REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Jak radzić sobie z niepowodzeniami?

Katarzyna Latek-Olaszek

REKLAMA

Niepowodzenie w słowniku języka polskiego definiowane jest jako brak powodzenia, porażka. Takie sformułowanie zero–jedynkowe generuje negatywne myśli, wywołuje spadek energii, poczucie smutku. Gdy dodatkowo pojawi się przy tym gniew, styl myślenia ulega wyraźnemu spaczeniu. Z niepowodzeniami można sobie jednak radzić, a dzięki temu zwiększyć orientację na działanie.

Spaczenie myślenia, które następuje po doświadczeniu niepowodzenia, objawia się następująco1:

  • zwraca się uwagę na negatywne szczegóły, nadając im większe znaczenie; pomija się pozytywne aspekty, wręcz dyskwalifikując je (filtrowanie),
  • dokonuje się oceny zero–jedynkowej, albo coś jest czarne, albo białe, brak jest ocen pośrednich (polaryzacja myślenia),
  • opierając się na tym zdarzeniu, dokonuje się generalizacji, wyciąga się wnioski, odnoszą się tylko do tej sytuacji lub do jej wycinka (nadmierne uogólnienia),
  • ma się przekonanie, że wie się, co czują i myślą ludzie, co chcą zrobić itp., silnie forsuje się te przekonania (czytanie myśli),
  • szuka się połączenia między sobą a innymi, przyjmuje się, że wszystko, co robią ludzie, jest związane z naszą osobą (personalizacja).

Do objawów tych dochodzą czasami: nadmierna kontrola, poczucie złudnej szlachetności (wiem, co jest szlachetne, choć inni nie zgadzają się ze mną), żelazne zasady – wiem, co ja i inni powinniśmy czynić (muszę i powinno się) oraz myślenie emocjonalne. Myślenie emocjonalne charakteryzuje się tym, że jest się przekonanym, że to, co się czuje, automatycznie musi być prawdą, zatem jeżeli czujesz, że jesteś przegrany, musisz nim być. Gdy odniesiemy to do organizacji, gdzie stawiane są cele, wykonywane są określone zadania, a zadaniem menedżera jest przede wszystkim praca z ludźmi i przez ludzi, przewidywanie zachowań ludzkich, sprawowanie nad nimi kontroli i stymulowanie nastawień pożądanych2, ważna staje się odpowiedź na pytanie: Jak radzić sobie z niepowodzeniem? Odpowiedź warto rozpatrzeć w czterech obszarach: emocje, umysł, ciało i duch.

Emocje

Poznaj własne emocje w sytuacji niepowodzenia i naucz się współpracować z nimi.

Warto uświadomić sobie, że emocjami, które mogą pojawić się w sytuacji porażki (jak złość czy gniew), można zarządzać. Warto poznać pojawiające się wtedy w nas emocje, po to, aby nas nie zaskakiwały. Kiedy jesteśmy przygotowani, inaczej zareagujemy na gniew, będziemy odmiennie postrzegać daną sytuację i ją interpretować. Santorski i Turniak podkreślają, że każdy profesjonalista umie zarządzać gniewem i umie podjąć decyzję (w zależności od sytuacji), czy okazać gniew, czy nie3. Świadomość własnych emocji w sytuacji niepowodzenia pomaga również zrozumieć istotę atawistycznej reakcji „walcz lub uciekaj”. Emocje są wszechobecne i dużą trudnością byłoby zajmowanie się nimi w oderwaniu od człowieka, któremu towarzyszą. Gdy uświadomimy sobie, że pozytywne stany emocjonalne utwierdzają w nas status quo, a negatywne stany emocjonalne skłaniają do analizy i poszukiwania mechanizmów zmiany4, będziemy wiedzieli, że warto jest rozpoznać i zaobserwować emocje, które występują w sytuacji niepowodzenia. Pomocne mogą okazać się warsztaty rozwoju osobistego, treningi interpersonalne, profesjonalne szkolenia z asertywności, szkolenia z inteligencji emocjonalnej (obszar intrapersonalny i interpersonalny) czy też prowadzenie własnego dziennika refleksji. Obserwacja siebie i swoich stanów emocjonalnych w sytuacji porażki połączona z opisywaniem tego, co widzimy, może przynieść ważne refleksje. W pracy wiedza o własnych emocjach, szczególnie w sytuacjach trudnych, pomaga lepiej radzić sobie z nimi, osiągać więcej celów oraz komunikować otoczeniu w sposób pozytywny swoje oczekiwania i niezadowolenie.


Umysł

Rozwojowa jest sama droga, zatem obserwuj, ucz się, doświadczaj w drodze do osiągania celu (skoncentruj się na drodze).

