Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Przywrócenie do pracy pracownika w wieku przedemerytalnym - wyrok TK

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łukasz Guza
Łukasz Guza
Przywrócenie do pracy pracownika w wieku przedemerytalnym - wyrok TK/fot. Shutterstock
Przywrócenie do pracy pracownika w wieku przedemerytalnym - wyrok TK/fot. Shutterstock
fot. Shutterstock
Możliwość żądania przywrócenia do pracy osoby zatrudnionej na czas określony, której wypowiedziano umowę w okresie ochrony przedemerytalnej - to ważny wyrok dla pracowników, wydany przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 11 grudnia 2018 r. (sygn. P 133/15). 

Zatrudnieni na czas określony, którym bezprawnie wypowiada się umowę w okresie ochronnym, mogą żądać przywrócenia do pracy. Tak orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Brak możliwości przywrócenia do pracy osoby zatrudnionej na czas określony, którą zwolniono w okresie ochrony przedemerytalnej (cztery lata przed datą nabycia prawa do emerytury), narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Tak wynika z wczorajszego wyroku Trybunału Konstytucyjnego. TK podkreślił, że zatrudnieni na czas nieokreślony w razie bezprawnego zwolnienia w okresie ochronnym sami decydują, czy będą domagać się od firmy odszkodowania, czy też przywrócenia do pracy. Ci pracujący na czas określony na podstawie obowiązujących przepisów są takiego wyboru pozbawieni. A to oznacza, że w praktyce ochrona przedemerytalna w ich przypadku ma pozorny charakter.

– Pracodawca wypowiadający im umowy ryzykuje jedynie wypłatę odszkodowania do wysokości trzech wynagrodzeń. A zatrudniony traci pracę – tłumaczył Piotr Pszczółkowski, sędzia sprawozdawca w omawianej sprawie.

Iluzja gwarancji

TK wydał orzeczenie w odpowiedzi na pytanie prawne Sądu Rejonowego w Koninie. Ten ostatni zajmuje się sprawą pielęgniarki, która w 2013 r. została zatrudniona na czas określony (do września 2019 r.; wcześniej przez 34 lata pracowała na czas nieokreślony u tego samego pracodawcy). W lutym 2019 r. nabyłaby ona prawo do emerytury, więc począwszy od lutego 2015 r., przysługiwała jej ochrona przedemerytalna. Zgodnie z art. 39 k.p. w tym czasie pracodawca nie może wypowiedzieć umowy zatrudnionemu, z wyjątkiem przypadku gdy ten ostatni otrzyma rentę lub gdy firma ogłosi upadłość lub zostanie zlikwidowana. Jednak w maju 2015 r. pracodawca wręczył zatrudnionej wypowiedzenie zmieniające dotychczasowe warunki pracy i płacy. Podwładna ich nie przyjęła, więc umowa rozwiązała się definitywnie w czerwcu 2015 r. Zainteresowana odwołała się jednak od wypowiedzenia zmieniającego i zażądała uznania go za bezskuteczne, a w razie upływu okresu wymówienia – przywrócenia poprzednich warunków pracy i płacy. Zgodnie z art. 50 ust. 3 k.p. zatrudniony na czas określony, któremu bezprawnie wypowiedziano umowę, może jednak domagać się jedynie odszkodowania (do trzech pensji). Tylko kobieta w ciąży, rodzic na urlopie macierzyńskim oraz chroniony działacz związkowy może w takim przypadku żądać przywrócenia do pracy. Koniński sąd, który rozpatruje sprawę pracownicy, nabrał wątpliwości co do zgodności tych przepisów z konstytucją i zadał pytanie prawne do TK.

Polecamy: Jak przygotować się do zmian 2019. Podatki, rachunkowość, prawo pracy i ZUS

Eksperci zgodni

– Brak możliwości żądania przywrócenia do pracy ewidentnie prowadzi do dyskryminacji ze względu na rodzaj umowy o pracę. Powinniśmy być konsekwentni. Skoro pod wpływem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wprowadziliśmy ograniczenia co do możliwości zatrudnienia na czas określony i zrównaliśmy okresy wypowiedzenia tych kontraktów oraz umów stałych, to również omawiane przepisy powinny być zmienione – uważa Grzegorz Orłowski, radca prawny z kancelarii Orłowski Patulski Walczak.

W pytaniu do TK koniński sąd podkreślił, że art. 50 ust. 3 k.p. w zakresie, w jakim pozbawia możliwości przywrócenia do pracy zwolnionych w okresie ochrony przedemerytalnej, narusza m.in. konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.

– Trudno uzasadnić, dlaczego zwolnionym w okresie przedemerytalnym miałaby nie przysługiwać możliwość przywrócenia do pracy, skoro takie uprawnienie jest przewidziane dla innych pracowników szczególnie chronionych, w tym dla kobiet w ciąży i działaczy związkowych – wskazuje dr Magdalena Zwolińska, partner w kancelarii NGL Legal.

Eksperci podkreślają, że możliwość przywrócenia do pracy ma też istotne znaczenie z punktu widzenia sprawiedliwości społecznej.

