1 października: nowy rok akademicki 2024/2025. Będzie zmiana prawa o szkolnictwie wyższym [wstępne założenia]

• 1 października. Rok akademicki 2024/2025
• Nauczyciele akademiccy - grupy pracowników:
• Jakie są obowiązki nauczycieli akademickich?
• Ile aktualnie wynosi wynagrodzenie na uczelni?
• Dodatki stażowe, dodatki funkcyjne i zadaniowe nauczycieli akademickich
• Nowelizacja ustawy: prawo o szkolnictwie wyższym. Są wstępne plany
• Podwyżka wynagrodzeń na uczelniach od 1 stycznia 2025

1 października. Rok akademicki 2024/2025

W dniu 1 października oficjalnie rozpoczyna się rok akademicki 2024/2025. To czas kiedy wykładowcy, pracownicy administracyjny uczelni i przede wszystkim studenci wracają na uniwersytety, akademie i szkoły wyższe. Oczywiście to nie jest tak, że wykładowcy mają 3 miesiące wakacji, ponieważ pomimo iż nie odbywały się zajęcia dydaktyczne od połowy lipca, przez sierpień i wrzesień, to przecież wykładowcy pracują naukowo, realizują projekty badawcze, uczestniczą w konferencjach, sprawdzają prace magisterskie i licencjackie, których są promotorami, przygotowują się do zajęć dydaktycznych w nowym roku akademickim itd, itd. Wymieniać można by dużo, ponieważ obowiązki są szerokie. 

Nauczyciele akademiccy - grupy pracowników:

Nauczycieli akademickich zatrudnia się w następujących grupach pracowników:
1) dydaktycznych;
2) badawczych;
3) badawczo-dydaktycznych.

Jakie są obowiązki nauczycieli akademickich?

Do podstawowych obowiązków nauczyciela akademickiego będącego pracownikiem:
1) dydaktycznym - należy kształcenie i wychowywanie studentów lub uczestniczenie w kształceniu doktorantów;
2) badawczym - należy prowadzenie działalności naukowej lub uczestniczenie w kształceniu doktorantów;
3) badawczo-dydaktycznym - należy prowadzenie działalności naukowej, kształcenie i wychowywanie studentów lub uczestniczenie w kształceniu doktorantów.

Ile aktualnie wynosi wynagrodzenie na uczelni?

Aktualnie minimalne miesięczne wynagrodzenie zasadnicze dla profesora w uczelni publicznej wynosi: 9370 zł, profesora uczelni: 7777,10 zł, adiunkta : 6840,10 zł, asystenta i wykładowcy: 4685,00 zł. Jest to stawka minimalna, pracownicy mogą liczyć na dodatki funkcyjne. Wydaje się, że kwoty te nie są wysokie, jak na tyle lat trudu, pracy, konieczności ciągłego rozwijania się, działalności naukowej i dydaktycznej, wyjazdów na konferencję i innych zadań organizacyjnych i administracyjnych wiążących się z pracą na uczelni.

Dodatki stażowe, dodatki funkcyjne i zadaniowe nauczycieli akademickich

Do pensji podstawowej nauczycieli akademickich doliczyć należy także dodatki stażowe oraz możliwe, przysługujące im dodatki (funkcyjne lub zadaniowe).

Uszczegóławiając, wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia profesora wzrastają również wynagrodzenia i świadczenia w całym systemie szkolnictwa wyższego i nauki, których wysokość jest relacjonowana do wysokości wynagrodzenia profesora, a w szczególności wysokość:

• dodatku funkcyjnego pracownika uczelni publicznej, w tym rektora,
• miesięcznego stypendium doktoranckiego,
• miesięcznego wynagrodzenia członków rady uczelni,
• wynagrodzenia w postępowaniu w sprawie nadania stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora oraz członków komisji habilitacyjnych,
• miesięcznego wynagrodzenie zasadnicze pracownika naukowego w jednostce naukowej Polskiej Akademii Nauk.

