REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Duże zmiany w urlopach rodzicielskich, wychowawczych i opiece

Dziennik Gazeta Prawna
Największy polski dziennik prawno-gospodarczy
Łukasz Guza
Łukasz Guza
Duże zmiany w urlopach rodzicielskich, wychowawczych i opiece/fot. Fotolia
Duże zmiany w urlopach rodzicielskich, wychowawczych i opiece/fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Na pracowników czekają ważne zmiany w zasadach przysługiwania urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego - wynika z projektu dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów. Ponadto pracownicy mają zyskać 5 dni urlopu na opiekę nad krewnym.

Pracownicy zyskają rocznie pięć dni urlopu na opiekę nad chorym lub niesamodzielnym członkiem rodziny. Co najmniej dwa miesiące płatnego urlopu na dziecko będzie przysługiwało każdemu z rodziców. Niewykorzystana część przepadnie – np. matka nie będzie mogła wybrać wolnego przypisanego ojcu. Tak wynika z projektu dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów. Jego ostatnią wersję uzgodnili przedstawiciele Rady UE oraz Parlamentu Europejskiego (formalnie zostanie przyjęty na posiedzeniach plenarnych; Polska na tym etapie wstrzymała się z głosem). Państwa członkowskie będą miały trzy lata na wdrożenie zmian. To oznacza konieczność modyfikacji w polskim ustawodawstwie.

REKLAMA

Autopromocja

Dłuższy rodzicielski?

Obecnie rodzicom w Polsce przysługuje 20 tygodni urlopu macierzyńskiego, 32 tygodnie rodzicielskiego oraz 36 miesięcy wychowawczego. Tylko za dwa pierwsze przysługuje wynagrodzenie (80 proc. za cały – łącznie roczny – okres urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego lub 100 proc. za pierwszych sześć miesięcy i 60 proc. od miesiąca siódmego do 12). Z kolei tylko w przypadku wychowawczego część urlopu (jeden miesiąc z 36) jest przypisana do konkretnego opiekuna (czyli np. matka dziecka może wykorzystać maksymalnie 35 miesięcy; od tej zasady obowiązują wyjątki).

Polecamy: Dokumentacja kadrowa. Prowadzenie i przechowywanie po zmianach od 1 stycznia 2019 r.

Projekt dyrektywy przewiduje, że każdemu z rodziców musi przysługiwać co najmniej dwa miesiące płatnego urlopu na dziecko (bez możliwości przejęcia go przez drugiego z opiekunów). Polskie przepisy tego wymogu nie spełniają. Najprostszym rozwiązaniem byłoby więc przypisanie dwóch miesięcy z obecnego wymiaru rodzicielskiego do każdego z rodziców. Decyzja taka mogłaby jednak być negatywnie oceniona przez samych opiekunów. W zdecydowanej większości rodzicielski wykorzystują bowiem wyłącznie kobiety. Dzięki temu przez rok po urodzeniu dziecka mogą poświęcić się opiece. Gdyby dwa miesiące rodzicielskiego przysługiwały wyłącznie ojcu, to matka mogłaby już skorzystać maksymalnie z 10, a nie 12 miesięcy płatnej opieki. Te dwa miesiące przepadłyby, gdyby nie wybrał ich ojciec. Aby uniknąć wrażenia, że ogranicza się matkom ich uprawnienie, rząd może zdecydować się np. na wydłużenie płatnego urlopu rodzicielskiego o kolejne dwa miesiące. Matki nadal mogłyby korzystać z pełnego roku opieki. Jednocześnie ojcowie – którzy teraz bardzo rzadko wybierają rodzicielski – zapewne nie korzystaliby często z tych dwóch przypisanych im dodatkowych miesięcy (czyli wydatki ZUS z tytułu wydłużenia płatnej opieki nie byłyby wysokie).

A może wychowawczy?

Możliwy jest też inny scenariusz.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

– Nie można wykluczyć, że ustawodawca zdecyduje się np. na wprowadzenie odpłatności za cztery miesiące urlopu wychowawczego, przy czym każdy z rodziców mógłby wykorzystać po dwa miesiące – zauważa Barbara Surdykowska z biura eksperckiego NSZZ „Solidarność”.

