REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

W jaki sposób pracodawca powinien udzielić równoważnego okresu odpoczynku, jeżeli doszło do jego naruszenia

Małgorzata Podgórska
Dobowy odpoczynek pracownika. /Fot. Fotolia
Dobowy odpoczynek pracownika. /Fot. Fotolia
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Kodeks pracy reguluje czas pracy pracownika. Przysługuje mu w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Co dzieje się w sytuacji, gdy odpoczynek dobowy pracownika zostaje przerwany? Jak pracodawca powinien mu to zrekompensować?

PROBLEM

Autopromocja

Zatrudniony na naszym osiedlu konserwator świadczy pracę w godzinach od 6.00 do 14.00. W poniedziałek, w związku z awarią pompy wodnej, został wezwany do pracy o godzinie 23.00. W tej sytuacji został przerwany dobowy odpoczynek konserwatora. Jak należy mu to zrekompensować?

RADA

Naruszenie dobowego odpoczynku powoduje, że powinni Państwo udzielić pracownikowi równoważnego okresu odpoczynku. Sposób jego udzielenia zależy od pracodawcy. Zgodnie ze stanowiskiem resortu pracy, powinno to nastąpić bezpośrednio po ostatnim okresie wykonywania pracy w tej dobie, w której nastąpiło naruszenie odpoczynku. Oznacza to, że po zakończeniu naprawy pompy należy udzielić pracownikowi co najmniej 11-godzinnego odpoczynku dobowego, co zmniejszy wymiar jego czasu pracy we wtorek. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem GIP, odpowiednie przedłużenie dobowego odpoczynku o niewykorzystane godziny powinno nastąpić dopiero w kolejnej dobie pracowniczej.

Zobacz również serwis: Odpowiedzialność, prawa i obowiązki

Dalszy ciąg materiału pod wideo

UZASADNIENIE

Przepisy prawa pracy nie określają, jak należy udzielać pracownikom równoważnego okresu odpoczynku. W związku z tym w przypadku naruszenia przez pracodawcę przepisów o dobowym odpoczynku funkcjonują obecnie dwa odmienne stanowiska dotyczące sposobu udzielenia pracownikowi równoważnego odpoczynku, prezentowane przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz Państwową Inspekcję Pracy.

Zdaniem ministerstwa, równoważny okres odpoczynku powinien być udzielony bezpośrednio po ostatnim okresie świadczenia pracy w dobie, w której doszło do naruszenia odpoczynku, w wymiarze, który dopełni okres odpoczynku po zakończeniu pracy – do 11 godzin (stanowisko Departamentu Prawa Pracy MPiPS pismo nr DPR-III-079–575/TW/07). W ocenie MPiPS, w razie naruszenia nieprzerwanego odpoczynku dobowego pracownik może rozpocząć pracę w kolejnej dobie pracowniczej dopiero po upływie kolejnych 11 godzin odpoczynku. W wyjątkowych przypadkach zaś, kiedy nie ma możliwości udzielenia równoważnego okresu bezpośrednio po zakończeniu świadczenia pracy, dopuszczalna jest możliwość udzielenia równoważnego okresu odpoczynku w innej dobie pracowniczej, jako dodatkowy okres niezależny od okresu odpoczynku w danej dobie. Wtedy jego wymiar będzie odpowiadał liczbie godzin, o jaką naruszono dobowy okres odpoczynku. Przykładowo, jeśli pracownik odpoczywał np. 9 godzin, a nie 11 godzin, to trzeba mu oddać 2 godziny. O taką liczbę godzin zostanie obniżony wymiar czasu pracy w danej dobie pracowniczej. W ocenie MPiPS, udzielenie równoważnego okresu odpoczynku – zarówno w przypadku udzielania go bezpośrednio po zakończeniu pracy w danej dobie pracowniczej, jak i wtedy, gdy jest udzielony w innej dobie pracowniczej – może polegać wyłącznie na obniżeniu wymiaru czasu pracy w takiej dobie. Zatem równoważny okres odpoczynku spowoduje zwiększenie okresu odpoczynku przewidzianego w rozkładzie czasu pracy pracownika w innej dobie pracowniczej.

Zobacz: Wydłużenie przerwy w pracy

WAŻNE!

