Kategorie

Choroby zawodowe - wykaz

Emilia Panufnik
Choroba zawodowa - wykaz. /Fot. Fotolia
ShutterStock
Choroba zawodowa to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wykaz chorób zawodowych znajduje się w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych.

Choroba zawodowa

Kodeks pracy w art. 2351 zawiera definicję choroby zawodowej. Choroba zawodowa to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych „narażeniem zawodowym”.

Aby określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową, muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki:

  • rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych
  • a nadto musi być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy osoby zainteresowanej lub w związku z jej wykonywaniem - zwanymi narażeniem zawodowym.

Zobacz: Choroby zawodowe po nowemu

Reklama

Pojęcie choroby zawodowej należy traktować jak pojęcie prawne, które oznacza zachorowanie pozostające w związku przyczynowym z pracą, jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 201/2010).

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 kwietnia 2005 r. (I UK 218/04, OSNP 2005/21/341) uznał, że przy stwierdzeniu choroby zawodowej może być uwzględniane jedynie działanie substancji wymienionych w obowiązujących aktach wykonawczych wydanych z upoważnienia przepisów Kodeksu pracy, a katalog chorób zawodowych nie może być poszerzany w drodze wnioskowań z innych powszechnie obowiązujących przepisów prawa.

Co istotne, Państwowy Inspektor Sanitarny wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej, nie ma prawa do dokonania kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek organizacyjnych uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych. Nie jest również uprawniony do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej.

Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są wyłącznie jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 225/2011)

Zobacz: Jednorazowe odszkodowanie z tytułu doznania stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu

Rozporządzenie Rady Ministrów

Na podstawie art. 237 § 1 pkt 3–6 i § 11 Kodeksu pracy Rada Ministrów uwzględniając aktualną wiedzę w zakresie patogenezy i epidemiologii chorób powodowanych przez czynniki szkodliwe dla człowieka występujące w środowisku pracy oraz kierując się koniecznością zapobiegania występowaniu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w drodze rozporządzenia określa:

  1. wykaz chorób zawodowych,
  2. okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym,
  3. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych,
  4. podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

Co więcej, Rada Ministrów w drodze rozporządzenia wskazuje instytut medycyny pracy, do którego pracodawca przesyła zawiadomienie o skutkach choroby zawodowej oraz termin, w którym ma ono być przesłane. Przy wyborze instytutu kieruje się jego specjalizacją oraz rodzajem prowadzonych w nim badań.

Zobacz również: Forum Kadry - BHP

Regulację powyższych spraw zawiera Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Załącznik do rozporządzenia określa wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Wymienia on 26 podstawowych jednostek chorobowych.

Wykaz chorób zawodowych

 

Choroby zawodowe

Okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym

1

2

1.

Zatrucia ostre albo przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez substancje chemiczne

w przypadku zatruć ostrych - 3 dni,

w przypadku zatruć przewlekłych - w zależności od rodzaju substancji

2.

Gorączka metaliczna

          3 dni

3.

Pylice płuc:

 

1)

pylica krzemowa

nie można określić

2)

pylica górników kopalń węgla

nie można określić

3)

pylico-gruźlica

nie można określić

4)

pylica spawaczy

nie można określić

5)

pylica azbestowa oraz pozostałe pylice krzemianowe

nie można określić

6)

pylica talkowa

nie można określić

7)

pylica grafitowa

nie można określić

8)

pylice wywoływane pyłami metali

nie można określić

4.

Choroby opłucnej lub osierdzia wywołane pyłem azbestu:

 

1)

rozległe zgrubienia opłucnej

nie można określić

2)

rozległe blaszki opłucnej lub osierdzia

nie można określić

3)

wysięk opłucnowy

3 lata

5.

Przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 60 % wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30 % przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń

 

6.

Astma oskrzelowa

1 rok

7.

Zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych:

 

1)

postać ostra i podostra

1 rok

2)

postać przewlekła

3 lata

8.

Ostre uogólnione reakcje alergiczne

1 dzień

9.

Byssinoza

7 dni

10.

Beryloza

nie można określić

11.

Choroby płuc wywołane pyłem metali twardych

nie można określić

12.

Alergiczny nieżyt nosa

1 rok

13.

Zapalenie obrzękowe krtani o podłożu alergicznym

1 rok

14.

Przedziurawienie przegrody nosa wywołane substancjami o działaniu żrącym lub drażniącym

2 lata

15.

