Kategorie

Czy badania lekarskie zawsze trzeba przeprowadzać w godzinach pracy

Beata Tofiluk
Podpisaliśmy umowę o świadczenie usług z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej z lekarzem medycyny pracy, który wykonuje te usługi wyłącznie przez 2 dni w tygodniu w godzinach 8.00–16.00. Zatrudniamy pracowników w 3-zmianowym równoważnym systemie czasu pracy z możliwością wydłużenia dobowego wymiaru czasu pracy do 12 godzin. W związku z tym nie zawsze mamy możliwość skierowania pracowników na okresowe lub kontrolne badania lekarskie w dni, które zgodnie z obowiązującym pracownika harmonogramem są dla niego dniami roboczymi. Dodatkowo część naszych pracowników świadczy pracę wyłącznie w porze nocnej. Czy w takim przypadku pracownicy mogą wykonywać badania lekarskie w dni dla nich wolne od pracy? Czy w sytuacji gdy pracownik wykonuje badania w dni, które nie są dla niego dniami pracy, należy mu te dni zaliczyć do czasu pracy i wypłacić za ten czas wynagrodzenie?

Jeżeli nie ma możliwości przeprowadzenia profilaktycznych badań lekarskich pracowników w godzinach pracy, to mogą być one wykonane po godzinach pracy. Czasu badań lekarskich przeprowadzanych po godzinach pracy lub w dni wolne od pracy nie należy zaliczać do czasu pracy, a tym samym pracownikowi nie będzie przysługiwało za ten czas wynagrodzenie.

Reklama

Profilaktyczne badania lekarskie okresowe oraz kontrolne przeprowadza się w miarę możliwości w godzinach pracy (art. 229 § 3 k.p.). Za czas wykonania tych badań pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Jeżeli z wykonaniem badań łączy się konieczność odbycia podróży do innej miejscowości, pracownikowi należy również zwrócić koszty przejazdu. A zatem, jeśli badania lekarskie będą przeprowadzane w godzinach pracy pracownika, należy zwolnić go z obowiązku świadczenia pracy na czas niezbędny do ich wykonania, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Zwolnienie od pracy na czas wykonywania badań przysługuje wyłącznie w czasie ich wykonywania. Jeżeli wykonanie badania trwa tylko 2 godziny, zwolnienie od pracy przysługuje na te 2 godziny, nie zaś na cały dzień. W takiej sytuacji można polecić pracownikowi przepracowanie pozostałej części dnia roboczego.

Polecamy: Kodeks pracy 2018. Praktyczny komentarz z przykładami.

Reklama

Dopiero gdy nie jest możliwe wykonanie badań okresowych i kontrolnych w godzinach pracy, pracownik będzie miał obowiązek wykonać je poza tymi godzinami. Ustawodawca nie określił jednak, kiedy nie będzie takich możliwości. Uznaje się jednak, że zwrot „w miarę możliwości” należy odnosić do godzin pracy placówki wykonującej badania. Zgodnie z taką interpretacją, jeżeli praca jest wykonywana poza godzinami otwarcia placówki, badania profilaktyczne zostaną przeprowadzone w dni nierobocze pracownika lub po jego godzinach pracy. Dotyczy to więc np. sytuacji wskazanej w pytaniu. Osoby zatrudniane wyłącznie w porze nocnej będą poddawane badaniom profilaktycznym poza godzinami pracy. Nie ma bowiem podstaw, aby żądać od lekarza medycyny pracy zmiany godzin przyjmowania pacjentów, tym bardziej na godziny przypadające w porze nocnej.

W pozostałych przypadkach, nawet gdy dotyczy to pracowników zatrudnionych w 3-zmianowym równoważnym systemie czasu pracy, jeżeli można skierować pracowników na badania w godzinach pracy, należy tę zasadę stosować. Dopuszczalne są jednak sytuacje, gdy również pracownicy zatrudnieni w takim systemie czasu pracy będą wykonywać badania poza godzinami pracy, jeżeli nie będzie innej możliwości. Trzeba pamiętać, że praktyka polegająca na zlecaniu wykonywania badań okresowych czy kontrolnych w czasie wolnym od pracy, gdy jest możliwe wykonanie ich w godzinach pracy, narusza przepisy prawa pracy.


Jeżeli pracodawca ma możliwość udzielenia pracownikowi zwolnienia od pracy na wykonanie badań lekarskich w godzinach pracy, to udzielenie tego zwolnienia poza godzinami pracy będzie nieprawidłowe.

Jeżeli czas badań przedłuży się i pracownik poświęci na nie więcej czasu niż miał do przepracowania w danym dniu, czas wykraczający poza harmonogramowe godziny pracy pracownika nie zostanie zaliczony do jego czasu pracy. Konsekwencją tego jest fakt, że pracownik nie otrzyma dodatkowego wynagrodzenia za godziny poświęcone na wykonanie badań wykraczające poza obowiązującą go dobową normę czasu pracy. Przepis wskazuje bowiem, że badania odbywają się w miarę możliwości w godzinach pracy. Nie użyto natomiast w nim sformułowania, że czas badań lekarskich należy zaliczyć do czasu pracy.

Odmiennie przedstawia się kwestia udzielania zwolnienia od pracy na czas wykonywania badań wstępnych pracowników nowo przyjętych do pracy. Badaniom wstępnym z reguły podlegają przede wszystkim kandydaci na pracownika, nie zaś pracownicy. Są to osoby, które jeszcze nie pozostają w stosunku pracy z kierującym je na badania podmiotem (potencjalnym pracodawcą). W związku z tym, że nie mamy tutaj do czynienia ze stosunkiem pracy – czas poświęcony na odbycie badań wstępnych nie może mieć miejsca w godzinach pracy. Kandydat na pracownika nie może również skutecznie żądać zwrotu kosztów dojazdu na badania do placówki położonej w innej miejscowości niż siedziba jego potencjalnego pracodawcy, z uwagi na brak istotnego elementu definicji podróży służbowej, jakim jest „stałe miejsce pracy”.

Należy przypomnieć, że pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku (art. 229 § 4 k.p.). Aktualnym orzeczeniem lekarskim jest orzeczenie stwierdzające stan zdrowia pracownika w dacie, w której ma być dopuszczony do pracy. Zachowuje ono aktualność w wymienionym w nim okresie, jednak staje się nieaktualne w przypadku wystąpienia w tym okresie zdarzeń, które mogą wskazywać na zmianę stanu zdrowia pracownika.

Na pracowniku natomiast ciąży obowiązek poddawania się wstępnym, okresowym, kontrolnym oraz innym zleconym badaniom lekarskim, a także stosowania się do wskazań lekarskich (art. 211 pkt 5 k.p.). Pracownik, który odmawia poddania się badaniom, narusza podstawowe obowiązki pracownicze, co może stanowić nawet podstawę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1).

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.