Kategorie

Podróż służbowa – najważniejsze orzeczenia sądów w 2018 r.

Katarzyna Kozieł
Podróż służbowa – najważniejsze orzeczenia sądów w 2018 r. /Fotolia
Podróż służbowa – najważniejsze orzeczenia sądów w 2018 r. /Fotolia
Fotolia
Podróż służbowa, zwana także powszechnie delegacją, związana jest z rożnymi świadczeniami i dietami, które przysługują pracownikowi. Pomimo uregulowania wielu kwestii w Kodeksie pracy oraz rozporządzeniach ministerstwa, w praktyce właściwa interpretacja przepisów dotyczących podróży służbowej bywa kłopotliwa. Wiele wątpliwości w tym zakresie rozstrzyga orzecznictwo sądów.

Na początku warto zdefiniować pojęcie podróży służbowej. Zgodnie z Kodeksem pracy jest to każdy wyjazd pracownika na polecenie pracodawcy poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałe miejsce pracy w celu wykonania zadania służbowego. Każda z tych przesłanek musi być spełniona. Podróż służbową powszechnie określa się mianem delegacji.

Ustawa w zasadzie dość oszczędnie reguluje kwestie dotyczące podróży służbowej. Oczywiście jednoznacznie wskazuje, że pracownikowi przysługuje zwrot kosztów związanych z delegacją. W wielu przypadkach odsyła jednak do rozporządzeń albo innych dokumentów i tak np. warunki wypłacania należności z tytułu podróży określa układ zbiorowy, regulamin wynagradzania bądź umowa o pracę. Praktyka uwidoczniła pewne kwestie sporne związane z interpretacją postanowień Kodeksu pracy w zestawieniu z regulacjami pracodawców. Wszelkie wątpliwości rozstrzyga jednak orzecznictwo sądów.

Kierowcy także przysługuje godny nocleg

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2018 r. (I PK 210/16) kierowcy pojazdu ciężarnego przysługuje ryczałt z tytułu noclegów, mimo obecności w pojeździe specjalnej kabiny do spania, a nawet braku przedstawienia rachunku z noclegu. Pracownik taki także odbywa podróż służbową. Sąd Najwyższy przyznał, że pracodawca prywatny w zasadzie posiada większą swobodę w ustalaniu wysokości należności z tytułu kosztów delegacji i ma możliwość ukształtowania ich w sposób mniej korzystny niż to wynika z rozporządzenia wykonawczego właściwego ministerstwa.  Niemniej jednak obowiązuje bezwzględny zakaz przerzucania na pracownika kosztów noclegu w podróży służbowej, a ponadto konieczne jest zachowanie ryczałtowego charakteru rozliczenia. Zgodnie z treścią uzasadnienia wyroku, sądy są uprawione, aby weryfikować na ile zachowany jest adekwatny priorytet między realnymi kosztami noclegu pracownika, a swoistym uśrednieniem, jakie niesie ze sobą struktura ryczałtu. Punktem wyjścia do takiej oceny jest wartość hipotetycznego noclegu w warunkach hotelowych. Podsumowując, kierowca w transporcie międzynarodowym ma prawo do noclegu umożliwiającego regenerację sił w godnych warunkach. Warunków takich raczej nie spełnia nocleg w kabinie. Dlatego też Sąd Najwyższy uznał, że ryczałt przewidziany w umowie o pracę, regulaminie wynagradzania lub układzie zbiorowym pracy powinien zostać tak ukształtowany, aby dawał rzeczywistą, a nie iluzoryczną możliwość zrealizowania tej potrzeby.

Opodatkowanie wyżywienia

Jak się okazuje, zgodnie z wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. (III SA/Wa 649/16) wydatki poniesione na wyżywienie w czasie podróży służbowej nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego w pełnym wymiarze. Sąd Najwyższy podkreśli, ze koszty wyżywienie pracownik musi ponieść niezależnie od tego czy jest w delegacji czy tez nie. Dlatego tez rekompensacie mogą podlegać jedynie tzw. „zwiększone koszty wyżywienia” i tylko to świadczenie może podlegać zwolnieniu od podatku, jako ze stanowi element podróży służbowej. Oczywiście, jak już zostało wspomniane, pracodawca prywatny ma zdecydowanie większą swobodę w kształtowaniu zasad zwrotu swoim pracownikom kosztów, poniesionych w czasie podroży służbowej. W rezultacie może zdecydować się na regulacje korzystniejsze dla pracownika niż te skonstruowane przez ustawodawcę dla pracowników państwowych i samorządowych. Niemniej jednak, jak podkreślił sąd, w kwestii zwolnień od podatku dochodowego charakter wiążący i ostateczny maja przepisy ustalone przez ustawodawcę, dotyczące należności przysługujących pracownikom zatrudnionym w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej.  W związku z tym jakakolwiek nadwyżka z tytułu kosztów wyżywienia ponad kwotę diety określonej przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej stanowi podlegający opodatkowaniu przychód pracownika (zleceniobiorcy) z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

Premia nie pokrywa kosztów podróży

Jak podkreślił Sad Najwyższy w wyroku z dnia 13 marca 2018 r. (I PK 360/16) premia nie może stanowić rekompensaty kosztów podróży, w tym ryczałtów za nocleg – świadczenia te mają zupełnie odmienny charakter. Każdorazowe zlecenie podróży służbowej przez pracodawcę kreuje po jego stronie obowiązek pokrycia jej kosztów, który wynika z przepisów prawa. W zakres premii nie można podciągnąć rozliczenia z tytułu delegacji. Dodatkowo, zgodnie z przytaczanym wyrokiem, jeśli pracodawca w umowie czy regulaminie wynagradzania zawrze klauzule pozbawiające pracowników godnego noclegu lub inne, pozostające w niezgodzie z przepisami prawa, zastosowanie znajdzie art. 775 § 5 Kodeksu pracy. Jak wskazuje ten przepis, w przypadku gdy układ zbiorowy pracy, regulamin wynagradzania lub umowa o pracę nie zawiera odpowiednich postanowień, pracownikowi przysługują należności na pokrycie kosztów podróży służbowej według przepisów zawartych w rozporządzeniach Ministra Pracy i Polityki Społecznej.  

Podstawa prawna:

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2018 r. (I PK 210/16)

Wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2017 r. (III SA/Wa 649/16)

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 marca 2018 r. (I PK 360/16)

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Komplet: Kodeks pracy 2021 + Dokumentacja kadrowa 2021
Tylko teraz
169,00 zł
228,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Czy pracodawca widzi kod choroby na L4?

    Kod choroby na L4 - czy pracodawca widzi numer statystyczny choroby wpisany na zwolnieniu lekarskim?

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?