REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Umowa o współodpowiedzialności materialnej

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Rzecznik Akademicki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Specjalizuje się w prawie pracy, zabezpieczeniu społecznym oraz administracyjnoprawnych aspektach związanych z pracą i pomocą socjalną.
Umowa o współodpowiedzialności materialnej
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Umowa o współodpowiedzialności materialnej - gdzie, kiedy i jak ją zawrzeć? Jak wyglądają zasady odpowiedzialności za mienie powierzone pracownikowi czy pracownikom?

rozwiń >

Odpowiedzialność za mienie powierzone pracownikowi czy pracownikom

Często w praktyce zdarza się tak, że pracodawca powierza pracownikowi (np. zatrudnionemu w banku, w sklepie, na magazynie) z obowiązkiem zwrotu albo do wyliczenia się:

REKLAMA

REKLAMA

  • pieniądze
  • papiery wartościowe
  • kosztowności
  • narzędzia i instrumenty
  • środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze
  • i inne powierzone rzeczy

w takiej sytuacji pracownik odpowiada w pełnej wysokości za powierzone mienie i za szkodę powstałą w powierzonym mu mieniu.

Czy pracownik zawsze odpowiada za powierzone mienie?

Nie, pracownik nie zawsze odpowiada za powierzone mienie. Przykładowo pracownik może się uwolnić od ponoszenia odpowiedzialności w pełnej wysokości, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności wskutek niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.

REKLAMA

Przykład

Przykładowo pracownik ochrony nie będzie ponosił odpowiedzialności za kradzież maszyny i uszkodzenie innej z kilku hektarowego ochranianego terenu budowalnego, na którym nie było ogrodzenia, monitoringu oraz żadnych zabezpieczeń. Szkoda nie była zależna od pracownika, ponieważ sam ochraniał obiekt i nie miał możliwość jednoczesnego patrolowania całego obiektu jak i monitorowania. Doszło do niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.

Umowa o współodpowiedzialności materialnej

Jeżeli mienie, np. na terenie budowlanym, byłoby powierzono do ochrony kilku pracownikom, to mogą oni przyjąć wspólną odpowiedzialność materialną za mienie powierzone im łącznie z obowiązkiem wyliczenia się. Taka sytuacja może też mieć miejsce np. przy pracy w magazynie czy w sklepie.

Podstawą łącznego powierzenia mienia jest umowa o współodpowiedzialności materialnej, zawarta przez pracowników z pracodawcą na piśmie pod rygorem nieważności.

Jaka jest odpowiedzialność pracowników za mienie wspólnie powierzone?

Pracownicy ponoszący wspólną odpowiedzialność materialną odpowiadają w częściach określonych w umowie.

Co jeśli nie określono w umowie części odpowiedzialności za mienie?

W doktrynie i orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że jeżeli nie ustalono, w jakiej części za szkodę odpowiada każdy z pracowników, to należy przyjąć, że odpowiadają oni w częściach równych, na podstawie art. 379 KC w zw. z 300 KP.

Co jeżeli szkodę wyrządził jeden pracownik? Czy odpowiadają wszyscy?

Nie, nie odpowiadają wszyscy. W razie ustalenia, że szkoda w całości lub w części została spowodowana przez niektórych pracowników, za całość szkody lub za stosowną jej część odpowiadają tylko sprawcy szkody.

Ważne
Indywidualna a a zbiorowa odpowiedzialność

Jeżeli poszczególni pracownicy, po zawarciu umowy o wspólnej odpowiedzialności materialnej bez zachowania pisemnej formy i powierzeniu im wspólnie mienia, pracowali w odrębnie rozliczanych stoiskach i wyłącznie oni przyjmowali i wydawali z nich towar, to odpowiedzialność poszczególnego pracownika za szkody powstałe wskutek niedoboru w prowadzonym przez niego stoisku może być uznana za indywidualną w rozumieniu.

Kogo dotyczy umowa za odpowiedzialność w mieniu?

Odpowiedzialność materialną za szkody w powierzonym mieniu ponoszą pracownicy zatrudnieni:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • w magazynach, w których wyodrębniono pomieszczenie do wydawania towarów (halę spedycyjną) oraz zorganizowano dozór ruchu mienia i osób; warunek wyodrębnienia pomieszczenia wydawania towarów nie jest wymagany w magazynach, w których przeładunek odbywa się systemem automatycznym z urządzeniami pomiarowo-kontrolnymi,
  • w sklepach o obsadzie co najmniej 6 osób i w stoiskach (działach) w domach towarowych (handlowych), jeżeli przy sprzedaży towarów wystawia się dowody sprzedaży, inkaso gotówki jest dokonywane przez kasjerów w wydzielonych kasach, a wydawanie towarów jest dokonywane przez inną osobę niż sprzedawca,
  • w sklepach samoobsługowych oraz w stoiskach (działach) samoobsługowych w domach towarowych (handlowych), w których inkaso gotówki dokonywane jest w wydzielonych kasach przy użyciu kas rejestrujących.

Zawsze w takich sytuacjach należy przeprowadzić inwentaryzację.

