieszone, ani nie stwierdzono jego nieistnienia czy ustania. Świadczeniobiorca niezmiennie spełnia zatem ustawowe warunki nabycia prawa do świadczenia, a jego indywidualny status prawny, potwierdzony niegdyś decyzją emerytalną, nadal pozostaje aktualny. Tymczasem zaskarżony przepis wywołuje skutki zbliżone do formalnego zawieszenia prawa do świadczenia, które nastąpiło nie na skutek błędu organu emerytalnego, kiedy nie można domagać się wypłaty świadczenia za okres zawieszenia prawa do emerytury.

Zadaj pytanie: Forum Kadry - ZUS i Płace

Cechy systemu zabezpieczenia społecznego służb mundurowych nie stanowią dostatecznego uzasadnienia dla mechanizmu prawnego przewidzianego w zaskarżonym przepisie, w sytuacji, gdy wstrzymanie wypłaty emerytury następuje ze względu na niemożność jej doręczenia z przyczyn niezależnych od organu emerytalnego. Nie determinują tego ani zaopatrzeniowy charakter systemu służb mundurowych, odznaczający się metodą gromadzenia środków na finansowanie świadczeń, ani specyfika służby mundurowej, która wiąże się między innymi z dyspozycyjnością i zależnością od władzy służbowej, wykonywaniem zadań w nielimitowanym czasie pracy i trudnych warunkach, niekiedy związanych z ponadprzeciętnym narażeniem zdrowia i życia, jak też ograniczeniem w czasie służby niektórych praw politycznych.

Rozprawie przewodniczył sędzia TK Marek Zubik, sprawozdawcą był sędzia TK Leon Kieres.

Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lutego 2013 r. (P 14/11)

Źródło: trybunal.gov.pl