Kategorie

Na jakie normy dotyczące oświetlenia stanowisk pracy należy powoływać się podczas pomiarów oświetlenia?

Andrzej Kowerski
Pracodawca zakupił miernik do pomiaru natężenia oświetlenia na stanowiskach pracy. Zamierza we własnym zakresie przeprowadzić pomiary na stanowiskach pracy w biurze. Jakie powinien zastosować normy do oceny parametrów oświetlenia?

Do określania parametrów oświetlenia wewnątrz pomieszczeń pracy oraz obiektów należy wykorzystywać postanowienia normy PN-EN 12464-1:2004.

UZASADNIENIE

Stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne (ustawa o normalizacji z 12 września 2002 r., DzU nr 169, poz. 1386 ze zm.). Przepisy te, mimo że obowiązują od 2003 r., w przypadku potrzeby użycia postanowień norm w prawie pracy nadal budzą wiele wątpliwości. Pomimo przyjętej zasady dobrowolności stosowania norm krajowych ustawodawca postanowił także, że Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych. Fakt powołania się na normę oznacza, że postanowienia tej normy powinny być stosowane na równi z innymi postanowieniami aktu prawnego. Sposoby powołania się w aktach prawnych na normy mogą być różne pod względem dokładności, tj.: może być powołanie ogólne lub powołanie z podaniem pełnej lub częściowej identyfikacji normy (np. numeru lub tytułu normy).

Oba sposoby powoływania się na normy w prawie pracy występują w przepisach przy określaniu parametrów oświetlenia w zakładach pracy.

Powołanie ogólne

Reklama

W jednym z podstawowych przepisów związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy ustawodawca określił, że: „We wszystkich miejscach na terenie zakładu pracy, w których mogą przebywać pracownicy, pracodawca jest obowiązany zapewnić oświetlenie elektryczne w porze nocnej lub jeżeli oświetlenie dzienne jest niewystarczające. Wymagania dotyczące oświetlenia określają Polskie Normy” (§ 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy).

Dotychczas służby utrzymania ruchu oraz bezpieczeństwa i higieny pracy odnosiły wynik pomiarów do wartości określonych w normie PN-E-02033:1984 „Oświetlenie wnętrz światłem elektrycznym”. Aktualnie norma ta została uchylona przez Polski Komitet Normalizacyjny.


Powołanie szczegółowe

W 2009 r. Ministerstwo Infrastruktury dokonało aktualizacji rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W załączniku nr 1 tego rozporządzenia zostało wymienionych ponad sto norm, które wprowadzono do obowiązkowego stosowania.

Warto pamiętać, że należy korzystać z konkretnych norm, które mają określony numer oraz tytuł:

  • „Pomieszczenia techniczne i gospodarcze powinny być wyposażone w instalacje i urządzenia elektryczne dostosowane do ich przeznaczenia, zgodnie z wymaganiami Polskich Norm dotyczących tych instalacji i urządzeń” (§ 98 ust. 2 rozporządzenia),
  • „Instalacja i urządzenia elektryczne, przy zachowaniu przepisów rozporządzenia, przepisów odrębnych dotyczących dostarczania energii, ochrony przeciwpożarowej, ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, a także wymagań Polskich Norm odnoszących się do tych instalacji i urządzeń, powinny zapewniać:

– dostarczanie energii elektrycznej o odpowiednich parametrach technicznych do odbiorników, stosownie do potrzeb użytkowych,

– ochronę przed porażeniem prądem elektrycznym, przepięciami łączeniowymi i atmosferycznymi, powstaniem pożaru, wybuchem i innymi szkodami,

– ochronę przed emisją drgań i hałasu powyżej dopuszczalnego poziomu oraz przed szkodliwym oddziaływaniem pola elektromagnetycznego” (§ 180 rozporządzenia).

Rozporządzenia nakazują obowiązkowe stosowanie postanowienia normy PN-EN 12464-1:2004 „Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach”.

Warto pamiętać, że do określania parametrów oświetlenia wewnątrz pomieszczeń pracy oraz obiektów projektanci obiektów i oświetlenia mogą wykorzystywać postanowienia wymienionej normy PN-EN 12464-1:2004, biorąc pod uwagę komfort widzenia i wydolność wzrokową.

Specjaliści ds. bezpieczeństwa i higieny pracy powinni wykorzystywać postanowienia tej normy w sposób ograniczony, zgodnie z postanowieniami zawartymi w normie:


Reklama

„W niniejszej normie (EN) nie określono wymagań oświetleniowych dotyczących bezpieczeństwa i zdrowia podczas pracy. Celem opracowania normy nie jest wdrożenie art. 137 Traktatu WE, tj. traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Wymagania bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia w tym zakresie zawarte są w dyrektywie ramowej nr 89/391/EWG oraz w dyrektywie nr 2006/25/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dotyczących narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (sztucznym promieniowaniem optycznym) (dziewiętnasta szczegółowa dyrektywa), w krajowym prawie państw członkowskich wdrażających te dyrektywy lub w innych krajowych aktach prawnych”.

Do wyjaśnienia pozostaje jeszcze jeden problem: oświetlenie zewnętrznych miejsc pracy. Do oceny oświetlenia zewnętrznych miejsc pracy można wykorzystać normę PN-EN 12464-2:2008 „Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 2: Miejsca pracy na zewnątrz”. Wymieniona norma podaje wymagania oświetleniowe dla różnych stref, zadań i czynności, np. dla: ogólnych stref ruchu w miejscach pracy na zewnątrz, placów budów, gospodarstw rolnych, terenów przemysłowych i placów magazynowych, stanowisk pracy w różnych gałęziach przemysłu.

Norma ta nie znalazła się w załączniku nr 1 do wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Oznacza to, że nie ma obowiązku jej stosowania. W jej treści znalazły się także postanowienia podobne do wymienionych powyżej dotyczące normy PN-EN 12464-1:2004 ograniczające ich zastosowanie do ocen bezpieczeństwa i higieny pracy oraz do wymienionego § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej.

Obie normy, tj. PN-EN 12464-1:2004 oraz PN-EN 12464-2:2008, przy wymienionych powyżej przeciwwskazaniach są wykorzystywane przy wykonywaniu pomiarów oświetlenia w pomieszczeniach pracy oraz na zewnątrz, np. na placach budów, na terenach magazynowych, przy maszynach i urządzeniach produkcyjnych ulokowanych na zewnątrz pomieszczeń.

PODSTAWA PRAWNA

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (DzU z 2003 r. nr 169, poz. 1650 ze zm.),
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU nr 75, poz. 690 ze zm.),
  • Norma PN-EN 12464-1:2004 „Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach”,
  • Norma PN-EN 12464-2:2008 „Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 2: Miejsca pracy na zewnątrz”.
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?