Warto skupić się na ważnym założeniu, które występuje, gdy formułujemy cel, a następnie podejmujemy działania prowadzące do jego realizacji. To założenie psychologowie nazywają presupozycją. Daje nam ona ukierunkowanie na sukces lub porażkę. Pomocnicze mogą być w tej sytuacji pytania coachingowe, które warto sobie zadawać, kiedy wynik naszego działania jest dla nas niewystarczający lub wręcz uważamy go za niepowodzenie:

  • Co dobrego z tej sytuacji mogę wziąć dla siebie?
  • Czego po drodze nauczyłem/nauczyłam się?
  • Jakie nowe umiejętności/nowe znajomości/nowe doświadczenia nabyłem/nabyłam?
  • Czego ważnego nauczyłem/nauczyłam się o sobie?
  • Co odkryłem/odkryłam w trakcie realizacji?

Pytania te zmieniają podejście do niepowodzenia, bowiem przenoszą koncentrację na samą drogę i na to, co działo się w jej trakcie. Przesunięcie nacisku z osiągniętego celu na drogę dochodzenia do niego zmienia perspektywę spojrzenia na niepowodzenie. Jeszcze dalej w takich rozważaniach posunął się znany potentat z branży hotelarskiej, który w jednym z wywiadów na pytanie o porażki, odpowiedział, że nie miał żadnych, a jedynie napotykał drobne niepowodzenia.

Ciało

Wsłuchaj się, co mówi Twoje ciało w sytuacji niepowodzenia. Wyprostuj się i zadbaj o nie. Oddychaj!

Na poziomie ciała radzenie sobie z niepowodzeniem wydaje się bardzo efektywne. Ciało informuje nas, co się z nami dzieje, dając nam sygnały o różnym natężeniu. Może być naszym przekaźnikiem emocji, ale też różnych komunikatów, jeśli tylko damy sobie prawo do ich przyjmowania. To od nas zależy, czy je odbierzemy, czy podejmiemy decyzję, co z nimi robimy i czy wykonamy na poziomie ciała działania mogące nam pomóc. Co zatem możemy zrobić?

  • Możemy skupić się na tym, by być tu i teraz, a ciało może to zrobić najskuteczniej, bo nie wybiega w przyszłość ani nie cofa się do przeszłości. Możemy stanąć na lekko ugiętych nogach i wyobrazić sobie, że nasze stopy to korzenie, które zapuszczają się w głąb ziemi, ugruntować się. Wraz z ugruntowaniem możemy wyprostować sylwetkę, podnieść głowę, opuścić ramiona i oddychać ze skupieniem.
  • Możemy zacząć ćwiczyć, tańczyć, wykonywać różnego rodzaju ruchy, czy nawet prace domowe, które zmienią naszą energię, pobudzą nas. Mogą to być nawet małe działania, małe ruchy, ale zróbmy je!
  • Możemy się położyć i odpocząć, słuchając muzyki lub wizualizując miejsce, które szczególnie lubimy.

Duch

Przyjmij każde zdarzenie i nadaj mu wzmacniające znaczenie bądź w prawdzie ze sobą.

Na poziomie ducha zajęcie się niepowodzeniem wydaje się niektórym niemożliwe lub zaskakujące. Religia, która najszybciej może się pojawić w tym obszarze, daje wskazówki, jak postępować i jak przechodzić przez niepowodzenia. My sami też możemy wykonać działania, które poszerzą nasze duchowe spotkanie z niepowodzeniem. Zajmowanie się duszą to na przykład nadawanie znaczenia temu, co wydarza się w naszym życiu. Aby nadać znaczenie, odkrywamy najpierw znaczenia, który nas wzmacniają, które nie wywołują stresu czy też cierpienia. Gdy mamy taką wiedzę, sami możemy nadać sens danemu zdarzeniu i np. to, co uważaliśmy wcześniej za niepowodzenie, albo określić jako punkt zwrotny, który doprowadził nas do innych ważnych rzeczy, albo uznać je za ważny krok czy też moment na drodze do czegoś większego, ważniejszego.

Możemy podążać dalej tym tokiem myślenia i uznać, a wręcz przyjąć z wdzięcznością to wydarzenie i powiedzieć mu: Tak, przyjmuję tę sytuację! Tak, godzę się na nią! Powiedzenie TAK na każde doświadczenie, które nas spotyka, otwiera nas na nową energię, nowe pomysły oraz inspirację. Nie można zmienić wszystkich doświadczeń, ale zdecydowanie można zmienić sposób, w jaki na nie reagujemy. Poza nadaniem znaczenia, przyjęciem niepowodzenia, możemy też dokonać modyfikacji zwrotów, które mają wydźwięk krytyczny i często powiązane są ze słowem „powinnam/powinienem”. Skoro „powinnam” coś zrobić, to prawdopodobnie tego nie zrobiłam, a takie podejście nie pomaga w radzeniu sobie z niepowodzeniem. Czasownik „powinnam” można zamienić na „mogłabym”, dodając po nim, co można byłoby zrobić, ale czego się nie zrobiło, bo taką podjęło się decyzję. Można na przykład powiedzieć: Mogłabym więcej uczyć się języka angielskiego, ale postanowiłam, że zajmę się swoim zdrowiem. Kiedy bierzesz odpowiedzialność za swoje czyny, zyskujesz wolność.