Przewlekłe choroby narządu głosu spowodowane nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat:

 

1)

guzki głosowe twarde

2 lata

2)

wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych

2 lata

3)

niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią

2 lata

16.

Choroby wywołane działaniem promieniowania jonizującego:

 

1)

ostra choroba popromienna uogólniona po napromieniowaniu całego ciała lub przeważającej jego części

2 miesiące

2)

ostra choroba popromienna o charakterze zmian zapalnych lub zapalno-martwiczych skóry i tkanki podskórnej

1 miesiąc

3)

przewlekłe popromienne zapalenie skóry

nie można określić

4)

przewlekłe uszkodzenie szpiku kostnego

nie można określić

5)

zaćma popromienna

10 lat

17.

Nowotwory złośliwe powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi:

 

1)

rak płuca, rak oskrzela

indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

2)

międzybłoniak opłucnej albo otrzewnej

indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

3)

nowotwór układu krwiotwórczego

indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

4)

nowotwór skóry

indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

5)

nowotwór pęcherza moczowego

indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

6)

nowotwór wątroby

indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

7)

rak krtani

indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

8)

nowotwór nosa i zatok przynosowych

indywidualnie w zależności od okresu latencji nowotworu

9)

nowotwory wywołane działaniem promieniowania jonizującego z prawdopodobieństwem indukcji przekraczającym 10 %

indywidualnie, po oszacowaniu ryzyka

18.

Choroby skóry:

 

1)

alergiczne kontaktowe zapalenie skóry

2 lata

2)

kontaktowe zapalenie skóry z podrażnienia

1 miesiąc

3)

trądzik olejowy, smarowy lub chlorowy o rozległym charakterze

1 miesiąc

4)

drożdżakowe zapalenie skóry rąk u osób pracujących w warunkach sprzyjających rozwojowi drożdżaków chorobotwórczych

1 miesiąc

5)

grzybice skóry u osób stykających się z materiałem biologicznym pochodzącym od zwierząt

1 miesiąc

6)

pokrzywka kontaktowa

2 miesiące

7)

fotodermatozy zawodowe

2 lata

19.

Przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy:

 

1)

przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki

1 rok

2)

przewlekłe zapalenie kaletki maziowej

1 rok

3)

przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej

1 rok

4)

przewlekłe zapalenie okołostawowe barku

1 rok

5)

przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej

1 rok

6)

zmęczeniowe złamanie kości

1 rok

20.

Przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy:

 

1)

zespół cieśni w obrębie nadgarstka

1 rok

2)

zespół rowka nerwu łokciowego

1 rok

3)

zespół kanału de Guyona

1 rok

4)

uszkodzenie nerwu strzałkowego wspólnego u osób wykonujących pracę w pozycji kucznej

1 rok

21.

Obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu typu ślimakowego lub czuciowo-nerwowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2 i 3 kHz

2 lata

22.

Zespół wibracyjny:

 

1)

postać naczyniowo-nerwowa

1 rok

2)

postać kostno-stawowa

3 lata

3)

postać mieszana: naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa

3 lata

23.

Choroby wywołane pracą w warunkach podwyższonego ciśnienia atmosferycznego:

 

1)

choroba dekompresyjna

5 lat

2)

urazy ciśnieniowe

3 dni

3)

następstwa oddychania mieszaninami gazowymi pod zwiększonym ciśnieniem

3 dni

24.

Choroby wywołane działaniem wysokich albo niskich temperatur otoczenia:

 

1)

udar cieplny albo jego następstwa

1 rok

2)

wyczerpanie cieplne albo jego następstwa

1 rok

3)

odmroziny

1 rok

25.

Choroby układu wzrokowego wywołane czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi:

 

1)

alergiczne zapalenie spojówek

1 rok

2)

ostre zapalenie spojówek wywołane promieniowaniem nadfioletowym

3 dni

3)

epidemiczne wirusowe zapalenie spojówek lub rogówki

1 rok

4)

zwyrodnienie rogówki wywołane czynnikami drażniącymi

3 lata

5)

zaćma wywołana działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego

10 lat

6)

centralne zmiany zwyrodnieniowe siatkówki i naczyniówki wywołane krótkofalowym promieniowaniem podczerwonym lub promieniowaniem widzialnym z obszaru widma niebieskiego

3 lata

26.

Choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa

nie można określić

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 z późn. zm.)

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U.z 2009 Nr 105, poz. 869 z późn. zm.)

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?