Praca na zmiany

RADA
System pracy na zmiany może zostać wprowadzony również dla pracowników pracujących od 8.00 do 16.00. W praktyce sytuacja taka może wystąpić w przypadku, gdy pracownicy są zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu pracy. Należy jednak pamiętać, że pracodawca musi stworzyć wówczas co najmniej dwie zmiany pracowników pracujących w różnych godzinach.

UZASADNIENIEW przypadku gdy w danym zakładzie pracy praca wykonywana jest w godzinach od 8.00 do 16.00, nie ma przeszkód, aby zatrudnieni w tym zakładzie pracownicy pracowali na zmiany. Pracodawca może w dowolny sposób ustalić obowiązujący w swoim zakładzie system czasu pracy, pod warunkiem że nie będzie on naruszał podstawowych zasad wynikających z przepisów Kodeksu pracy.

Może zatem ustalić, że w podstawowym systemie czasu pracy pracownicy, którzy są zatrudnieni na 1/2 etatu, pracują od 8.00 do 12.00 (pierwsza zmiana) oraz od 12.00 do 16.00 (druga zmiana). W przypadku takiej organizacji pracy będzie to praca w systemie zmianowym.

Na fakt zatrudniania pracowników w systemie zmianowym wpływa przede wszystkim obowiązujący ich rozkład czasu pracy. Dopiero praca faktycznie wykonywana na co najmniej dwóch zmianach ma charakter pracy zmianowej, niezależnie od tego, w jakim systemie czasu pracy byłaby świadczona.

Pracownicy zatrudnieni w systemie zmianowym pracują w kilku turach. Oznacza to zatem, że na przykład:
- pierwsza zmiana pracowników rozpoczyna pracę od godziny 8.00, a kończy o 16.00,
- druga zmiana rozpoczyna pracę o 16.00 i kończy o godzinie 24.00, a
- trzecia zmiana pracuje od godziny 24.00 do 8.00 rano.

Oczywiście zarówno godzinowy rozkład poszczególnych zmian pracowników, jak i liczba samych zmian mogą być różne. Istotne jest jedynie, aby w danym zakładzie pracy funkcjonowały co najmniej dwie zmiany pracy pracowników, wówczas ma miejsce system pracy zmianowej.

Pracownicy, którzy zatrudnieni są jedynie w godzinach od 8.00 do 16.00 lub w wyższym wymiarze godzin, nie będą świadczyć pracy w systemie zmianowym. Do takiego systemu potrzebny jest podział na co najmniej dwie zmiany pracowników, w różnych przedziałach czasowych.

Przyjęty u danego pracodawcy system czasu pracy praktycznie nie ma znaczenia, czy praca będzie wykonywana w systemie pracy zmianowej. Oznacza to, że praca zmianowa nie jest bezpośrednio uzależniona od obowiązującego u danego pracodawcy systemu czasu pracy. Praca zmianowa dopuszczalna jest bez względu na stosowany system czasu pracy (art. 146 k.p.).

Przy zatrudnianiu pracowników w systemie zmianowym zasady przyznawania i wypłaty wynagrodzenia nie ulegną szczególnej zmianie. Wysokość wynagrodzenia będzie uzależniona od wymiaru etatu zatrudnionego pracownika lub od obowiązującego go wymiaru czasu pracy, w zależności od tego, czy pracownik wynagradzany jest stawką miesięczną czy godzinową.

Pracownikom zatrudnionym w zmianowym systemie czasu pracy może być przyznawany tzw. dodatek zmianowy. W praktyce jest on przyznawany za pracę świadczoną na innej niż przedpołudniowa zmianie.

Wypłata tego dodatku nie jest jednak zagwarantowana pracownikom przepisami Kodeksu pracy. Dodatek zmianowy może być przyznawany i wypłacany na podstawie przepisów wewnętrznych obowiązujących w danym zakładzie pracy. Oznacza to zatem, że jego przyznanie i wysokość zależy od pracodawcy.