Wyścig o pracowników w firmach trwa. Wygrają go ci, którzy umożliwią im rozwój

• Polityka rekrutacyjna dostosowuje się do sytuacji na rynku 
• Ograniczone możliwości rozwoju
• Lekcja wsparcia i komunikacji

Trudności z przyciągnięciem odpowiednich kandydatów ma trzy na dziesięć polskich przedsiębiorstw. Sytuacja ta nie zmieniła się znacząco od 2022 r. (wówczas na problem wskazywało 37 proc. firm), co wskazuje na utrzymujące się trudności w pozyskiwaniu nowych pracowników. Takie wyniki przyniosło badanie „The Perfect Match” przeprowadzone przez SD Worx.

Polityka rekrutacyjna dostosowuje się do sytuacji na rynku 

Pomimo tych wyzwań, większość polskich firm (57 proc.) twierdzi, że posiada długoterminową perspektywę dotyczącą zapotrzebowania na nowych członków zespołów. Organizacje dostosowują swoją politykę rekrutacyjną do nowych warunków dyktowanych przez rynek pracy (53,8 proc. wskazań) oraz podejmują współpracę z pracownikami na umowach tymczasowych (43,6 proc.). 

Innym wyzwaniem, które wpływa na politykę kadrową firm, są wskazywane przez przedsiębiorców rosnące koszty prowadzenia biznesu. Przez nie nawet 41,3 proc. decyduje się na zwolnienie części swoich pracowników. Pracodawcy uważają jednak, że zwalnianie pracowników jest trudne (44 proc.) i zdaniem 33 proc. będzie jeszcze trudniejsze w przyszłości. Z drugiej strony, nieco ponad połowa pracowników wyraża przekonanie (56,7 proc.), że zachowa swoje dotychczasowe miejsca pracy.

– Niezwykle ważne jest dostosowywanie polityki rekrutacyjnej do zmieniającej się rzeczywistości rynku pracy. Organizacje, które są elastyczne i otwarte na nowe rozwiązania, mają większą szansę na przyciągnięcie talentów. Warto rozważyć strategie długoterminowe, takie jak programy rozwojowe czy szkolenia, które często są wskazywane przez pracowników jako pożądane i które stanowią istotny czynnik wpływający na przywiązanie personelu do miejsca pracy. Poprzez ciągłe podnoszenie kwalifikacji i umiejętności swoich pracowników, firmy nie tylko zwiększają efektywność zespołów, ale także budują silną markę pracodawcy, przyciągając do siebie najlepszych pracowników i zatrzymując tych, na których obecności w organizacji najbardziej im zależy. Dodatkowo, długoterminowe myślenie o relacjach pracodawca–pracownik może przynieść korzyści w postaci stabilnych zespołów, efektywnego programu awansów wewnętrznych i obniżenia kosztów rekrutacji – mówi Paulina Zasempa, People Country Lead – Poland and CEE w SD Worx Poland.

Ograniczone możliwości rozwoju

Obecnie 26 proc. pracodawców twierdzi, że stoi w obliczu wyzwań związanych z podnoszeniem i zmianą kwalifikacji swoich pracowników. Niemal co drugi (46,9 proc.) pracownik jest świadomy potrzeby szkolenia w celu zwiększenia swoich szans na zatrudnienie. Dotyczy to wszystkich kategorii wiekowych ankietowanych aż do 55 roku życia (ankietowani ze starszych grup wiekowych wykazują nieco niższą świadomość konieczności podnoszenia kwalifikacji zawodowych). Większość (79,6 proc.) polskich pracowników dobrze zdaje sobie sprawę ze swoich umiejętności i potrzeb szkoleniowych. Za to aż 73,1 proc. pracowników uważa, że posiada wszystkie kompetencje niezbędne do wykonywania swojej pracy. Jednak i tak połowa osób pracujących w Polsce oczekuje, że ich organizacja będzie dalej rozwijać ich umiejętności. 