Zdaniem MPiPS, jeżeli dojdzie do naruszenia 11-godzinnego dobowego odpoczynku, pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi równoważnego okresu odpoczynku bezpośrednio po zakończeniu pracy; udzielenie odpoczynku w innej dobie może polegać wyłącznie na obniżeniu wymiaru czasu pracy w takiej dobie.

Państwowa Inspekcja Pracy stoi natomiast na stanowisku, że zrównoważenie skróconego dobowego odpoczynku może nastąpić przez przedłużenie takiego odpoczynku w innej dobie pracowniczej o tyle godzin, o ile został on skrócony (opinia Departamentu Prawnego GIP z 10 października 2007 r. pismo nr GNP/401/4560–461/07/PE). Według opinii PIP, zrównoważenie skróconego w danej dobie pracowniczej 11-godzinnego odpoczynku polega na przedłużeniu takiego odpoczynku w innej, np. trzeciej po naruszeniu dobie o liczbę godzin, o którą został on skrócony, a nie na udzielaniu czasu wolnego lub dnia wolnego od pracy.

PRZYKŁAD

Pracownik stalowni pracujący w poniedziałek w godz. od 6.00 do 14.00 został wezwany do pracy nadliczbowej o godzinie 19.00, co skutkowało naruszeniem jego dobowego odpoczynku. Hutnik pracował do godziny 21.00. Sposób zrekompensowania mu tego naruszenia będzie zależał od przyjęcia przez pracodawcę stanowiska albo MPiPS, albo PIP. Stosując stanowisko ministerstwa należałoby przyjąć, że hutnik powinien przyjść we wtorek do pracy 2 godziny później, tj. nie o godz. 6.00, lecz o godz. 8.00. W ten sposób skorzystałby z 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku począwszy od zakończenia pracy w poprzedniej dobie pracowniczej (od 21.00 do 8.00 – 11 godzin). Stosując się natomiast do stanowiska PIP hutnik powinien przyjść normalnie do pracy o godz. 6.00 i po zakończeniu pracy o godzinie 14.00 mieć zapewnione minimum 13 godzin odpoczynku (11 godzin z bieżącej doby i 2 godziny, których zabrakło do 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku w poprzedniej dobie).

Zobacz: Zrezygnujmy z doby pracowniczej

W praktyce częściej stosowane jest przez pracodawców stanowisko GIP, ponieważ jest ono mniej kosztowne niż interpretacja MPiPS. Organem kontrolnym w zakresie przestrzegania prawa pracy jest PIP, zatem stosowanie stanowiska GIP nie naraża pracodawcy na sankcje. Można więc zalecić jego przyjęcie. Ze względu jednak na brak przepisów dotyczących stosowania okresów równoważnego odpoczynku, nie będzie błędem przyjęcie interpretacji MPiPS.

Należy przypomnieć, że w każdej dobie pracowniczej pracownik musi mieć zapewniony 11-godzinny nieprzerwany dobowy odpoczynek (ma to być jeden przedział czasowy). Nie może go naruszać także praca nadliczbowa spowodowana szczególnymi potrzebami pracodawcy. Pracownik nie może więc pracować więcej niż 13 godzin (24 godziny – 11 godzin odpoczynku dobowego) w danej dobie pracowniczej. Ta zasada nie obowiązuje:

  • pracowników zarządzających zakładem pracy w imieniu pracodawcy;
  • przypadków konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii (ten przypadek naruszenia doby pracowniczej dotyczył Państwa pracownika).

W przypadku takich pracowników, jeżeli odpoczynek dobowy zostanie naruszony, pracodawca ma obowiązek zapewnić mu równoważny okres odpoczynku do końca okresu rozliczeniowego (art. 132 § 3 Kodeksu pracy).

Zobacz również: Forum Kadry - Czas pracy

Ponadto pracownik powinien mieć także zapewniony minimalny 35-godzinny odpoczynek tygodniowy, obejmujący co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Odpoczynek tygodniowy, co do zasady, powinien przypadać w niedzielę, przy czym niedziela obejmuje kolejne 24 godziny, poczynając od godziny 6.00 w tym dniu, chyba że u danego pracodawcy została ustalona inna godzina (art. 133 § 3 Kodeksu pracy). Tak więc niedziela rozpoczyna się od godziny 6.00 rano w niedzielę i kończy się o godzinie 6.00 rano w poniedziałek. W przypadku wykonywania pracy dozwolonej w niedzielę odpoczynek tygodniowy nie musi przypadać w dniu kalendarzowej niedzieli i może zostać ustalony w innym dniu tygodnia.

