Kategorie

Zasady udzielania urlopów wypoczynkowych

Pracodawca, planując urlopy, powinien wziąć pod uwagę wnioski pracowników, ale także dobro zakładu pracy. Wypoczynek pracowników nie może zakłócić normalnego toku pracy.

Urlop wypoczynkowy powinien być udzielony w roku kalendarzowym, w którym pracownik nabył do niego prawo.

Powinno udzielać się go jednorazowo w pełnym przysługującym pracownikowi wymiarze. Jednak na wniosek pracownika można udzielać urlopu w częściach. Wówczas przynajmniej jedna z tych części powinna obejmować co najmniej 14 dni kalendarzowych wypoczynku. Do tych 14 dni wliczamy również dni wolne od pracy, tj. niedziele, święta, a także dni wolne wynikające z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Wystarczy więc, że pracownik skorzysta z 10 dni urlopu wypoczynkowego przypadającego od poniedziałku jednego tygodnia do piątku następnego tygodnia, a spełni wymóg wykorzystania co najmniej 14 dni kalendarzowych wypoczynku.

Uzgodnienie terminu i forma udzielenia urlopu

Reklama

Termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego ustala się z reguły w planie urlopów. Pracodawca, ustalając plan urlopów, bierze pod uwagę wnioski pracowników, uwzględniając terminy wykorzystania urlopu, a także konieczność zapewnienia normalnego toku pracy w zakładzie. Oznacza, to że pracodawca nie musi ustalać terminów wykorzystania urlopu jedynie ściśle we wskazanych przez pracownika okresach. Pracodawca powinien zaplanować urlop wyłącznie w proponowanych przez pracownika terminach, jeżeli istnieje taka możliwość.

Pracodawcy, którzy nie muszą tworzyć planu urlopów, czyli pracodawcy, u których nie ma związków zawodowych lub działające związki wyraziły zgodę na nietworzenie planu, udzielają urlopu wypoczynkowego po porozumieniu z pracownikiem.

Przepisy nie określają, w jakiej formie udziela się urlopu wypoczynkowego. W praktyce najczęściej odbywa się to na podstawie pisemnego wniosku urlopowego złożonego przez pracownika i zaakceptowanego przez pracodawcę.

Nie ma przeszkód, żeby urlopu udzielano w inny sposób, np. w formie ustnej czy drogą elektroniczną. Jednak najlepiej zrobić to w taki sposób, żeby nie było wątpliwości, czy pracodawca wyraził zgodę na urlop i w jakim terminie ma on być wykorzystywany.

Rozpoczęcie urlopu

Reklama

Pracownik może rozpocząć wykorzystywanie urlopu wypoczynkowego dopiero po uzyskaniu zgody pracodawcy. Samodzielne udanie się na urlop przez pracownika jest niedozwolone. W przypadku wykorzystywania urlopu bez zgody pracodawcy pracownik naraża się na sankcje ze strony pracodawcy, np. ukaranie karą porządkową lub nawet wypowiedzenie umowy czy zwolnienie dyscyplinarne.

Przyjmuje się obecnie, że pracownik nie może nawet samowolnie wykorzystać urlopu wypoczynkowego ustalonego w planie urlopów. Powinien zacząć jego wykorzystywanie dopiero po uzyskaniu zgody pracodawcy. Wcześniej w tym zakresie prezentowany był odmienny pogląd dopuszczający wykorzystywanie urlopu ustalonego w planie urlopów bez akceptacji pracodawcy (uchwała SN z 3 czerwca 1980 r., V PZP 7/79, OSNC 1980/7-8/132).

Jednak pracodawca może przesunąć pracownikowi urlop wypoczynkowy zaplanowany w planie urlopów z własnej inicjatywy z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy, jeżeli nieobecność pracownika spowodowałaby poważne zakłócenia toku pracy.

Wypoczynkowy po macierzyńskim

W przypadku gdy pracownica lub pracownik wystąpi o urlop wypoczynkowy bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, pracodawca nie może odmówić udzielenia tego urlopu w terminie wskazanym przez pracownicę lub pracownika. W takim przypadku pracodawca udziela urlopu wyłącznie na wniosek pracownicy lub pracownika. Urlopu tego nie można więc rozpocząć bez wcześniejszego zawiadomienia pracodawcy o zamiarze jego wykorzystania.


Pracownica lub pracownik mogą po urlopie macierzyńskim wykorzystać zarówno zaległy, jak i bieżący urlop wypoczynkowy, w pełnym wymiarze.