Gdyby rząd wybrał takie rozwiązanie, spełniłby wymogi przewidziane w dyrektywie. Każdy z rodziców miałby prawo do dwóch płatnych miesięcy opieki. Na dodatek unijny projekt wskazuje, że wynagrodzenie za ten czas ma być „odpowiednie”, czyli o jego wysokości zdecydują kraje członkowskie. Rząd mógłby więc ustalić niską odpłatność (np. kilkaset złotych) za każdy z czterech płatnych miesięcy urlopu wychowawczego. Takie rozwiązanie mogłoby być dla ZUS mniej kosztowne niż przedłużenie o dwa miesiące urlopu rodzicielskiego (odpłatnego w wysokości 80 lub 60 proc. wynagrodzenia). Ale pod warunkiem, że z odpłatnej części urlopu wychowawczego nie zaczęłaby masowo korzystać większość rodziców (w praktyce matek).

– Moim zdaniem lepszym rozwiązaniem byłoby systemowe zapewnienie obojgu rodzicom prawa do opieki płatnej na godnym poziomie. Celem dyrektywy jest przecież realne umożliwienie łączenia życia prywatnego z zawodowym – podkreśla Barbara Surdykowska.

Takie rozwiązanie miałoby też znaczenie dla pracodawców.

– W kwestii sposobu wykorzystania uprawnień rodzicielskich i dzielenia się nimi najistotniejsze znaczenie ma opinia pracowników – tłumaczy Robert Lisicki, radca prawny, dyrektor departamentu pracy Konfederacji Lewiatan. – Jednak wprowadzenie np. płatnej części urlopu wychowawczego stanowiłoby istotną zachętę do korzystania z niej. Na pewno konieczne byłoby przeanalizowanie tego rozwiązania i ocenienia jego skutków dla firm – dodaje.


Przy okazji wdrażania tego typu zmian warto też pamiętać, że powinny one mieć szeroki charakter.

– Jestem zwolenniczką rozwiązań, które pozostawiają rodzicom swobodę wyboru w zakresie sposobu wykorzystania uprawnień rodzicielskich. Ale trzeba podjąć działania, które zapewnią realny wybór. Matki nie powinny być w praktyce przymuszane do korzystania z urlopów, bo np. zarabiają mniej niż ojcowie, więc ich urlop na dziecko w mniejszym stopniu wpłynie na domowy budżet. Potrzebne są zmiany ekonomiczne i kulturowe – wyjaśnia dr Dorota Głogosz z Zakładu Problemów Rodziny Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych.

5 płatnych dni?

Istotne znaczenie dla pracowników ma też przewidziany w dyrektywie urlop, który ma przysługiwać na opiekę nad członkiem rodziny, który jej potrzebuje (w wymiarze 5 dni w roku). – To dobre rozwiązanie. Dziś zdarza się, że pracownicy muszą wykorzystywać urlop wypoczynkowy, aby móc zajmować się np. rodzicami w starszym wieku – podkreśla dr Głogosz.

O tym, czy taki czas wolny od pracy będzie płatny, zdecydują same państwa członkowskie. – Od początku prac nad projektem dyrektywy NSZZ „Solidarność” oceniała ją pozytywnie. Szkoda, że w trakcie kolejnych uzgodnień zrezygnowano z niektórych gwarancji, jakie wcześniej przewidywał. Na pewno będziemy zabiegać o to, aby urlop opiekuńczy był płatny – wskazuje Barbara Surdykowska.

To ma istotne znaczenie dla pracodawców. – W Polsce funkcjonują już rozwiązania, które umożliwiają opiekę nad niesamodzielnymi członkami rodziny, w tym np. zasiłek opiekuńczy. Jeżeli uprawnienia mają być rozszerzone, to trzeba dokonać przeglądu przepisów o płatnym czasie wolnym i przeanalizować, czy wszystkie obecnie obowiązujące rozwiązania w tym zakresie są racjonalne i potrzebne – zauważa Robert Lisicki.

Rząd będzie musiał też określić m.in., na jakich zasadach przysługuje urlop opiekuńczy.

– W przypadku opieki nad osobami starszymi powinien przysługiwać bez konieczności przedstawiania zaświadczenia potwierdzającego niepełnosprawność – podsumowuje Barbara Surdykowska. 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
NSA: świadczenie pielęgnacyjne 54 800 zł, a nie 2988 zł. Niestety bez odsetek

Tyle gminę kosztuje trzy lat upierania się przy odmowie uznania stałej opieki nad staruszkiem 86 lat. Procesy przed WSA i NSA trwały tak długo, że skumulowała się znaczna kwota zaległego świadczenia pielęgnacyjnego. MOPS i SKO uznały (nie wiadomo na jakiej podstawie prawnej), że staruszek nie wymaga opieki (stałej) bo potrafi przejść z pokoju do pokoju. I da radę zrobić sobie herbatę. NSA miał inne zdanie.