Obniżenie wysokości odszkodowania

Wysokość odszkodowania za szkody w mieniu powierzonym pracownikowi ponoszącemu odpowiedzialność materialną na zasadach określonych w art. 124 § 2 oraz art. 125 KP obniża się stosownie, gdy sprawowanie nadzoru nad tym mieniem jest utrudnione, a w szczególności:

  • gdy mienie znajduje się w pomieszczeniach, do których ze względu na potrzeby prawidłowej obsługi konsumentów (interesantów) mają dostęp również pracownicy innych działów albo inne osoby, a zwłaszcza w placówkach handlowych, w których nabywcy mają swobodny dostęp do towarów, oraz gdy przyjmowanie towarów odbywa się bez przerywania obsługi nabywców,
  • w magazynach, sklepach i punktach usługowych, w których praca trwa dłużej niż na jedną zmianę lub w których obsada wynosi co najmniej 5 osób.

Obniżenie odszkodowania ustala się uwzględniając stopień utrudnienia sprawowania nadzoru nad powierzonym mieniem, rodzaj zaniedbań, rozmiar szkody, stopień winy pracownika, jego doświadczenie zawodowe i wyniki dotychczasowej pracy oraz sytuację rodzinną i majątkową.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Czy można zawrzeć umowę o dzieło na jeden dzień?

Ponad 61% umów o dzieło podpisanych w pierwszym półroczu 2026 roku trwało maksymalnie 9 dni. Czy można zawrzeć umowę o dzieło na jeden dzień? Czy opłaca się składki ZUS? Oto najważniejsze informacje o jednej z umów cywilnoprawnych.

Większość pracodawców w Polsce chce wielkiego powrotu pracowników do biur

Okazuje się, że menedżerom coraz trudniej jest skutecznie zarządzać zespołami pracującymi zdalnie lub w modelu hybrydowym oraz utrzymywać ich motywację. Czy w związku z tym pracodawcy chcą wielkiego powrotu pracowników do biur?

Zmiany w Kodeksie pracy już od 5 listopada 2026 r. – jak przygotować firmę na zmiany

Od 5 listopada 2026 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy Kodeksu pracy. Zmiany mają zapewnić pracownikom lepszą ochronę przed mobbingiem, dyskryminacją oraz innymi formami naruszania godności i dóbr osobistych w pracy. Nowelizacja wprowadza zmiany w nomenklaturze oraz zobowiązuje wybranych pracodawców do wdrożenia procedur antymobbingowych i działań zapobiegawczych.

Dni wolne w październiku 2026 r. Ile godzin pracy jest w tym miesiącu?

Ile dni wolnych od pracy mamy w październiku 2026 r., a ile jest godzin pracy? Czy kalendarz października przewiduje święto w innym dniu niż niedziela? Oto najważniejsze informacje.

REKLAMA

Opiekunki domowe zostaną bez umów o pracę? Najnowsza interpretacja PIP mówi, kiedy opiekunka może pracować na zleceniu

To może zaskoczyć. Sama PIP w interpretacji nr 16 z 21 września 2026 r., stwierdziła wprost, że firma może współpracować z opiekunkami domowymi na umowach cywilnoprawnych, a nie na etacie. Warunki? Opiekunka sama wybiera zlecenia, nie wykonuje poleceń firmy, a wynagrodzenie dostaje tylko za przepracowany czas. Decyduje praktyka, a nie sama treść umowy. Śmieciówek będzie więcej?

Nietrafiona nagroda pozapłacowa dla pracownika jest oddawana, wymieniana lub sprzedawana

Nietrafiona nagroda pozapłacowa dla pracownika często jest oddawana, wymieniana lub sprzedawana. Zazwyczaj, nawet pomimo braku zadowolenia, wykorzystują ją młodzi pracownicy. Najlepiej, aby pracodawca dał wybór.

Możliwość rozwoju warunkiem przyjęcia oferty pracy dla aż 41% Polaków

Możliwość rozwoju dla wielu Polaków jest warunkiem przyjęcia oferty pracy. Czy pracodawcy wspierają pracowników w dostępie do nauki i podnoszenia kwalifikacji? Z badań wynika, że do 2030 roku większość pracowników będzie wymagała podniesienia kwalifikacji lub przekwalifikowania.

Czy nienależne wpłaty do PPK zwracane są finansującemu daną wpłatę?

Jeśli wpłaty do PPK zostały naliczone i dokonane np. od zawyżonej podstawy wymiaru, są one w tej części nienależne. Pracodawca powinien powiadomić o nienależnych wpłatach instytucję finansową, do której je przekazano, a instytucja finansowa dokona zwrotu środków.

REKLAMA

Zatrudnienie osób do pozyskiwania kontaktów handlowych i klientów: zlecenie czy umowa o pracę? [Interpretacja indywidualna GIP nr 3]

Na jakiej podstawie można zatrudnić osoby do pozyskiwania kontaktów handlowych i potencjalnych klientów: wystarczy zlecenie czy musi być umowa o pracę? GIP rozstrzyga problem w interpretacji indywidualnej nr 3.

Pierwsza połowa 2026 roku to 150 mln dni Polaków na L4. Jak zmniejszyć liczbę absencji chorobowych?

Niestety Polska należy do najmniej aktywnych państw UE. Tymczasem w pierwszej połowie 2026 roku spędziliśmy aż 150 mln dni na L4. Aktywność fizyczna to najtańszy lek na choroby cywilizacyjne. Dlaczego Polacy się nie ruszają? Co zyskałaby Polska, gdybyśmy zdołali zaktywizować fizycznie nasze społeczeństwo?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA