Nie tylko krótszy czas pracy i dodatkowy urlop. Uprawnienia dla pracowników niepełnosprawnych

• Trzy stopnie niepełnosprawności
• Skrócony czas pracy - 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo
• Skrócone normy czasu nie mogą obniżyć wynagrodzenia
• 15 minut dodatkowej przerwy w pracy i zwolnienie od pracy
• Turnus rehabilitacyjny - do 21 dni
• Dodatkowy urlop wypoczynkowy - 10 dni roboczych

Trzy stopnie niepełnosprawności

Pracownicy niepełnosprawni posiadają pewne uprawnienia dotyczące warunków ich pracy. Kogo można zaliczyć do grona osób niepełnosprawnych? Są to osoby, którym stan fizyczny, psychiczny lub umysłowy trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza bądź uniemożliwia wypełnianie ról społecznych, a w szczególności zdolności do wykonywania pracy zawodowej. Przy czym niezbędnym warunkiem jest uzyskanie odpowiedniego orzeczenia.

Przepisy wyróżniają trzy stopnie niepełnosprawności:

• znaczny stopień niepełnosprawności,
• umiarkowany stopień niepełnosprawności,
• lekki stopień niepełnosprawności.

Skrócony czas pracy - 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo

Co do zasady pracownik niepełnosprawny nie może pracować dłużej niż 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Wyjątek stanowią osoby zaliczoną do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, których czas pracy nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.

Powyższe zasady nie są stosowane w przypadku osób zatrudnionych przy pilnowaniu oraz gdy, na wniosek osoby zatrudnionej, lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników (lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą) wyrazi na to zgodę.

Skrócone normy czasu nie mogą obniżyć wynagrodzenia

Pracownicy niepełnosprawni w stopniu umiarkowanym lub znacznym, wobec których stosuje się skróconą normę czasu pracy, nie mogą mieć z tego powodu obniżonej wysokości wynagrodzenia wypłacanego w stałej miesięcznej wysokości.

Godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego, odpowiadające osobistemu zaszeregowaniu lub zaszeregowaniu wykonywanej pracy, przy przejściu na skrócone normy czasu pracy, ulegają podwyższeniu w stosunku, w jakim pozostaje dotychczasowy wymiar czasu pracy do tych norm.

15 minut dodatkowej przerwy w pracy i zwolnienie od pracy

Pracownik niepełnosprawny ma prawo do dodatkowej przerwy w pracy w wymiarze 15 minut na gimnastykę usprawniającą lub wypoczynek. Czas takiej dodatkowej przerwy należy wliczać do czasu pracy. Nie może to mieć wpływu na wysokość wynagrodzenia.

Pracownik będący osobą o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ma ponadto prawo do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Zwolnienie jest udzielane w celu:

• wykonania badań specjalistycznych,
• wykonania zabiegów leczniczych bądź usprawniających,
• uzyskania zaopatrzenia ortopedycznego lub jego naprawy.

Zwolnienie przysługuje wówczas, gdy czynności te nie mogą być wykonane poza ustalonymi godzinami pracy.

Wynagrodzenie za czas zwolnień od pracy oblicza się jak ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy.

Turnus rehabilitacyjny - do 21 dni

Uprawnienie do zwolnienia od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym przysługuje osobom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wymiar zwolnienia wynosi do 21 dni roboczych, nie częściej niż raz w roku.

Osoby niepełnosprawne są kierowane do uczestnictwa w turnusie na wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się ta osoba.

Dodatkowy urlop wypoczynkowy - 10 dni roboczych

Prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikom o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wymiar tego urlopu wynosi 10 dni roboczych w roku kalendarzowym i jest on doliczany do „standardowego” urlopu pracowniczego. Dodatkowy urlop wypoczynkowy nie przysługuje pracownikowi uprawnionemu na podstawie odrębnych przepisów do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 913 z późn. zm.)