Świadczenie urlopowe 2024 i 2025 r.

Świadczenie urlopowe ustalane jest w wysokości, która nie może być wyższa od odpisu podstawowego na zfśs. W 2024 r. wysokość tego świadczenia dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy w normalnych warunkach pracy wynosi 2417,14 zł. Czy już wiadomo, ile wyniesie w 2025 r.?

Zmiana minimalnej stawki godzinowej. Jak obliczać wynagrodzenie za umowę zlecenia na przełomie czerwca i lipca 2024 r.

1 lipca 2024 r. zmieni się minimalna stawka godzinowa należna za każdą godzinę wykonywania zlecenia. Ustalając wynagrodzenie za zlecenie wyrażone w stawce godzinowej należy pamiętać, aby nie było niższe od stawki minimalnej.

PIP: Kontrola pracodawcy o każdej porze dnia i nocy, bez uprzedzenia i bez upoważnienia

Państwowa Inspekcja Pracy może kontrolować pracodawców o każdej porze dnia i nocy. Jednak do przeprowadzenia kontroli konieczna jest legitymacja służbowa i specjalne upoważnienie. Wkrótce to się może zmienić.

REKLAMA

Renta wdowia 15%. Nie dla zaniżenia świadczenia. Postulaty wyrównania dla wdów pokrzywdzonych modelem kroczącym. I przyznania zwolnienia z PIT

Renta wdowia przez okres 2025 r. wypłacana w zaniżonej wartości. Początkowo będzie to tylko 15%. Nic nie wskazuje dziś na to, aby Sejm przyjął inne rozwiązanie. Zresztą rząd zapowiedział 15% jeszcze na początków rządów (w grudniu 2023 r.) Wskaźnik 15% wywołuje protesty osób zainteresowanych rentą wdowią. Dlaczego więc nie przyznać wyrównania do kwot wypłacanych na podstawie 15% (wypłata wyrównania w 2026 r. albo 2027 r.) I równolegle - za okres obowiązywania modelu kroczącego -zaproponować osobom poszkodowanym tym modelem zwolnienie z podatku PIT. 

MRPiPS: 1000 zł miesięcznie dodatku do wynagrodzenia już od lipca 2024 r. Dla kogo?

W środę, 19 czerwca 2024 r. rząd przyjął cztery programy finansowania dodatków do wynagrodzeń w wysokości 1000 zł brutto miesięcznie. Programy zostały opracowane przez Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej.

Budżetówka: 1000 zł miesięcznie brutto do końca 2027 r. [Katalog uprawnionych]

Wypłata 1000 zł brutto dodatku motywacyjnego miesięcznie (pierwsze wypłaty w lipcu 2024 r.) potrwa aż do końca 2027 r. Istniały obawy, że dodatek ten będzie miał krótszy okres finansowania. Na szczęście się nie potwierdziły. Podstawą wypłaty 1000 zł są uchwały Rady Ministrów. W artykule omówienie każdej z nich.

Można połączyć dwa świadczenia: 1) Renta wdowia i 2) Udział w emeryturze zmarłych: męża albo żony [wypłata gwarantowana]

Na dziś jest duże rozczarowanie rentą wdowią. W Sejmie prace toczą się wolno (według emerytów bardzo wolno). I nawet jak ustawa wejdzie w 2024 roku, to przez długi czas świadczenia z „renty wdowiej” będą wypłacane w zaniżonej wartości. Istnieje jednak możliwość zwiększenia niskiej wartości renty wdowiej poprzez wypłatę gwarantowaną (wypłata jednorazowa często około 30 000 zł - wysoki podatek PIT) .

REKLAMA

Ile lat trzeba przepracować żeby starać się o rentę?

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia określone warunki. Jednym z tych warunków, niezbędnym do uzyskania renty, jest odpowiedni okres składkowy i nieskładkowy. Długość tego okresu uzależniona jest od wieku osoby ubezpieczonej.

Bezpłatne wakacyjne turnusy rehabilitacyjne dla dzieci

Również w 2024 r. będą organizowane bezpłatne wakacyjne turnusy rehabilitacyjne dla dzieci ubezpieczonych. Poniżej opis, gdzie, dla kogo, kiedy, na jakie schorzenia i na jakich warunkach organizowane są turnusy.

REKLAMA