Podstawa prawna:

● art. 132, art. 133 § 1, § 3–4 Kodeksu pracy.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Premier D. Tusk: W 2025 r. pensja minimalna około 4515 zł (brutto). 3407,35 zł (netto). Koniec wysokich podwyżek pensji, emerytur, zasiłków?

I koniec ten wymusza po prostu spadająca inflacja. Ostatnie lata przyzwyczaiły nas do corocznych podwyżek pensji, zasiłków, emerytur. Chyba musimy sobie przypomnieć, że 12% podwyżki pensji hurtem dla wszystkich "rok w rok", nie jest normalne w zrównoważonej gospodarce.

Wiek emerytalny do zmiany czy zrównania: emerytura z ZUS dla kobiet dopiero po ukończeniu 65 roku życia, a dla mężczyzn

Wiek emerytalny kobiet jest do zmiany - to prawie przesądzone. Argumenty są dużej wagi: dyskryminacja - bo mężczyzn dotyczy wiek emerytalny pięć lat wyższy i ekonomiczne - kobiety z tego powodu dostają dużo niższe emerytury. Bardziej dyskusyjna jest kwestia czy ogólnie wiek emerytalny powinien być podwyższony.

Gdzie in vitro refundowane? W jakich miastach jest dofinansowanie do in vitro? [wykaz placówek]

Wreszcie! Wiele par na to czekało - wiadomo już gdzie in vitro jest refundowane. Jest szczegółowy wykaz miast i placówek. Tych miejsc jest łącznie 58! Najwięcej placówek jest w Krakowie, Warszawie, Poznaniu i w Katowicach. Łączna suma przyznanych kwot na 2024 rok wynosi 359,135,885.00 zł. W latach 2024-2028” łącznie ma zostać przeznaczone 2,5 mld zł. 

Zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego

Czy jest zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego? Komu przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego? Kiedy przysługuje zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego? Jak uzyskać zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego?

REKLAMA

Pasek wynagrodzeń na prywatny adres email pracownika. Czy to zgodne z prawem?

Pasek wynagrodzeń na prywatny adres email pracownika. Czy to zgodne z prawem? W praktyce powstaje wiele wątpliwości jakie dane pracowników i do jakich celów może wykorzystywać pracodawca. Okazuje się, że przepisy nie są restrykcyjne, ale najważniejsza jest dobrowolna zgoda pracownika.

Wypłata świadczenia urlopowego w 2024 roku a wpłata na PPK

Czy od wypłacanego w 2024 roku pracownikom świadczenia urlopowego pracodawca ma obowiązek naliczać wpłaty do PPK?

Ile płacą w komisji wyborczej do europarlamentu 2024?

Kiedy wybory do europarlamentu? W jakich godzinach są wybory do europarlamentu? Ile płacą w komisji wyborczej do europarlamentu 2024? Jak głosować w wyborach do europarlamentu? Czy członkom komisji przysługuje zwrot kosztów dojazdu?

Zasiłek opiekuńczy dla samotnego rodzica

Komu przysługuje zasiłek opiekuńczy? Przez ile przysługuje zasiłek opiekuńczy? Jakie są dodatki i zasiłki dla rodzica samotnie wychowującego dziecko? Ile w 2024 roku wynosi dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka?

REKLAMA

Dni wolne w Boże Ciało 2024 r. Czy za pracę w święta wyższe wynagrodzenie

Boże Ciało kiedy wypada? Czy w Boże Ciało sklepy są otwarte? Czy w Boże Ciało trzeba iść do kościoła? Czy za pracę w święta wyższe wynagrodzenie? Czy przysługuje dzień wolny za pracę w niedzielę oraz święto?

Sygnaliści pod ochroną. Będą nowe obowiązki dla pracodawców

Sejm uchwalił ustawę o ochronie sygnalistów. Ustawa nakłada nowe obowiązki na pracodawców.

REKLAMA