Nowelizacja ustawy: prawo o szkolnictwie wyższym. Są wstępne plany

• Minister podkreśla: wielokrotnie w rozmowach z rektorami słyszałem, że sprawy związane z oszustwami na uczelniach podyplomowych kładą się cieniem na wszystkich jednostkach. Chcemy zwiększyć kompetencje Ministra Nauki nad uczelniami, które nie kształcą zgodnie z prawem, mają negatywne opinie PKA, tak, ażeby Minister miał prawo taką uczelnię zlikwidować.”. Minister Nauki wskazał także na odpowiedzialność związaną z planowanym prawem do likwidacji uczelni niepublicznych: „To bomba atomowa w rękach Ministra. To odpowiedzialność moja i kolejnych ministrów – korzystanie z tego prawa będzie wymagało niezbitych dowodów na łamanie prawa.”

• Zmiany obejmą także prawo do prowadzenia studiów podyplomowych – będą je posiadały tylko uczelnie, które prowadzą kształcenie na studiach pierwszego stopnia. Zdaniem Ministra Nauki to właśnie takie ośrodki mają odpowiednią kadrę i zaplecze do prowadzenia studiów podyplomowych.

• Uszczelnienie systemu wizowego dla studentów: Chcę wyraźnie podkreślić – bardzo nam zależy, aby coraz więcej studentów przyjeżdżało do Polski się kształcić. Czekamy jednocześnie na publikację raportu NIK, która odkryje, do jakich nadużyć doszło w kwestii wiz. Planujemy zapis, zgodnie z którym uczelnie będą musiały przyjmować więcej studentów polskich niż zagranicznych. – wskazał Minister Nauki Dariusz Wieczorek.

• Możliwość przyjmowania studentów zagranicznych zostanie także ograniczona do uczelni akademickich, tj. takich, które prowadzą kształcenie przynajmniej jednego kierunku studiów z kategorią B+ lub wyższą. Możliwość kształcenia studentów w ramach programu Erasmus+ będą miały również państwowe szkoły wyższe. Zmiany przygotowywane są w porozumieniu z Ministerstwem Spraw Zagranicznych.

• Wybór rektora: „Kolejna niezwykle ważna kwestia to demokratyzacja uczelni. Uważamy, że żadna zewnętrzna struktura, jak rada uczelni, nie może mieć wpływu na wybór rektora. To powinien być wybór studentów i pracowników uczelni.” – powiedział Minister Nauki Dariusz Wieczorek.

• Rozszerzenie składu rady uczelni o zatrudnionego w uczelni przedstawiciela młodych naukowców, powoływanego przez senat. Zmiany będą też dotyczyć składów kolegiów elektorów: minimalny skład kolegium ma po zmianach wynosić przynajmniej 80 osób.

• Wzmocnienie uprawnień studentów i doktorantów. Wśród zmian planowanych w zakresie uprawnień studentów i doktorantów Minister Nauki Dariusz Wieczorek zapowiedział m.in.: możliwość wystąpienia o przyznanie zapomogi przez doktorantów, uregulowania instytucji Rzecznika Praw Studenta i Rzecznika Praw Doktoranta, doprecyzowanie przepisów dotyczących przyznawania stypendium doktoranckiego i ustalania jego wysokości, rozszerzenie katalogu świadczeń o stypendia za działalność społeczną.

Podwyżka wynagrodzeń na uczelniach od 1 stycznia 2025

Nie są na ten moment planowane podwyżki wynagrodzeń na uczelniach, nie ma projektów ani nie zapowiada tego Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa wyższego. Nie wydaje się więc, aby od 2025 r. wynagrodzenia pracowników dydaktycznych, badawczych czy badawczo-dydaktycznych miały wzrosnąć. Już rok temu doszło do zmian w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, co spowodowało spory wzrost wynagrodzeń pracowników akademickich.