– Jeśli pracownikowi brakuje np. dwóch lat do emerytury i podpisze umowę na 24 miesiące, to może spodziewać się, że w ten sposób nabędzie już w przyszłości prawo do świadczeń. Tymczasem pracodawca może wypowiedzieć jego umowę wbrew przysługującej mu ochronie i zatrudniony ma jedynie prawo do odszkodowania – zauważa Marcin Cetnarowicz, radca prawny w kancelarii SSW Pragmatic Solutions.

Podkreśla, że możliwość żądania przywrócenia do pracy w takich przypadkach będzie jednak w praktyce ograniczona.

– Wynika to z długotrwałości postępowań sądowych. W wielu przypadkach trwają one nawet kilka lat. W tym czasie może już upłynąć okres, na jaki była zawarta umowa terminowa. Z takiego roszczenia skorzystają więc tylko ci zatrudnieni, którzy mieli zawarte umowy na dłuższy czas – dodaje mec. Cetnarowicz.

Opinię konińskiego sądu co do niezgodności przepisów k.p. z konstytucją podzielili też prokurator generalny oraz Sejm (ten ostatni w szczególności zwracał uwagę na naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej).

Lepsza ochrona

TK przypomniał, że celem ochrony przedemerytalnej jest przeciwdziałanie ryzyku utraty pracy przez osoby starsze, a więc znajdujące się w trudniejszej sytuacji na rynku. Obejmuje ona zarówno osoby zatrudnione terminowo, jak i na czas nieokreślony (art. 39 k.p.). Zdaniem TK rodzaj umowy nie jest więc wystarczającym kryterium do różnicowania uprawnień związanych z taką ochroną. Brak możliwości przywrócenia do pracy w razie bezprawnego zwolnienia (w przypadku zatrudnionych na czas określony) może wywoływać problemy z nabywaniem uprawnień emerytalnych ze względu na brak wystarczającego stażu pracy. A przecież ochrona przedemerytalna powinna to ułatwiać. Trybunał podkreślił też, że obecne przepisy są niespójne, bo inni szczególnie chronieni pracownicy mogą jednak domagać się przywrócenia do pracy, a nie wyłącznie odszkodowania.

Orzecznictwo: Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 grudnia 2018 r. (sygn. P 133/15). 

Reklama
Zaktualizuj swoją wiedzę z naszymi publikacjami i szkoleniami
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Firmy potrzebują więcej czasu na wdrożenie zmian w Kodeksie pracy

    Dzisiaj Sejm ma głosować nad przepisami dostosowującymi Kodeks pracy do unijnej dyrektywy work-life balance. Konfederacja Lewiatan apeluje o wydłużenie terminu wejścia w życie nowych przepisów do co najmniej czterech miesięcy.

    Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami

    Czy pracodawcy mają wdrożone polityki różnorodności i czy je stosują? Jak wygląda kwestia zatrudniania osób z niepełnosprawnościami? Fundacja Aktywizacja chce poznać opinie pracodawców ze wszystkich sektorów gospodarki i prowadzi badanie skierowane do firm.

    Wykroczenie przeciwko prawom pracownika

    Przepisy Kodeksu pracy określają prawa i obowiązki pracowników. Przede wszystkim po to, by ich chronić. Ciężkie naruszenie praw pracownika stanowi podstawę do rozwiązania umowy o pracę, a niektóre z wykroczeń przeciwko prawom pracownika mogą być podstawą do nałożenia na pracodawcę kary grzywny.

    Nowelizacja Kodeksu pracy 2023

    Zmiany w urlopach rodzicielskich, szersze stosowanie elastycznej organizacji pracy i możliwość zwolnienia od pracy "z powodu działania siły wyższej" – takie m.in. rozwiązania przewiduje nowelizacja Kodeksu pracy, którą w środę uchwalił Sejm.

    Nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców

    W środę Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy wprowadzają zmiany m.in. w urlopach rodzicielskich. To kolejna nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców - powiedziała PAP minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

    Praca zdalna - co musi zapewnić pracodawca? PODCAST

    Praca zdalna. Pracodawca musi zapewnić pracownikowi niezbędne materiały i narzędzia w tym urządzenia techniczne, żeby on pracę zdalną mógł wykonywać - wskazuje Joanna Rutkowska Dyrektorka HR w agencji zatrudnienia Trenkwalder. PODCAST

    Praca zdalna. Lista najważniejszych zmian!

    Praca zdalna stała się masowym zjawiskiem z powodu epidemii. Tymczasowe rozwiązanie w końcu zostało formalnie uregulowane. Co powinni wiedzieć pracujący zdalnie lub planujący pracę zdalną? Poniżej lista najważniejszych uregulowań.

    BHP w leśnictwie i rolnictwie 2023 – analizy Rady Ochrony Pracy

    W dniu 6 lutego 2023 r. Rada Ochrony Pracy i Państwowa Inspekcja Pracy zajęły się tematyką bezpieczeństwa i higieny pracy w leśnictwie oraz w rolnictwie, jakie były wyniki badań i kontroli oraz co stanowi największe zagrożenie w tych branżach?

