Kategorie

Jaka rekompensata przysługuje pracownikowi za pracę w święto

Anna Łukaszewska
DGP
Pracownik, który jest zatrudniony na pełny etat w systemie podstawowym od poniedziałku do piątku, został wezwany do pracy w święto 5 kwietnia 2010 r. (drugi dzień Wielkiejnocy) z powodu konieczności usunięcia awarii. Pracował w godzinach od 10.00 do 13.00. Czy za pracę w święto należy mu się cały dzień wolny, nawet gdy taka praca trwała 3 godziny? W jaki sposób zrekompensować pracownikowi pracę w święto, jeżeli nie udzielimy mu dnia wolnego? Czy prawidłowo postąpiliśmy wzywając do pracy pracownika w celu usunięcia awarii w święto?

Pracownikowi z tytułu pracy w święto przysługuje inny, cały dzień wolny, którego należy udzielić do końca trwającego okresu rozliczeniowego. Jeżeli jest to niemożliwe, należy mu wypłacić 100% dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy. Praca w święto z powodu usunięcia awarii jest dopuszczalna.

UZASADNIENIE

Drugi dzień Wielkiejnocy jest dniem wolnym od pracy (art. 1 pkt 1 lit. d ustawy o dniach wolnych od pracy w zw. z art. 1519 § 1 k.p.). Jednak pracodawca może wezwać zatrudnionego do pracy w drugi dzień Wielkiejnocy z powodu usunięcia awarii (art. 15110 § 1 pkt 1 k.p.).

Praca w święto jest bowiem dozwolona (art. 15110 k.p.):

1) w razie konieczności prowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii,

2) w ruchu ciągłym,

3) przy pracy zmianowej,

4) przy niezbędnych remontach,

5) w transporcie i w komunikacji,

6) w zakładowych strażach pożarnych i w zakładowych służbach ratowniczych,

7) przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób,

8) w rolnictwie i hodowli,


9) przy wykonywaniu prac koniecznych ze względu na ich użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, w szczególności w:

  • zakładach świadczących usługi dla ludności,
  • gastronomii,
  • zakładach hotelarskich,
  • jednostkach gospodarki komunalnej,
  • zakładach opieki zdrowotnej i innych placówkach służby zdrowia przeznaczonych dla osób, których stan zdrowia wymaga całodobowych lub całodziennych świadczeń zdrowotnych,
  • jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej oraz placówkach opiekuńczo-wychowawczych, zapewniających całodobową opiekę,
  • zakładach prowadzących działalność w zakresie kultury, oświaty, turystyki i wypoczynku,

10) w stosunku do pracowników zatrudnionych w systemie czasu pracy, w którym praca jest świadczona wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta.

Za pracę w święto uważa się pracę wykonywaną między godziną 6.00 w tym dniu a godziną 6.00 dnia następnego, chyba że u danego pracodawcy w regulaminie pracy zostały ustalone inne godziny (art. 1519 § 2 k.p.).

Praca wykonywana ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy, a także praca wykonywana ponad przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy, stanowi pracę w godzinach nadliczbowych (art. 151 § 1 k.p.).

Pracodawca w okresie rozliczeniowym czasu pracy musi zachować m.in. zasadę przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. Z tytułu pracy w święto 5 kwietnia 2010 r. (drugi dzień Wielkiejnocy) pracownikowi należy zapewnić inny dzień wolny w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym to święto wystąpiło(art. 15111 § 1 k.p.). Nawet za jedną godzinę pracy w święto pracownik powinien otrzymać dzień wolny w okresie rozliczeniowym, w którym to święto wystąpiło.

Państwa pracownik pracował 3 godziny drugiego dnia Wielkiejnocy. Za tę pracę powinien otrzymać cały dzień wolny. Zatem nie wypracuje pełnego wymiaru czasu pracy w kwietniu, ponieważ w kwietniu 2010 r. przy pełnym wymiarze czasu pracy do wypracowania jest 168 godzin, a pracownik — w związku z udzieleniem mu dnia wolnego — przepracuje 163 godziny. Za czas nieprzepracowany nie przysługuje wynagrodzenie, chyba że inaczej stanowią przepisy prawa pracy (art. 80 k.p.). Jednak pracodawca ma obowiązek zapewnienia pracownikowi wykonywania pracy w pełnym, wynikającym z umowy wymiarze czasu pracy. W przypadku pracy w święto przez 3 godziny należy mu zatem wypłacić wyrównanie normalnego wynagrodzenia za niewypracowane 5 godzin, obliczone tak jak wynagrodzenie za przestój. Pracownikowi przysługuje więc wynagrodzenie wynikające z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania — 60% wynagrodzenia. Wynagrodzenie to nie może być jednak niższe od wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.


