Kategorie

Outsourcing a prawo pracy

Pracodawcy powinni pamiętać, że brak przepisów chroniących pracowników przed outsourcingiem w prawie wspólnotowym nie oznacza braku ich ochrony przed zmianami strukturalnymi.

Outsourcing to przekazywanie zadań wykonywanych dotychczas samodzielnie przez przedsiębiorstwo podmiotowi zewnętrznemu (outsourcer), który specjalizuje się w takich zadaniach. Outsourcing z reguły dotyczy powierzenia zadań ubocznych względem głównego przedmiotu działalności przedsiębiorcy, takich jak usługi IT, księgowe, prawne, windykacyjne, rekrutacyjne, marketingowe, ochroniarskie oraz sprzątania czy cateringu dla pracowników. W dobie globalizacji obserwuje się także pojawienie nowej formy outsourcingu polegającej na przekazywaniu między podmiotami należącymi do tej samej międzynarodowej grupy kapitałowej nie tyle konkretnych funkcji, ile zorganizowanej części działalności przedsiębiorstwa.

Brak regulacji unijnych

Analizując aktualny stan wspólnotowego prawa pracy, należy stwierdzić, że żaden przepis wprost nie stanowi podstawy do ochrony pracowników przed skutkami outsourcingu, co więcej sama Komisja Europejska nie widzi potrzeby wprowadzenia zmian w tym zakresie. Nie znaczy to jednak, że w takiej sytuacji pracownicy nie podlegają ochronie przed zmianami strukturalnymi. Powierzenie podmiotom zewnętrznym zadań wykonywanych dotychczas samodzielnie przez pracodawcę może stanowić przejście części zakładu pracy, o którym mowa w dyrektywie Rady 2001/23/WE z 12 marca 2001 r., implementowanej do prawa polskiego w art. 231 k.p. Zgodnie z tą dyrektywą przejście części zakładu pracy nie może stanowić przyczyny rozwiązania z pracownikami stosunków pracy ani też być powodem zmiany warunków ich pracy. Pracownicy zaś z dniem przejścia staną się z mocy prawa pracownikami podmiotu przejmującego (w tym wypadku outsourcera). Zastosowanie ochrony przewidzianej w dyrektywie w przypadku outsourcingu może więc doprowadzić do wyeliminowania płynących z niego korzyści, np. przez uniemożliwienie redukcji kosztów zatrudnienia. W związku z tym to w interesie stron zawierających umowy outsourcingu leży takie zdefiniowanie zakresu przejmowanych zadań, aby wykluczyć zastosowanie regulacji dotyczących przejścia części zakładu pracy.


Orzecznictwo

Trzeba podkreślić, że pojęcie przejścia części zakładu pracy jest pojęciem prawa wspólnotowego, a więc powinno być jednakowo rozumiane we wszystkich państwach członkowskich. W rzeczywistości problem stanowi jednak to, że dyrektywa nie definiuje tego pojęcia. Wskazówek w tym zakresie można szukać jedynie w bogatym orzecznictwie Trybunału Wspólnoty Europejskiej.

Stoi on na stanowisku, że decydujące dla oceny, czy w danej sytuacji doszło do przejścia części zakładu pracy, są takie okoliczności jak:

  • charakter przedsiębiorstwa,
  • przejęcie zarówno materialnych, jak i niematerialnych składników przedsiębiorstwa,
  • przejęcie dotychczasowej klienteli,
  • fakt zatrudnienia przez pracodawcę przejmującego pracowników przejmowanego zakładu,
  • stopień podobieństwa działalności prowadzonej przed i po przejściu.
Reklama

Podkreśla się jednocześnie, że wystąpienie wszystkich powyższych elementów nie jest konieczne, aby można było mówić o przejściu zakładu pracy (jego części). W szczególności nie w każdym przypadku przejścia zakładu pracy musi nastąpić przejęcie składników materialnych czy niematerialnych dotychczas wykorzystywanych przy świadczeniu pracy. Tam, gdzie dla świadczenia usług kluczowe znaczenie ma ludzka praca (np. przy usługach sprzątania czy ochroniarskich), przejęcie składników materialnych i niematerialnych jest nieistotne, decydującą okolicznością natomiast jest zatrudnienie pracowników przejmowanego zakładu przez podmiot przejmujący.

Taki sposób sformułowania przez Trybunał definicji przejścia zakładu pracy oznacza, że ostateczna decyzja, czy dany przypadek outsourcingu kwalifikuje się jako przejście części zakładu pracy, każdorazowo będzie się opierać na analizie konkretnego stanu faktycznego.

Reklama

Przykładowo można wskazać stan faktyczny, na podstawie którego Trybunał wydał wyrok w sprawie Rask (C-209/91). W sprawie tej spółka Philips powierzyła podmiotowi zewnętrznemu prowadzenie czterech stołówek. Przekazaniu stołówek towarzyszyło nieodpłatne udostępnienie outsourcerowi powierz-chni sprzedaży i produkcji oraz niezbędnego sprzętu, a także zapewnienie dostępu do mediów. Outsourcer zobowiązał się natomiast do zatrudnienia pracowników Philips, którzy dotychczas świadczyli pracę w stołówkach. W ocenie Trybunału w tej sytuacji doszło do przejścia części zakładu pracy.

Z kolei, jeśli chodzi o outsourcing usług sprzątania, można wskazać na okoliczności sprawy Schmidt (C-392/92), w której Trybunał stwierdził, że przejście części zakładu pracy stanowi przekazanie usług sprzątania, nawet gdy wcześniej były one wykonywane przez jednego pracownika. Zastosowanie dyrektywy, a tym samym przewidziana w niej ochrona przejmowanych pracowników, nie zależy od liczby pracowników przypisanych do wykonywania przejmowanych zadań.


Natomiast w sprawie Allen i inni (C-234/98) Trybunał podkreślił, że jako zakład pracy (jego cześć) należy rozumieć stały zorganizowany zespół elementów umożliwiających prowadzenie danej działalności. Wobec czego nie dojdzie do przejścia zakładu pracy (jego części) w przypadku jednorazowego powierzenia wykonania określonego zadania ani też, gdy poza przekazaniem zadań nie wystąpią inne okoliczności świadczące o zachowaniu tożsamości zakładu pracy, takie jak przejęcie sposobu organizacji pracy, środków produkcji czy pracowników dotychczasowego pracodawcy.

Z uwagi na wskazane powyżej problemy prawne, jakie mogą pojawić się przy ocenie konkretnych sytuacji, przedsiębiorcy powinni dokładnie określić zasady współpracy z outsourcerami, w tym zakres przekazanych zadań.

Ochrona pracowników przewidziana w dyrektywie 2001/23/WE, która może zminimalizować korzyści płynące z outsourcingu, co do zasady wystąpi w sytuacjach, gdy outsourcer przejmie zorganizowany zespół elementów, w ramach których możliwe jest kontynuowanie wykonywania przejmowanych zadań. Odpowiedź na pytanie, jakie elementy tworzą ów zespół, zależy od charakteru wykonywanej działalności.

Podstawa prawna:

  • dyrektywa Rady 2001/23/WE z 12 marca 2001 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do ochrony praw pracowniczych w przypadku przejęcia przedsiębiorstw, zakładów lub części zakładów (DzUrz UE Polskie wydanie specjalne 2004 r. rozdz. 5, t. 4, s. 98-103).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.