REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wypłata wynagrodzenia - obowiązki, termin, odsetki, sankcje

Krzysztof Stucke
Kancelaria Prawa Pracy
Wypłata wynagrodzenia - obowiązki, termin, odsetki, sankcje. / Fot. Fotolia
Wypłata wynagrodzenia - obowiązki, termin, odsetki, sankcje. / Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Wypłata wynagrodzenia to jeden z podstawowych obowiązków pracodawcy. W jakim terminie pracodawca powinien przekazać wynagrodzenie pracownikowi? Czy w przypadku zwłoki w wypłacie wynagrodzenia pracownikowi przysługują odsetki? Jakie sankcje mogą zostać nałożone na pracodawcę w związku z naruszeniem przepisów dotyczących wypłaty wynagrodzenia?

Obowiązki pracodawcy dotyczące wynagrodzenia

Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do:

REKLAMA

Autopromocja
  • wypłacania wynagrodzenia w stałym i ustalonym z góry terminie;
  • wypłacania wynagrodzenia płatnego miesięcznie z dołu, najpóźniej w ostatnim dniu miesiąca. Termin wypłaty wynagrodzenia powinien być podany pracownikom do wiadomości w regulaminie pracy (art. 1041 § 1 pkt 5 KP). Od powyższej zasady dopuszczalne są wyjątki przepisami regulującymi w szczególny sposób prawa i obowiązki niektórych kategorii pracowników, np. nauczycieli akademickich, którzy mają prawo do wynagrodzenia "z góry". Stosując ta samą zasadę, tzn. z dołu, w terminach określonych przepisami prawa pracy, pracodawca ma obowiązek wypłacać składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc;
  • wypłacania wynagrodzenia w dni robocze. Jeżeli tak ustalony dzień wypłaty wynagrodzenia nie jest dniem roboczym, pracodawca ma obowiązek wypłacić wynagrodzenie w dniu roboczym poprzedzającym dzień wolny od pracy planowany jako dzień wypłaty wynagrodzenia;
  • wypłacania zaliczki na poczet wynagrodzenia uzależnionego od ilości wykonanej pracy. Pracodawca obowiązany jest wypłacić pracownikom zaliczkę w terminie określonym dla wypłaty wynagrodzenia, a po ustaleniu pełnego wynagrodzenia obowiązany jest wypłacić pracownikowi pozostałą kwotę wynagrodzenia.

Wymagalność wynagrodzenia

Terminy, w których pracodawca ma obowiązek wypłacenia pracownikom wynagrodzenia za pracę, oznaczają datę wymagalności wynagrodzenia. Niedotrzymanie terminów wypłaty wynagrodzenia uzasadnia żądanie zapłaty ustawowych odsetek od niespełnionego w terminie świadczenia majątkowego.

Odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie wynagrodzenia za pracę przysługują pracownikowi za czas opóźnienia także w części, od której pracodawca odprowadził składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych (uchw. SN z 19.9.2002 r., III PZP 18/02, OSNP 2003, Nr 9, poz. 214).

Rekomendowany produkt:  Lista płac - sporządzanie i korekta w praktycznych rozliczeniach

Roszczenie pracownika z tytułu wynagrodzenia za pracę wygasa w zakresie, w jakim pracodawca odprowadził składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych (wyr. SN z 25.5.2005 r., I PK 241/04, OSNP 2006, Nr 1-2, poz. 14). W razie znacznego spadku wartości pieniądza między datą wymagalności świadczenia a jego spełnieniem pracownik ma prawo domagać się na podstawie art. 3581 § 3 KC w zw. z art. 300 KP waloryzacji wynagrodzenia (wyr. SN z 8.10.1996 r., I PRN 114/96).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zadaj pytanie: FORUM

Opóźniając się z wypłatą wynagrodzenia w stałym terminie, podanym wcześniej do wiadomości pracowników, pracodawca jako dłużnik pozostaje w zwłoce wobec pracownika-wierzyciela. Taką wypłatę składników należnego wynagrodzenia za pracę pracownik może rozliczyć w pierwszej kolejności na zaspokojenie związanych z długiem pracodawcy zaległych odsetek (art. 451 § 1 zd. 2 KC w zw. z art. 300 KP) (wyr. SN z 7.5.1998 r., I PKN 88/98, OSNAPiUS 1999, Nr 9, poz. 306).

REKLAMA

Zgodnie z wyr. SN z 1.10.1999 r. (I PKN 142/99, OSNAPiUS 2001, Nr 3, poz. 68) art. 85 § 1 i art. 86 KP, określające termin i sposób wypłaty wynagrodzenia za pracę, nie mają zastosowania w sytuacji przeniesienia do Polski części wynagrodzenia pracownika zatrudnionego za granicą. Przypadek ten traktowany jest jako odrębna umowa wykonywana przez pracodawcę na zlecenie pracownika.

Przez pojęcie "dni wolne" należy rozumieć zarówno dni wynikające z ustawy z 18.1.1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 ze zm.), dni wolne od pracy uznane w przepisach szczegółowych (np. branżowych - Dzień Górnika), jak również dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy.

W wyroku SN w wyr. z 11.1.2006 r. (II PK 113/05, OSNP 2006, Nr 23-24, poz. 348, s. 980),  czytamy, że pracodawca „nie może być zwolniony z obowiązku wypłacenia wynagrodzenia za pracę z tego powodu, że stanowi to dla niego nadmierne obciążenie finansowe.”