Czy przedsiębiorstwa są przygotowane na zaspokajanie ambicji zatrudnianych przez siebie osób? Zdania na ten temat są podzielone. Z jednej strony 55 proc. firm przyznaje, że ich menedżerowie podejmują wystarczające działania w celu rozwijania talentów w organizacji. Z drugiej jednak, aż 28 proc. pracowników uważa, że kierownictwo ich zespołów blokuje im rozwój zawodowy, 39,2 proc. przyznaje, że nie otrzymało żadnego szkolenia w ubiegłym roku, a aż 36,2 proc. mówi otwarcie, że ma mało czasu na udział w szkoleniach lub nie ma go wcale.

– Pracownicy mają świadomość ewolucji rynku pracy i wiedzą, że utrzymanie atrakcyjności w oczach potencjalnego pracodawcy wymaga ciągłego rozwoju i doskonalenia swoich umiejętności. Są gotowi do zaangażowania się w proces samokształcenia, jeśli tylko zostaną dostarczone im odpowiednie narzędzia i stworzone możliwości. Jednak istnieje wyraźny rozdźwięk między tym, co organizacje twierdzą na temat stwarzanych przez nie możliwości a tym, jak je postrzegają sami pracownicy. Zauważamy zapotrzebowanie na bardziej spójną i skoncentrowaną na rozwoju kulturę organizacyjną. Firmy powinny działać na rzecz tworzenia środowiska, które zachęca pracowników do rozwoju zawodowego, postrzegając edukację jako inwestycję w przyszłość organizacji. To nie tylko przekłada się na satysfakcję pracowników, ale także na ich lojalność i zaangażowanie w dłuższej perspektywie – komentuje Paulina Zasempa.

Lekcja wsparcia i komunikacji

Wymóg rewizji informacji na temat potrzeb pracowników i rozwoju talentów w firmach potwierdzają uzyskane dane. Okazuje się bowiem, że tylko 6 na 10 firm (56 proc.) potrafi wskazać, gdzie w ich organizacji potrzebne są konkretne kompetencje. Prawie połowa (43,8 proc.) pracodawców nie posiada wiedzy na temat ambicji swoich pracowników i pożądanych przez nich ścieżek rozwoju, a 31,3 proc. przedsiębiorstw nie jest świadomych umiejętności członków swoich zespołów. 

Bardziej optymistycznie wyglądają wyniki badań pracowników. Aż 56 proc. z nich dobrze rozumie, gdzie ich umiejętności mogą zostać wykorzystane w organizacji. Jednak tylko 52 proc. wie, na jakie stanowiska mogą awansować i brakuje im wiedzy na temat tego, jak wykorzystać te możliwości. Zaledwie 38 proc. pracowników uważa, że ma wystarczające możliwości awansu w organizacji i podobny odsetek (33,9 proc.) uważa, że otrzymuje wystarczające wskazówki dotyczące kariery. Podczas gdy połowa firm (51,5 proc.) twierdzi, że ma menedżerów, którzy odpowiednio zachęcają do mobilności wewnętrznej, 47,5 proc. organizacji przyznaje, że posiada kierowników, którzy nie popierają zmiany stanowisk przez członków ich zespołów.

– Niewątpliwie istnieje potrzeba lepszej komunikacji między pracodawcami i pracownikami w zakresie planów rozwoju zawodowego. Organizacje powinny tworzyć przestrzenie umożliwiające regularne rozmowy na temat celów i aspiracji pracowników oraz dostarczać jasne ścieżki kariery. Zarządzanie talentami powinno stać się integralną częścią kultury organizacyjnej, a menedżerowie powinni być odpowiednio przeszkoleni i wyposażeni w narzędzia w zakresie rozwoju pracowników i wspierania ich mobilności wewnętrznej. Jest to kluczowe, aby skutecznie zachęcać do wykorzystania potencjału pracowników i wspierać ich rozwój. W innej sytuacji brak wiedzy na temat możliwości awansu i strategii rozwoju kariery może prowadzić do frustracji, utraty zaangażowania i koniec końców – zmiany miejsca zatrudnienia – dodaje Lalit Gupta, Managing Director – Eastern Europe w SD Worx Poland.