Użyczenie - definicja, rozliczenie

Definicja podstawowa

Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy (art. 710 k.c.).

W wynagrodzeniach

Użyczenie jest nieodpłatną umową, w której uży­czający zezwala biorącemu na używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej.

W podatkach dochodowych

Rozliczenie umowy użyczenia przez użyczającego

Z uwagi na nieodpłatny charakter umowy uży­czenia przedsiębiorca użyczający składnika swojego majątku nie osiąga z tego tytułu przy­chodu. W związku z tym nie ma obowiązku usta­lenia przychodu, bez względu na to, czy przed­miotem użyczenia jest rzecz ruchoma czy nie­ruchomość.

Zobacz również: Czym jest wadliwość pracy?

Przedsiębiorca musi jednak pamiętać o ogranicze­niach w rozliczeniu odpisów amortyzacyjnych od użyczanych środków trwałych. Jak wynika z art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. c) updof (art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c) updop), nie stanowią kosztu uzyskania przycho­du odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych oddanych do nieodpłatnego używania - za miesiące, w których składniki te były oddane do nieodpłatnego używania.

Rozliczenie umowy użyczenia przez używającego

Przedsiębiorca, który wykorzystuje w prowadzo­nej działalności gospodarczej składniki majątku oddane mu nieodpłatnie na podstawie umowy uży­czenia, osiąga z tego tytułu przychód. Jest to przy­chód z pozarolniczej działalności gospodarczej, który powstaje w miesiącach faktycznego używa­nia użyczonych składników majątku. Wysokość przychodu należy ustalić na podstawie art. 11 ust. 2-2a updof. Z przepisu art. 11 ust. 2 updof wynika, że wartość pieniężną świadczeń w natu­rze (z zastrzeżeniem przepisów dotyczących świadczeń na rzecz pracownika) określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obro­cie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Według art. 11 ust. 2a updof wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

• jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wcho­dzące w zakres działalności gospodarczej doko­nującego świadczenia - według cen stosowa­nych wobec innych odbiorców,
• jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupio­ne - według cen zakupu,
• jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnie­nie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
• w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szcze­gólności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Nie zawsze przychód z tytułu nieodpłatnego uży­wania cudzych rzeczy i nieruchomości będzie opodatkowany. Należy bowiem pamiętać o art. 21 ust. 1 pkt 125 updof, który w określonych przypad­kach zwalnia z opodatkowania tego rodzaju przy­chody. Wynika z niego, że zwolniona od podatku jest wartość świadczeń w naturze i innych nieod­płatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b updof, otrzymanych od osób zaliczo­nych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu prze­pisów o podatku od spadków i darowizn. A zatem przychód będzie podlegał opodatkowaniu, tylko gdy użyczającym będzie inna osoba niż wskazana w art. 21 ust. 1 pkt 125 updof. Przedsiębiorcy korzystający z użyczonych skład­ników majątku mogą zaliczać do kosztów wydatki eksploatacyjne związane z ich używaniem, takie jak: opłaty za energię, gaz, wywóz nieczystości.

Polecamy serwis: Kodeks pracy