Urlop w okresie wypowiedzenia

Jeżeli pracownik znajduje się w okresie wypowiedzenia, pracodawca może mu jednostronnie narzucić termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Nie ma w tym przypadku znaczenia, czy wypowiedzenia dokonał pracodawca czy sam pracownik. Pracownik jest zobowiązany wykorzystać w okresie wypowiedzenia zarówno bieżący, jak i zaległy urlop wypoczynkowy. Jeżeli pracownik sam wystąpi o urlop wypoczynkowy w okresie wypowiedzenia, pracodawca nie musi mu go udzielić.

Sposób udzielania urlopu

Urlopu wypoczynkowego udziela się jedynie na dni pracy ustalone w rozkładzie czasu pracy danego pracownika. Można zatem udzielać urlopu pracownikowi np. w niedzielę, jeżeli jest ona dniem pracy pracownika.

Przy udzielaniu urlopu wypoczynkowego, 1 dzień urlopu odpowiada 8 godzinom. Dotyczy to także pracowników pracujących na niepełny etat.

Przykład

Pracownik jest zatrudniony na 1/4 etatu i ma prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego. Pracuje po 2 godziny od poniedziałku do piątku. W takim przypadku pracownikowi przysługuje 5 dni, czyli 40 godzin urlopu (5 dni x 8 godzin) na cały rok. Obniżamy mu bowiem wymiar urlopu do 1/4 etatu (20 dni x 1/4 etatu = 5 dni). Ponieważ pracownik pracuje po 2 godziny dziennie, jeżeli skorzysta z urlopu w któryś ze swoich dni pracy, to odpiszemy mu z urlopu tylko 2 godziny za 1 dzień wolny. Dopiero gdy pracownik weźmie urlop na 4 dni pracy, to z urlopu odpiszemy mu 8 godzin. Wykorzysta wówczas 1 dzień urlopu z 5 dni urlopu, jakie mu przysługują w całym roku.

W przypadku pracowników, którzy mają inną niż 8 godzin normę dobową czasu pracy (np. pracownicy niepełnosprawni w stopniu umiarkowanym lub znacznym, których norma dobowa wynosi 7 godzin, pracownicy zoz, których norma dobowa wynosi 7 godzin i 35 minut), 1 dzień urlopu odpowiada tej normie dobowej. Zatem np. 1 dzień urlopu pracownika niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym to 7 godzin.

Ważne!

Urlopu wypoczynkowego nie można udzielać pracownikowi tylko na część dnia pracy.

Wyjątek od tej zasady dotyczy sytuacji, gdy pracownikowi pozostała do wykorzystania mniejsza liczba godzin urlopu niż liczba godzin, którą ma do przepracowania w danym dniu zgodnie z obowiązującym go harmonogramem czasu pracy.

Przykład

Pracownikowi pozostało do wykorzystania w danym roku 4 godziny urlopu, a pracuje po 8 godzin dziennie każdego dnia. W takim przypadku można udzielić pracownikowi urlopu na część dnia pracy. Wykorzysta wówczas 4 godziny urlopu, a pozostałe 4 godziny przepracuje.

W przypadku gdy pracownicy pracują w systemie czasu pracy, w którym jest dopuszczalne wykonywanie pracy powyżej 8 godzin dziennie, np. w systemie równoważnym czasu pracy, z urlopu odpisujemy pracownikowi tyle godzin, ile miał przepracować w danym dniu, czyli np. 12 godzin lub 16 godzin.

Marek Skałkowski

specjalista w zakresie prawa pracy

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online na praca.gov.pl

    Umowy o pracę i zlecenia zawierane online. Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii przygotowuje projekt ustawy o zawieraniu i rozliczaniu umów w sposób elektroniczny przez niektórych pracodawców. Ustawa ta ma pozwolić mikroprzedsiębiorcom, rolnikom, a także osobom fizycznym, zatrudniającym pracowników, czy zleceniobiorców, na zawieranie umów o pracę i umów zlecenia według gotowych szablonów na portalu praca.gov.pl. Ten nowy sposób zawierania ww. umów ma być dodatkową opcją dla wspomnianych pracodawców i zleceniodawców. Zawsze będzie można zatrudnić pracownika czy zleceniobiorcę w tradycyjny sposób. Projekt ten ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów w III kwartale 2021 r.

    Wypadki przy pracy - I kwartał 2021 [GUS]

    Wypadki przy pracy - GUS podał dane za I kwartał 2021 r. Czy liczba wypadków spadła w porównaniu do roku 2020?