Badania profilaktyczne pracowników. Przeciwwskazania lekarskie do wykonywania pracy uzasadniają wypowiedzenie umowy o pracę

• Obowiązkowe badania lekarskie pracowników
• Jakie są konsekwencje niedopuszczenia pracownika do pracy po badaniu profilaktycznym
• Porozumienie zmieniające
• Wypowiedzenie zmieniające
• Wypowiedzenie umowy o pracę

Obowiązkowe badania lekarskie pracowników

Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Z tego powodu zobowiązany jest kierować pracownika na badania będące podstawą wydania takiego orzeczenia. Są to:

• badania okresowe, którym podlegają wszyscy pracownicy, niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy i warunków jej wykonywania. Badania te mają na celu stwierdzenie braku przeciwwskazań do kontynuowania pracy na zajmowanym stanowisku pracy;

• badania kontrolne, którym podlegają pracownicy przed dopuszczeniem do pracy, jeśli z powodu choroby przebywali na zwolnieniu lekarskim dłużej niż 30 dni. Badania te mają na celu ustalenie, czy pracownik jest zdolny do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku po niezdolności do pracy wywołanej chorobą.

Jakie są konsekwencje niedopuszczenia pracownika do pracy po badaniu profilaktycznym

Zwykle wynik badania profilaktycznego pracownika jest pozytywny, czyli lekarz stwierdza w orzeczeniu brak przeciwskazań do kontynuowania pracy na zajmowanym stanowisku pracy. Tym samym dopuszcza pracownika do pracy.

Jeżeli jednak wynik jest negatywny i lekarz medycyny pracy nie dopuścił pracownika do pracy ze względu na stan zdrowia, wówczas pracodawca może zatrudnić go do innej pracy. Należy pamiętać, że nie jest to obowiązkiem pracodawcy.

Jeśli pracodawca dysponuje innym stanowiskiem pracy i chce pracownika zatrudnić, wówczas może tego dokonać w drodze wypowiedzenia zmieniającego lub porozumienia zmieniającego umowę o pracę. 

Inną opcją jest wypowiedzenie umowy o pracę i pożegnanie się z pracownikiem.

Porozumienie zmieniające

Zmiana warunków pracy w drodze porozumienia stron jest możliwa, jeżeli pracownik zgadza się na świadczenie pracy zaproponowanej przez pracodawcę. 

Porozumienie zmieniające obejmuje zgodne oświadczenia woli pracownika i pracodawcy. W treści porozumienia należy wskazać, które warunki umowy o pracę zostaną zmienione. Należy także wskazać datę, od której porozumienie będzie obowiązywać. Jeżeli strony tego nie określą, wówczas zmiana umowy obowiązuje od daty zawarcia porozumienia. Dla celów dowodowych wskazane jest zawarcie porozumienia w formie pisemnej, chociaż nie jest to warunek niezbędny dla jego ważności.

Wypowiedzenie zmieniające

Wypowiedzenie zmieniające to jednostronne oświadczenie woli pracodawcy, które ma na celu zmianę warunków pracy i płacy pracownika. Zwykle jest stosowane jeżeli pracownik nie wyraża zgody na modyfikację umowy o pracę.

Wypowiedzenie warunków pracy lub płacy uważa się za dokonane, jeżeli pracownikowi zaproponowano na piśmie nowe warunki.

Jeżeli pracownik odmówi przyjęcia zaproponowanych warunków pracy lub płacy, umowa o pracę rozwiązuje się z upływem okresu dokonanego wypowiedzenia. Jeżeli jednak pracownik przed upływem połowy okresu wypowiedzenia nie złoży oświadczenia o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków, uważa się, że wyraził zgodę na te warunki. Pismo z wypowiedzeniem zmieniającym warunki pracy lub płacy powinno zawierać pouczenie w tej sprawie. W razie braku pouczenia pracownik może do końca okresu wypowiedzenia złożyć oświadczenie o odmowie przyjęcia zaproponowanych warunków.

Wypowiedzenie umowy o pracę

Pracodawca może wypowiedzieć umowę o pracę, jeżeli ze względu na stan zdrowia pracownik nie został dopuszczony do pracy.

Oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę powinno nastąpić na piśmie. W oświadczeniu pracodawca wskazuje przyczynę uzasadniającą wypowiedzenie. Przyjmuje się, że istnienie przeciwwskazań lekarskich do wykonywania pracy na określonym stanowisku jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę.

W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę powinno być zawarte pouczenie o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy.

Podstawa prawna:

• art. 30, art. 42, art. 229 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465)