Wygaśnięcie umowy o pracę w przypadku śmierci pracownika w dniu wolnym od pracy

Pracownik zmarł 1 marca br. w godzinach porannych. Ustalam uprawnienia dla rodziny zmarłego pracownika. Czy przy naliczaniu proporcjonalnego urlopu wypoczynkowego (i ekwiwalentu pieniężnego za urlop) należy brać pod uwagę ten dzień, tzn. czy zatrudnienie zakończyło się z końcem lutego, czy z końcem 1 marca? Soboty są dniami wolnymi od pracy dla tego pracownika.

Umowa o pracę zmarłego pracownika wygaśnie 1 marca 2014 r. Stosunek pracy wygasa bowiem z końcem, a nie z początkiem dnia, w którym nastąpił zgon pracownika. Oznacza to, że dzień ten podlega wliczeniu do okresu zatrudnienia i powinni Państwo naliczyć pracownikowi urlop wypoczynkowy także za marzec 2014 r.

Z dniem śmierci pracownika wygasa stosunek pracy łączący tę osobę z pracodawcą (art. 631 § 1 Kodeksu pracy). Nie jest do tego konieczne podejmowanie jakichkolwiek dodatkowych czynności, skutek ten następuje automatycznie. W konsekwencji pracodawca musi podjąć pewne działania, m.in. dokonać rozliczenia z rodziną zmarłego w zakresie praw majątkowych po zmarłym pracowniku. Do takich praw zaliczamy m.in.:

• prawo do niewypłaconego wynagrodzenia (np. jeszcze niewypłacona pensja za poprzedni miesiąc oraz wynagrodzenie za część bieżącego miesiąca),
• prawo do nabytych, a jeszcze nienaliczonych świadczeń (np. dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych czy za pracę w niedziele lub święto),
• niewypłacone świadczenia z tytułu podróży służbowej,
• ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.

Dniem śmierci pracownika jest dzień zgonu określony w akcie zgonu. Jeżeli pracodawca nie otrzymał odpisu aktu zgonu pracownika od rodziny zmarłego lub od innych bliskich osób, może wystąpić do urzędu stanu cywilnego o wydanie zupełnego odpisu aktu zgonu, wskazując swój interes prawny, który jest związany z obowiązkiem prowadzenia akt osobowych pracownika.

Użyte w art. 631 § 1 Kodeksu pracy określenie „z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa” oznacza, że zatrudnienie zakończyło się z końcem (z upływem) tego dnia, niezależnie od godziny, w której nastąpił zgon. W tym przepisie nie użyto np. określenia „z chwilą śmierci”, które prowadziłoby do wniosku, że wygaśnięcie następuje w momencie śmierci pracownika. Dzień zgonu podlega zatem wliczeniu do okresu zatrudnienia w zakresie ustalania wszelkich świadczeń majątkowych. Nie jest przy tym istotne, że w tym dniu pracownik nie świadczył pracy, gdyż śmierć nastąpiła przed planowaną godziną jej rozpoczęcia lub pracownik miał wolny dzień.

UWAGA!

Dzień, w którym nastąpiła śmierć pracownika, wliczamy do okresu zatrudnienia, nawet jeżeli w tym dniu pracownik nie podjął pracy.

Przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy należy w pierwszej kolejności ustalić proporcjonalny do okresu zatrudnienia w danym roku wymiar urlopu (ponadto należy rozliczyć ewentualny urlop pozostały z lat ubiegłych). Dokonując tych obliczeń niepełny miesiąc kalendarzowy zaokrąglamy w górę do pełnego miesiąca (art. 1552a § 2 Kodeksu pracy). Nie ma przy tym znaczenia, czy zatrudnienie ustało pod koniec miesiąca, w połowie, czy na samym jego początku. Aby pracownik nabył prawo do urlopu za miesiąc kalendarzowy, wystarczy, że chociaż 1 dzień miesiąca, w którym dochodzi do zakończenia zatrudnienia, jest objęty okresem zatrudnienia pracownika. Chodzi w tym przypadku nie o przepracowanie co najmniej 1 dnia, ale pozostawanie w zatrudnieniu przez co najmniej 1 dzień.

Przykład:

Pracownik zmarł 1 marca 2014 r. Był on uprawniony do 26 dni urlopu i w tym roku nie korzystał jeszcze z tego urlopu. Rodzinie zmarłego pracownika przysługuje ekwiwalent pieniężny za 3 miesiące zatrudnienia. Za te 3 miesiące pracownikowi przysługiwało 7 dni urlopu wypoczynkowego (26 dni x 3/12 = 6,5; niepełny dzień urlopu zaokrąglamy w górę do pełnego dnia). Taki wymiar będzie podstawą do wyliczenia ekwiwalentu za tegoroczny niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Podstawa prawna:

• art. 63¹, art. 155¹, art. 155^2a–155³ ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; ost.zm. Dz.U. z 2013 r., poz. 1028
• art. 83 ust. 2 ustawy z 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego – j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1264; ost.zm. Dz.U. z 2012 r., poz. 1529

Źródło: Teleporadnia INFORLEX.PL – Eksperci radzą