WAŻNE!

Za pracę w święto pracownikowi przysługuje pełny dzień wolny bez względu na liczbę przepracowanych godzin.

Jeżeli okaże się, że nie jest możliwe wykorzystanie przez pracownika dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego, to pracownikowi oprócz wynagrodzenia przysługuje dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy w święto (art. 15111 § 3 i art. 1511 § 1 pkt 1 k.p.). O braku możliwości udzielenia takiego dnia wolnego mogą decydować jedynie okoliczności obiektywne (np. choroba pracownika), a nie swobodna decyzja pracodawcy. Nieudzielenie dnia wolnego za święto i niezrekompensowanie pracy w święto dodatkiem jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika (art. 281 pkt 5 k.p.).

Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy, w przypadku gdy pracownikowi nie zrekompensowano pracy w święto dniem wolnym, należy mu wypłacić dwa dodatki do wynagrodzenia: jeden z tytułu pracy w święto, a drugi z tytułu przekroczenia przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy (stanowisko Komisji Prawnej Głównego Inspektora Pracy z 9 lutego 2005 r.):

„Przepis (...) zapewnia pracownikom 100% dodatek do wynagrodzenia z tytułu niezrekompensowania pracy w niedzielę lub w święto innym dniem wolnym od pracy. Jeśli jednak w wyniku braku takiej rekompensaty zostanie przekroczona przeciętna tygodniowa norma czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, pracownikowi przysługuje kolejny dodatek za pracę przekraczającą tę normę w wysokości 100% stawki godzinowej wynikającej z jego osobistego zaszeregowania, określonego stawką godzinową lub miesięczną (art. 1511 § 2 k.p.). (...) Przepisy powyższe ustanowiły bowiem dwa niezależne od siebie tytuły do otrzymania dodatku do wynagrodzenia. (...)”.

Jednak w tym zakresie większość specjalistów prawa pracy radzi postępować zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r. (II PZP 11/05). W uchwale tej sąd stwierdził, że jeżeli pracownikowi nie został udzielony dzień wolny, należy mu się tylko jeden dodatek za każdą godzinę pracy w wysokości 100% stawki. Sąd uznał, że nie ma podstaw, aby tę samą pracę podwójnie rekompensować. „W razie nieudzielenia przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek przewidziany w art. 15111 § 2 in fine lub § 3 k.p. (...). Nie ma podstaw prawnych do wypłaty dodatkowego 200% wynagrodzenia za pracę w niedzielę lub święto, za którą pracownik nie uzyskał innego dnia wolnego od pracy (...)”.


WAŻNE!

Przy braku rekompensaty dniem wolnym, za każdą godzinę pracy w święto przysługuje, poza „zwykłym” wynagrodzeniem, jeden dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia.

Wynagrodzenie stanowiące podstawę obliczania dodatku z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych (m.in. w święto) obejmuje wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeżeli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania — 60% wynagrodzenia (art. 1511 § 3 k.p.).

PRZYKŁAD

Pracownik zatrudniony na pełny etat w podstawowym systemie czasu pracy został wezwany do pracy w święto 5 kwietnia 2010 r. (drugi dzień Wielkiejnocy) w celu usunięcia awarii. Pracował w godz. od 10.00 do 13.00. Jego wynagrodzenie zasadnicze wynosi 3000 zł. Pracodawca nie zrekompensował mu tej pracy dniem wolnym. W firmie obowiązuje miesięczny okres rozliczeniowy. Wynagrodzenie za 3 godziny ponadnormatywne należy obliczyć w następujący sposób:

Krok 1. Obliczamy stawkę za 1 godzinę pracy:

3000 zł (wynagrodzenie zasadnicze) : 168 (liczba godzin nominalnych w kwietniu) = 17,86 zł.

