Zmiany w prawie przedsiębiorców od 1 lipca 2023!

• Co to jest przedsiębiorstwo?
• Kim jest przedsiębiorca?
• Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa
• Działalność nieewidencjonowana/nierejestrowana
• Zmiany w polskim prawie przedsiębiorców od 1 lipca 2023 !
• Skąd wynika zmiana progu z 50% na 75% minimalnego wynagrodzenia?

Co to jest przedsiębiorstwo?

Według unijnej definicji, za przedsiębiorstwo uważa się każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od jego formy prawnej. Obejmuje to w szczególności osoby prowadzące działalność na własny rachunek i przedsiębiorstwa rodzinne prowadzące działalność rzemieślniczą lub inną oraz spółki osobowe lub stowarzyszenia prowadzące regularną działalność gospodarczą.

Kim jest przedsiębiorca?

Przedsiębiorcą jest/są:

• osoba fizyczna
• osoba prawna
• jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną
• wykonująca działalność gospodarczą
• wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Oczywiście zasady podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej reguluje na gruncie polskiego prawa ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 803, dalej: ustawa).

Trzeba jeszcze pamiętać, że na gruncie art. 43¹ kodeksu cywilnego - przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 33¹ § 1  kodeksu cywilnego, prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową.

Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa

Międzynarodowa Organizacja Pracy (dalej: MOP) przedstawiła analizę sytuacji mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw na  światowym rynku pracy i gospodarczym. 

Jak wynika z zalecenia Komisji z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (notyfikowane jako dokument nr C(2003) 1422) (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36–41):

• Mikroprzedsiębiorstwo: mniej niż 10 pracowników, obrót roczny (kwota przyjętych pieniędzy w danym okresie) lub bilans (zestawienie aktywów i pasywów firmy) poniżej 2 mln EUR.
• Małe przedsiębiorstwo: mniej niż 50 pracowników, obrót roczny lub bilans poniżej 10 mln EUR.
• Średnie przedsiębiorstwo: mniej niż 250 pracowników, obrót roczny poniżej 50 mln EUR lub bilans poniżej 43 mln EUR.

Oczywiście te kryteria mogą być zmiennie, ponieważ Komisja Europejska regularnie monitoruje, w jaki sposób definicje przekładają się na rzeczywistość.

Małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią 99% wszystkich firm w UE, co jest podstawą dla unijnej gospodarki. Co ważne, małe i średnie przedsiębiorstwa generują dwa z trzech miejsc pracy. 

Z drugiej jednak strony, jak spojrzy się na globalny rynek pracy to da się zauważyć, że udział przedsiębiorstw zatrudniających mniej niż 50 pracowników, w tym osób pracujących na własny rachunek wynosi:

• ponad 90% wszystkich pracowników w większości krajów Afryki Wschodniej, Środkowej i Zachodniej oraz Azji Południowej oraz
• ponad 80% w większości krajów Azji Południowo-Wschodniej, Azji Środkowej i Zachodniej oraz w krajach arabskich.
• w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach MSE reprezentują od 52% zatrudnienia w Chile do ponad 90% w Boliwii i Hondurasie. 

Aktualnie realizowany jest strategiczny plan działania ASEAN na rzecz rozwoju MŚP na lata 2016-2025.

Zatrudnienie w MŚP stanowi również lwią część zatrudnienia w handlu detalicznym i hurtowym, budowie budynków, specjalistycznych pracach budowlanych i transporcie lądowym w krajach o niskich i średnich dochodach, a także znaczną część w wielu krajach o wysokich dochodach. W krajach o niskich, średnio- i średnio-wysokich dochodach MSE mają również wysoki udział zatrudnienia w branżach wytwórczych, w tym w produkcji gotowych wyrobów metalowych, mebli, produktów spożywczych i odzieży.

Działalność nieewidencjonowana/nierejestrowana

Działalność nierejestrowa czy nieewidencjonowana, nawet jeśli spełnia takie warunki jak: jest zorganizowana,  ma charakter zarobkowy, prowadzona jest w sposób ciągły, prowadzona jest we własnym imieniu, to ze względu na niski poziom przychodów, nie jest uznawana za działalność gospodarczą - żeby ją prowadzić, nie trzeba mieć wpisu w CEIDG, czyli w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Zmiany w polskim prawie przedsiębiorców od 1 lipca 2023 !

W dniu 1 lipca 2023 r. wejdzie w życie nowe brzmienie ust. 1 w art. 5 ustawy. Zmieni się definicja działalności nieewidencjonowanej. Aktualnie, zgodnie z ustawą: nie stanowi działalności gospodarczej działalność wykonywana przez osobę fizyczną, której przychód należny z tej działalności nie przekracza w żadnym miesiącu 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2020 r. poz. 2207), i która w okresie ostatnich 60 miesięcy nie wykonywała działalności gospodarczej.

Skąd wynika zmiana progu z 50% na 75% minimalnego wynagrodzenia?

Jak wskazuje ustawodawca w uzasadnieniu do ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o zmianie ustaw w celu likwidowania zbędnych barier administracyjnych i prawnych (Dz.U. 2023 poz. 803) wprowadzającej tą zmianę: 

Zmiana ma na celu podniesienie kwoty przychodów, do której możliwe jest prowadzenie tzw. działalności nieewidencjonowanej. Działalność ta, mająca wiele niekwestionowanych zalet, może być jednak obecnie rzadko prowadzona, ze względu na bardzo niski próg przychodów umożliwiający jej stosowanie. Ostrożne, ale jednak znaczące (…) podniesienie tego progu pozwoli znacznie szerszemu gronu osób na podjęcie legalnie dodatkowej działalności zarobkowej. W znacznej części mogą to być osoby, które dotychczas w ogóle nie prowadziły tej działalności, co przełoży się nie tylko na wzrost gospodarczy, ale zwiększy także wpływy podatkowe od uzyskiwanych z tego tytułu dochodów.

Od 1 lipca 2023 r. będzie obowiązywała nowa, wyższa stawka minimalnego wynagrodzenia za pracę, bo 3600 zł brutto, co oznacza, że 75% z kwoty 3600 zł daje 2700 zł brutto.

Kwota 2700 zł brutto jest to kwota możliwego do osiągnięcia od 1 lipca 2023 r. maksymalnego należnego przychodu z działalności nieewidencjonowanej. Nie może ona bowiem przekroczyć w żadnym miesiącu 75% kwoty minimalnego wynagrodzenia. Taka osoba, oczywiście nadal w okresie ostatnich 60 miesięcy nie może wykonywać działalności gospodarczej.