 

PRZYPISY

1 G. Lindenfield, Samokontrola emocjonalna, Amber, Warszawa 1998, s. 95–96.

2 J. Penc, Zachowania i uczestnictwo ludzi w organizacji w: „Humanizacja pracy”, 1–2 (229–230), Płock 2006, s. 9.

3 J. Santorski, G. Turniak, Alchemia kariery, JS & Co Dom Wydawniczy, Warszawa 2011, s. 162.

4 T. Tyszka, Decyzje. Perspektywa psychologiczna i ekonomiczna, Wydawnictwo Naukowe „Scholar”, Spółka z o.o., Warszawa 2010, s. 127–128.

Treść jest dostępna bezpłatnie,
wystarczy zarejestrować się w serwisie

Załóż konto aby otrzymać dostęp do pełnej bazy artykułów oraz wszystkich narzędzi

Posiadasz już konto? Zaloguj się.
Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zostanie wydłużona. Będą nowe przepisy

19 lipca 2024 r. do Sejmu wpłynął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dzięki nowym przepisom zostanie wydłużona ważność orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności niemal 400 tys. osób.

Dostosowanie stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe - sprawdź, czy Twoje jest odpowiednie

Przepisy bhp wymagają odpowiednio przygotowanych i dostosowanych stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe. Sprawdź, czy Twoje stanowisko pracy jest zgodne z przepisami!

Czy pracownik na zwolnieniu lekarskim może wyjechać na urlop

Podczas zwolnienia lekarskiego pracownikowi nie wolno wykonywać żadnej pracy zarobkowej. Ponadto nie może wykorzystywać zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem. Czy to oznacza, że podczas choroby pracownik powinien zostać w domu i nie wolno mu wyjechać na urlop?

Wskaźnik waloryzacji na ustawowym minimum. W 2025 r. emerytury i renty wzrosną o 6,78 proc.

6,78 proc. - co najmniej o tyle wzrosną emerytury i renty w przyszłym roku. Rząd pracuje nad rozporządzeniem w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2025 r.

REKLAMA

Czy 21 lipca to niedziela handlowa?

Czy przedostatnia niedziele lipca to niedziela handlowa? Czy sklepy będą otwarte? 

Składki tylko do ZUS czy do ZUS i OFE. Kończy się czas na podjęcie decyzji

Wkrótce „okno transferowe” pozwalające ubezpieczonym decydować, gdzie ma być przekazywana część ich składki emerytalnej, zostanie zamknięte. O tym, gdzie ma trafiać część składki, mogą decydować mężczyźni, którzy nie ukończyli 55 lat, i kobiety, które nie ukończyły 50 lat.

Wypłata z PPK bez podatku – wystarczy wybrać odpowiedni sposób wypłaty

Środki z PPK można wypłacić bez podatku. Bez względu na to, jaki wariant wypłaty oszczędności uczestnik PPK wybierze – zyski wypracowane przez 25% środków zgromadzonych na jego rachunku PPK będą zwolnione z podatku dochodowego. Rozłożenie wypłaty na co najmniej 120 miesięcznych rat zwalnia z podatku zyski wypracowane przez całość oszczędności. 

Wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności – projekt ustawy

Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nowelizacja przewiduje wydłużenie ważności orzeczeń o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności maksymalnie o 6 miesięcy.

REKLAMA

Czy pracodawca może zmusić do 14-dniowego urlopu?

Według Kodeksu pracy wymiar urlopu wypoczynkowego wynosi 20 lub 26 dni – w zależności od stażu pracy pracownika. Urlop może być podzielony na części, z których co najmniej jedna powinna trwać nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Czy 14-dniowy urlop jest obowiązkowy?

4 dni albo 35 godzin pracy w tygodniu w Polsce do 2027 roku? Inne państwa już testowały: efekty są zachęcające

W oczekiwaniu na zapowiadane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej  skrócenie tygodniowego czasu pracy w Polsce, warto przyjrzeć się przykładom z innych państw. Dotąd w programach pilotażowych 4-dniowego tygodnia pracy zaobserwowano np. spadek rotacji zatrudnienia o 40 proc., polepszenie dobrostanu pracowników w 82 proc. firm oraz oszczędności dla pracodawców na poziomie niemal 2 mln zł w skali roku. Krótszy tydzień pracy najlepiej przyjął się na Islandii, gdzie 86 proc. pracowników korzysta z niego lub ma taką możliwość. Ale polscy pracodawcy nie są entuzjastami tego rozwiązania. Aż 51 proc. firm uważa, że w ich branży jest ono niemożliwe. Jeżeli nie uda się skrócić tygodnia pracy, to dobrą alternatywą dla 54 proc. Polaków mogłaby być częstsza praca zdalna lub hybrydowa. 

REKLAMA