    Polacy nie lubią poniedziałków i chcą pracować cztery dni w tygodniu

    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 67% Polaków popiera pomysł skrócenia tygodnia pracy do 4 dni. Jednocześnie 43% uważa, że 40 godzin pracy w tygodniu to zbyt dużo. Aż 75% Polaków nie lubi poniedziałków.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r. oblicza się z uwzględnieniem liczby świąt, niedziel i dni wolnych w tym roku. Jaki jest współczynnik urlopowy w 2023 r.?

    Work-life balance to dłuższe urlopy dla rodziców i opiekunów. Od kiedy? WIDEO

    Urlopy dla rodziców i opiekunów ulegną wydłużeniu. Termin implementowania przepisów tzw. dyrektywy Work-life balance nie jest jeszcze dokładnie znany. Najprawdopodobniej doczekamy się zmian w prawie jeszcze w 2023 roku.

    Wynagrodzenia kierowców 2023. Jakie koszty dla przedsiębiorców?

    Od 1 stycznia 2023  wzrosła stawka przeciętnego, prognozowanego wynagrodzenia kierowcy o ponad 1000 zł. Co to oznacza dla przewoźników? Konieczność wypłaty wyższych pensji. W jaki sposób przewoźnicy mogą poradzić sobie z rosnącymi kosztami? 

    Niedziela handlowa – luty 2023
    Luty 2023 ma 4 niedziele. Czy któraś z nich to niedziela handlowa? Sprawdź!
    NFZ: nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością
    Nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością w ramach kontraktu z NFZ - podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia, odnosząc się do sprawy ginekolożki Nicole Sochacki-Wójcickiej, która w mediach społecznościowych prowadzi konto pod nazwą Mama Ginekolog.
    Nie będzie podwyżki stóp procentowych. Obniżka jesienią
    Rozpoczyna się dwudniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. Podwyżki stóp procentowych nie będzie.
    Pracodawcy przeciwni zmianom w reklamach suplementów diety
    Nie ma obecnie wystarczającego uzasadnienia dla wprowadzania nowych regulacji dotyczących reklamy suplementów diety, ponieważ są one już zawarte w branżowym „Kodeksie Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety” – uważa Konfederacja Lewiatan.
    Posłowie wysłuchali apelu pracodawców
    Sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, po apelu pracodawców, m.in. Konfederacji Lewiatan, odroczyła prace nad projektem ustawy Prawo komunikacji elektronicznej.
    Uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie
    Z badań przeprowadzonych przez Platformę Migracyjną EWL, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację EWL wynika, że niemal wszyscy uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie.
    Praca zdalna i digitalizacja – co nas czeka w 2023 r.?

    Praca zdalna w 2023 roku. Ostanie trzy lata to okres wielu dynamicznych zmian na rynku pracy, które znacząco wpływały na sposób prowadzania biznesu. Planowane na początek tego roku nowelizacje mają głównie na celu unormowanie i zabezpieczenie osób pracujących zdalnie. Za tym idą kolejne rozwiązania, zmieniające obraz zatrudnienia w Polsce. Z jakimi trendami HR będziemy mierzyli się w najbliższych kwartałach? Eksperci wskazują cztery najważniejsze kierunki w 2023 r.

    Komisja za projektem nowelizacji Kodeksu pracy w sprawie tzw. work-life balance
    Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny jednogłośnie opowiedziała się w poniedziałek za projektem nowelizacji Kodeksu pracy, który ma na celu wdrożenie unijnych dyrektyw w sprawie tzw. work-life balance. Projekt zakłada m.in. zmiany w urlopach rodzicielskich.
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopów macierzyńskich
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopu: macierzyńskiego, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, wychowawczego możliwe pod warunkiem przyznania ich pod nieobecność - powiedziała PAP radca prawny Monika Jurkiewicz
    Szacowana stopa bezrobocia w styczniu wyniosła 5,5 proc.
    Szacowana przez MRiPS stopa bezrobocia na koniec stycznia 2023 r. wyniosła 5,5 proc. – poinformowała PAP w poniedziałek minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. Jest wyższa o 0,3 pkt. proc. niż w grudniu 2022 r.
    Nielegalne powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi
    Zatrudnienie cudzoziemca, zwłaszcza z kraju trzeciego, wymaga spełnienia określonych warunków. W przeciwnym razie może dojść do nielegalnego powierzenia pracy. Co na ten temat czytamy w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
    Czy ma miejsce dyskryminacja aplikantów radcowskich i adwokackich będących ojcami?

    Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) trafiła sprawa dyskryminacji prawników – a dokładniej aplikantów adwokackich i radcowskich, odbywających przygotowanie do wykonywania zawodu, będących ojcami. Okazuje, że nie mają oni takich samych praw związanych z rodzicielstwem jak aplikantki będące matkami. Na czym polega problem?

    Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną – wzory dokumentów dla każdej formy pracy zdalnej WEBINARIUM

    Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną. Zapraszamy na praktyczne webinarium „Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną – wzory dokumentów dla każdej formy pracy zdalnej” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 17 lutego 2023 roku. Webinarium wyjątkowo potrwa aż 1,5 godziny. Polecamy!