23 lutego Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Czym jest depresja?

• Czym jest zaburzenie psychiczne?
• 23 lutego Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją
• Czym jest depresja?
• Depresja nie jest chorobą zawodową
• Zwolnienia lekarskie spowodowane depresją
• DEPRESJA - gdzie szukać pomocy?

Czym jest zaburzenie psychiczne?

Zaburzenie psychiczne należy definiować zgodnie z Międzynarodową Statystyczną Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych - ICD-10 oraz ustawą z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 685). Zgodnie z ww. ustawą pojęcie osoby z zaburzeniami psychicznymi, odnosi się to do osoby:

a) chorej psychicznie (wykazującej zaburzenia psychotyczne),

b) upośledzonej umysłowo,

c) wykazującej inne zakłócenia czynności psychicznych, które zgodnie ze stanem wiedzy medycznej zaliczane są do zaburzeń psychicznych, a osoba ta wymaga świadczeń zdrowotnych lub innych form pomocy i opieki niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym lub społecznym.

23 lutego Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją

Jak informuje Sanepid: Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją został ustanowiony przez Ministra Zdrowia w 2001. Jest on obchodzony w dniu 23 lutego. Według Światowej Organizacji Zdrowia depresja jest czwartą najpoważniejszą chorobą na świecie i jedną z głównych przyczyn samobójstw.

Czym jest depresja?

Sanepid wskazuje, że: "Choroba może dotknąć każdego człowieka bez względu na płeć, wiek czy status społeczny. Często rozwija się latami, dyskretnie i powoli odbierając radość z życia. Depresja dotyka ludzi w różnym wieku, z różnych środowisk i mieszkających we wszystkich krajach.

Depresja to nie tylko problemy z nastrojem. Do zaburzeń psychicznych dołączają objawy somatyczne, czyli cielesne. Na skutek symptomów depresji chorzy zaczynają zaniedbywać codzienne obowiązki – pracę, szkołę, higienę osobistą. Problemem stają się dla nich podstawowe czynności takie jak wstanie z łóżka czy pójście do sklepu.  Celem ustanowienia dnia było upowszechnianie wiedzy na temat depresji i innych zaburzeń  z nią związanych. Obecnie depresja jest najczęstszą chorobą psychiczną. (…) Depresję można i powinno się  leczyć. Najkorzystniejsze są metody kompleksowe, czyli połączenie psychoterapii i farmakoterapii. Bardzo istotna jest również edukacja – objaśnianie pacjentowi, na czym polega choroba i czego może się spodziewać. Ważne, by o depresji możliwie dużo wiedzieli również najbliżsi chorego. Najczęstszą metodą psychoterapii jest tak zwana terapia poznawczo-behawioralna, która skupia się na analizowaniu problemów i wykształcaniu pozytywnych reakcji.".

Depresja nie jest chorobą zawodową

Za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych „narażeniem zawodowym. Nie każda choroba, która powstaje na skutek naszego stresu w pracy, wypalenia zawodowego, konfliktów, mobbingu czy nawet molestowania - jest uznana automatycznie za chorobę zawodową. Wykaz chorób zawodowych znajduje się rozporządzeniu i jedynie choroby w nim wymienione mogą zostać uznane za choroby zawodowe i to tylko pod warunkiem stwierdzenia narażenia zawodowego. Ponadto wyznaczone są okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Wykaz ten nie zawiera jednak depresji.

Zwolnienia lekarskie spowodowane depresją

Jak podaje Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wzrosła liczba zwolnień lekarskich wystawionych z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania. W 2023 roku do ZUS wpłynęło o 8,7 procent więcej takich zwolnień niż w 2022 roku. Paradoksalnie jak wskazuje ZUS: do tej grupy chorobowej zaliczane są m.in. depresja, schizofrenia, nerwica, zaburzenia nerwicowe, zaburzenia osobowości i reakcje na ciężki stres.

W ubiegłym roku lekarze wystawili ponad 1,4 mln zaświadczeń lekarskich z powodu zaburzeń zaliczających się do tej grupy. Ubezpieczeni spędzili na takich zwolnieniach 26 mln dni absencji chorobowej. Z kolei w 2022 roku wystawiono 1,3 mln takich zwolnień na 23,8 mln dni absencji chorobowej.

Pierwsze objawy depresji często pozostają niezauważone, nie tylko przez bliskich, ale nawet samych pacjentów. Depresja nie jest chwilowym obniżeniem nastroju. To choroba, która znacznie utrudnia dotychczasowe funkcjonowanie w wielu sferach życia, takich jak praca czy relacje z innymi ludźmi. Może wystąpić u każdego człowieka, niezależnie od wieku czy płci, czy statusu społecznego, dlatego warto wiedzieć jak ją rozpoznać i jak jej zapobiegać. Jak rozpoznać depresję: Nie lekceważ oznak choroby u siebie lub innych. Najczęstsze objawy depresji to:

• obniżony nastrój, stałe odczuwanie smutku i przygnębienia,
• utrata zainteresowania, zobojętnienie, brak wiary w siebie,
• problemy ze snem,
• poczucie bezsilności, bezsensu życia,
• chęć izolacji,
• myśli samobójcze,
• problemy z pamięcią i koncentracją,
• zaburzenia apetytu – brak lub nadmierne objadanie się.

DEPRESJA - gdzie szukać pomocy?

Przyczyny złego samopoczucia mogą być różne i zawsze warto je skonsultować z lekarzem lub psychologiem. Jeśli będziesz potrzebować pomocy farmakologicznej, pomoże Ci psychiatra. Do lekarza psychiatry nie potrzebujesz skierowania. Pomocy możesz także szukać w:

• poradniach zdrowia psychicznego,
• szpitalach lub oddziałach psychiatrycznych,
• ośrodkach interwencji kryzysowej,
• centrach zdrowia psychicznego.

Więcej informacji dotyczących depresji dostępnych jest na stronie internetowej:

• Powiedz co czujesz. Zdemaskuj emocje. https://www.gov.pl/web/zdrowie/opieka-psychologiczna
• Centrum wsparcia https://centrumwsparcia.pl/centrum-wsparcia/
• Forum przeciw depresji https://forumprzeciwdepresji.pl/