Krok 2. Obliczamy wynagrodzenie i dodatek za 3 godziny nadliczbowe:

3 (godziny nadliczbowe) x 17,86 zł (stawka za 1 godzinę pracy) = 53,58 zł (wynagrodzenie za 3 godziny nadliczbowe),

3 (godziny nadliczbowe) x 17,86 zł (stawka za 1 godzinę pracy) = 53,58 zł (dodatek 100% za 3 godziny nadliczbowe),

łącznie: 53,58 zł (wynagrodzenie za 3 godziny nadliczbowe) + 53,58 zł (dodatek 100% za 3 godziny nadliczbowe) = 107,16 zł.

Pracownik w kwietniu otrzyma wynagrodzenie za 3 godziny nadliczbowe w kwocie 53,58 zł brutto i 100% dodatek w kwocie 53,58 zł brutto, tj. łącznie za pracę w święto otrzyma 107,16 zł.

Podstawa prawna:

  • art. 1511 § 1, § 2, § 3, art. 1519 § 1 i § 2, art. 15110 § 1, art. 15111 § 1 pkt 2, art. 15111 § 2, art. 281 pkt 5 Kodeksu pracy,

● art. 1 pkt 1 ustawy z 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 ze zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Przeniesienie urlopu na kolejną umowę - wzór porozumienia

    Przeniesienie urlopu wypoczynkowego na kolejną umowę o pracę może nastąpić na mocy porozumienia stron. Jak je prawidłowo sporządzić? Oto wzór porozumienia.

    Ostatnie dni na wniosek o zwolnienie z ZUS!

    Wniosek o zwolnienie z ZUS - sklepiki szkolne i piloci muzealnych wycieczek mają ostatnie dni na ubieganie się o zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS.

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń - covid

    Podwyższona kwota wolna od potrąceń została przewidziana w tarczy na czas pandemii COVID-19. Kogo dotyczy? Ile wynosi?

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy - szczepienie

    Usprawiedliwienie nieobecności w pracy z powodu szczepienia - kiedy jest możliwe? Czy szczepienie dziecka uzasadnia zwolnienie od pracy?

    Kobiety najwięcej ucierpiały na pandemii

    Kobiety najwięcej straciły w czasie pandemii. To one częściej były zwalniane. Spadł na nie ciężar opieki nad dziećmi i pracy jednocześnie. Jak wpłynęło to na ich zdrowie?

    Płace rosną, bo firmy walczą o pracowników

    Płace rosną wszędzie. Wszystkie kody PKD odnotowały w sierpniu 2021 r. podwyżki wynagrodzeń. Firmy walczą w ten sposób o pracowników.

    Jak można podzielić urlop ojcowski?

    Urlop ojcowski przysługuje w wymiarze 2 tygodni. Jak można go podzielić? Do kiedy należy go wykorzystać?

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy

    Skrócenie izolacji i dopuszczenie pracownika do pracy - czy jest możliwe? Co na to prawo? Jakie świadczenia przysługują za czas izolacji?

    Składki KRUS - IV kwartał 2021 r.

    Składki KRUS w IV kwartale 2021 r. - ile wynosi miesięczna składka na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie?

    Dyscyplinarka za brak szkolenia BHP

    Czy brak szkolenia BHP może być podstawą dyscyplinarki? Czy można uznać to za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracownika?

    Dzień Pracownika Służby BHP

    Dzień Pracownika Służby BHP przypada na 19 września każdego roku. Z tej okazji Minister Rodziny i Polityki Społecznej przygotowała list z podziękowaniami i życzeniami dla pracowników służb BHP.

    Dobre i złe nawyki pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna pomaga łączyć pracę z życiem prywatnym. Jakie są dobre i złe nawyki zdalnych pracowników? Oto wyniki badania przeprowadzonego w Wielkiej Brytanii, Francji i Niemczech.

    Płaca minimalna a gospodarka - podcast premiera

    Jaki wpływ na gospodarkę ma płaca minimalna? Czym skutkuje brak godziwego wynagrodzenia? Premier wystartował z autorskim podcastem.

    Składka zdrowotna 9% średniej płacy krajowej

    Składka zdrowotna liczona od średniej płacy krajowej to propozycja Rzecznika MŚP. Czy 9% przeciętnej płacy w gospodarce przy podatku liniowym to dobre rozwiązanie? Ile wyniosłaby w 2022 r.?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę?

    Wzrost minimalnego wynagrodzenia - czy trzeba zmieniać umowę o pracę? Co roku rośnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie w 2022 r. do 3010 zł brutto (w 2021 roku wynosi 2800 zł). Pracownicy i pracodawcy mają wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej od nowego roku trzeba zmienić postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwotę niższą niż 3010 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.