Kategorie

Czy istnieją ograniczenia w zakresie częstotliwości zlecania dyżurów pracownikom

Marek Rotkiewicz
Marek Rotkiewicz
Przepisy nie wskazują na jakiekolwiek ograniczenia w zakresie liczby dyżurów poza kwestią zapewnienia pracownikom minimalnego wypoczynku. Czy w związku z tym mogę zlecać pracownikom pełnienie dyżurów po pracy praktycznie codziennie, uwzględniając jedynie odpoczynki dobowe i tygodniowe? Czy taka praktyka może spotkać się z zarzutami nieprawidłowej organizacji pracy?

RADA

Dyżury nie mogą być pełnione codziennie. Wyznaczając dyżur należy przestrzegać okresów odpoczynku oraz pamiętać o tym, że z przepisów pośrednio wynika, że dyżur musi być uzasadniony szczególnymi potrzebami pracodawcy lub możliwością wystąpienia takich szczególnych potrzeb. Szczególne potrzeby pracodawcy nie mogą być potrzebami codziennymi.

UZASADNIENIE

Dyżury pracownicze polegają na pozostawaniu pracownika poza normalnymi godzinami pracy w gotowości do wykonywania pracy wynikającej z umowy o pracę, przy założeniu, że faktyczne jej wykonywanie może wcale nie nastąpić.

Przepisy nie wskazują bezpośrednio na inne ograniczenie związane z czasem dyżurów poza koniecznością zapewnienia pracownikom minimalnego wypoczynku dobowego i tygodniowego, czyli minimum 11 godzin wolnego w każdej dobie i minimum 35 godzin (bądź w niektórych przypadkach 24 godziny) wypoczynku tygodniowego. Dyżur po godzinach pracy nie może pozbawiać pracownika prawa do tych okresów wypoczynku (pamiętając, że wypoczynek dobowy musi zostać zapewniony w dobie pracowniczej rozumianej jako 24 kolejne godziny od godziny rozpoczęcia pracy).

Ograniczenie to nie dotyczy pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy, czyli pracowników kierujących jednoosobowo zakładem pracy i ich zastępców lub pracowników wchodzących w skład kolegialnego organu zarządzającego zakładem pracy oraz głównych księgowych.

Wymienione okresy wypoczynku wskazują pewne wartości minimalne, co nie oznacza, że pracodawca może „eksploatować” pracownika kierując się tylko tymi granicami. Dyżur nie może stać się stałym elementem organizacji pracy pracowników, gdyż będzie to naruszenie przepisów o czasie pracy.

Dyżur jest pełniony poza normalnymi godzinami pracy, zatem praca wykonywana w jego trakcie zawsze będzie pracą w godzinach nadliczbowych. W momencie podejmowania pracy pracownik przestaje pełnić dyżur (oczekiwać na pracę), a zaczyna efektywnie pracować.

Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna w dwóch sytuacjach:

• konieczności prowadzenia akcji ratowniczej dla ochrony życia lub zdrowia ludzkiego albo dla ochrony mienia lub usunięcia awarii,

• wystąpienia szczególnych potrzeb pracodawcy.

W odniesieniu do dyżuru najczęściej będziemy mówić o pracy spowodowanej szczególnymi potrzebami pracodawcy. Szczególne potrzeby to głównie potrzeby niecodzienne, wyjątkowe. Nie mogą to być często, regularnie (codziennie) występujące sytuacje, gdyż w takich przypadkach mamy do czynienia najprawdopodobniej ze złą organizacją pracy (najczęściej stałym niedoborem personelu), co absolutnie nie uzasadnia zlecania pracownikom pracy w godzinach nadliczbowych.

Zlecając z dużą częstotliwością dyżury w rzeczywistości pracodawca będzie planować pracę w godzinach nadliczbowych, co jest niedopuszczalne. Dlatego dyżur nie może być zwykłym elementem organizacji pracy, lecz powinien występować wyjątkowo - musi istnieć możliwość uzasadnienia dyżuru szczególnymi potrzebami pracodawcy bądź co najmniej dużym prawdopodobieństwem wystąpienia takich potrzeb.

Częste zlecanie dyżurów przy zachowaniu jedynie okresów odpoczynku także będzie stanowiło nadużycie prawa przez pracodawcę oraz będzie naruszało zasady współżycia społecznego (art. 8 Kodeksu pracy).

Nie da się jednak wytyczyć wyraźnych granic wskazujących na dopuszczalną częstotliwość dyżurów. Ocena zawsze należy do pracodawcy, który - podobnie jak przy zlecaniu pracy w godzinach nadliczbowych - musi kierować się zasadą, że dyżur pracownika to wyjątkowa sytuacja.

• art. 8, art. 128, art. 132, art. 133, art. 151, art. 1515 Kodeksu pracy.

Marek Rotkiewicz

specjalista ds. zatrudnienia

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.