Jak rekompensować pracę w godzinach nadliczbowych?

Za pracę w godzinach nadliczbowych, oprócz normalnego wynagrodzenia, przysługuje dodatek w wysokości:
• 100% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w dniu wolnym od pracy udzielonym pracownikowi w zamian za pracę w niedzielę lub w święto zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy,
• 50% wynagrodzenia – za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w każdym innym dniu niż wymienione powyżej.

Dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia przysługuje także za każdą godzinę pracy nadliczbowej z tytułu przekroczenia przeciętnej tygodniowej normy czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym, chyba że przekroczenie tej normy nastąpiło w wyniku pracy w godzinach nadliczbowych, za które pracownikowi przysługuje prawo do dodatku z tytułu przekroczenia normy dobowej albo przedłużonego dobowego wymiaru czasu pracy.

Przeczytaj także: Odpracowywanie spóźnień a wynagrodzenie - porada

Na budowie nie udało się skończyć prac szalunkowych w czwartek, a na sobotę była zamówiona dostawa betonu. Ponieważ nie było możliwości przesunięcia w betoniarni dostawy na godzinę późniejszą, pracodawca zdecydował o pracy nadliczbowej. Dodatkowe prace trwały 4 godziny. Pracownicy otrzymali za te 4 godziny dodatkowej pracy normalne wynagrodzenie wraz z dodatkiem 50%. Wynagrodzenie to wypłacone zostało w miesiącu, w którym wystąpiły godziny nadliczbowe. W trzymiesięcznym okresie rozliczeniowym pracownicy nie mieli więcej godzin nadliczbowych. Po zakończeniu okresu rozliczeniowego okazało się, że pracownicy mieli 4 godziny nadliczbowe w wyniku przekroczenia normy średniotygodniowej. Czy należy im wypłacić kolejne dodatek?
Nie, godzin nadliczbowych wynikających z przekroczenia normy dobowej, za które pracownik otrzymał już raz dodatek, nie uwzględnia się w wyliczeniach służących ustaleniu przekroczenia normy średniotygodniowej. Inaczej pracownik otrzymałby dwa dodatki za każdą godzinę pracy nadliczbowej wynikającej z przekroczenia normy dobowej.

Podstawę obliczenia omawianego dodatku stanowi wynagrodzenie wynikające z osobistego zaszeregowania pracownika, określonego stawką godzinową lub miesięczną, a jeśli taki składnik wynagrodzenia nie został wyodrębniony przy określaniu warunków wynagradzania – to za podstawę obliczenia przyjmuje się 60% wynagrodzenia, które oblicza się według zasad ustalania wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy.

W stosunku do pracowników wykonujących stale pracę poza zakładem pracy wysokość dodatku za pracę nadliczbową może zostać określona w formie zryczałtowanej. Wysokość ryczałtu powinna odpowiadać przy tym przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych.

Oprócz formy pieniężnej istnieje możliwość rekompensaty pracy w godzinach nadliczbowych w formie czasu wolnego od pracy. Rekompensata taka jest możliwa:
• na pisemny wniosek pracownika, co pozwala pracodawcy na udzielenie 1 godziny czasu wolnego w zamian za 1 godzinę pracy nadliczbowej,
• na podstawie jednostronnej decyzji pracodawcy, co wymaga udzielenia 1,5 godziny czasu wolnego w zamian za 1 godzinę pracy nadliczbowej, a nie może spowodować obniżenia wynagrodzenia należnego pracownikowi za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

Polecamy serwis: Ubezpieczenia społeczne

Możliwość udzielenia czasu wolnego na mocy decyzji pracodawcy istnieje tylko w obrębie okresu rozliczeniowego, w którym wystąpiła praca nadliczbowa.

Fragment pochodzi z książki „Prawo pracy. 4 wydanie 2011” Andrzeja Patulskiego (red.) (Wydawnictwo C.H. Beck, 2010). Wykorzystanie za wiedzą Wydawcy.