Odsetki

Żądanie zapłaty odsetek od niewypłaconego w terminie wynagrodzenia za pracę nie jest uzależnione od wykazania przez pracownika szkody. Do zasądzenia odsetek od niewypłaconego w terminie wynagrodzenia za pracę pracownik nie musi składać odrębnego wniosku. Nie domagając się zasądzenia odsetek od niewypłaconego w terminie wynagrodzenia za pracę, pracownik zgłasza roszczenie w rozmiarze mniejszym niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania. Na podstawie art. 4771 KPC sąd pracy jest więc obowiązany z urzędu orzec ponad żądanie i zasądzić od pracodawcy odsetki z tytułu nieterminowo wypłaconego lub niewypłaconego wynagrodzenia za pracę (wyr. SN z 21.7.1994 r., I PRN 42/94, OSNAPiUS 1994, Nr 12, poz. 192). Odsetki za opóźnienie w płatności sumy pieniężnej wyrażonej w walucie obcej przysługują wierzycielowi (pracownikowi) w tej samej walucie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (uchwała połączonych izb SN: Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 12.6.1981 r., V PZP 3/81, OSNCP 1982, Nr 7, poz. 92).

Opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń pracownikom

Odpowiedzialność karno-administracyjna

Niedopełnienie obowiązku wypłacenia wynagrodzenia w terminie uzasadnia pociągnięcie pracodawcy do odpowiedzialności karno-administracyjnej na podstawie art. 282 § 1 pkt 1 KP.

Obowiązek zwrotu nienależnego wynagrodzenia

Pracodawca jest obowiązany wypłacić wynagrodzenie należne pracownikowi. Nie dopełnia tego obowiązku pracodawca, który wypłacił pracownikowi wynagrodzenie wyższe od należnego. Wypłata zarobków w kwocie wyższej niż umówiona przez osobę nieuprawnioną do dokonywania w imieniu pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy - jako czynność faktyczna - nie wywołuje zmiany warunków wynagrodzenia wynikających z umowy o pracę (wyr. SN z 12.12.2001 r., I PKN 711/00, OSNP 2003, Nr 23, poz. 563). W przypadku bezpodstawnego przysporzenia majątkowego pracodawca ma prawo żądać od pracownika zwrotu części wynagrodzenia na podstawie przepisów tytułu V księgi trzeciej Kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i n.). Pracownik może skutecznie bronić się przed takim żądaniem, wykazując, że nienależne świadczenie pracodawcy wydatkował i nie jest wzbogacony. Przypisanie pracownikowi obowiązku liczenia się ze zwrotem nienależnie pobranego wynagrodzenia za pracę (art. 409 w zw. z art. 405 KC i art. 300 KP) musi uwzględniać, że zgodnie z art. 18 KP pracodawca może indywidualnym aktem przyznać pracownikowi wynagrodzenie w rozmiarze większym niż wynikający z obowiązujących przepisów płacowych (wyr. SN z 20.6.2001 r., I PKN 511/00, OSNP 2003, Nr 9, poz. 218).

Kontrola prawidłowości wypłacania wynagrodzenia

Pracownikowi przysługuje prawo kontrolowania prawidłowości wypłacania wynagrodzenia. Na żądanie pracownika pracodawca jest zobligowany udostępnić do wglądu dokumenty, na podstawie których ustalono wysokość wynagrodzenia pracownika. Gdy pracodawca narusza obowiązek prawidłowego prowadzenia dokumentacji w zakresie wynagrodzenia za pracę w stopniu uniemożliwiającym pracownikowi kontrolę prawidłowości dokonanej zapłaty, pokwitowanie przez pracownika tej zapłaty nie zwalnia pracodawcy od obowiązku wykazania, że wynagrodzenie lub inne świadczenie zostało wypłacone w należnej wysokości (wyr. SN z 20.11.2007 r., II PK 81/07, OSNP 2009, Nr 1-2, poz. 5). Przepis art. 85 § 5 KP nie określa, komu pracodawca ma obowiązek udostępnić dokumenty płacowe. Powinien umożliwić zbadanie tych dokumentów zainteresowanemu pracownikowi oraz osobie przez niego wskazanej. Pracodawca nie ma obowiązku udostępniać dokumentów płacowych na żądanie związku zawodowego. Zawarta w art. 8, art. 23 ust. 1 i art. 26 pkt 3 ustawy o związkach zawodowych legitymacja do kontrolowania przez związki zawodowe przestrzegania prawa pracy oznacza także kompetencje do kontrolowania wysokości wynagrodzeń pracowników; nie oznacza natomiast uprawnienia do żądania od pracodawcy udzielenia informacji o wysokości wynagrodzenia pracownika bez jego wyraźnej zgody. Podanie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę może stanowić naruszenie dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 KC [uchw. SN(7) z 16.7.1993 r., I PZP 28/93, OSNCAP 1994, Nr 1, poz. 2].

Odsetki od nieterminowej wypłaty wynagrodzenia i innych świadczeń

Sankcje

Aby zapewnić skuteczną ochronę wynagrodzenia ustawodawca wprowadził szereg sankcji za łamanie wynikających z niego obowiązków.

Pierwsza z nich ujęta jest w art. 281 KP, zgodnie z którym kto będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu:

  • nie prowadzi dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników,
  • pozostawia dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem

- podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Kolejna zawarta jest w  art. 282 KP, zgodnie z którym kto wbrew obowiązkowi: nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi albo uprawnionemu do tego świadczenia członkowi rodziny pracownika, wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia bezpodstawnie obniża albo dokonuje bezpodstawnych potrąceń, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Trzecia wynika z art. 218 KK, zgodnie z którym:

§ 1. Kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3. Osoba określona w § 1, która będąc zobowiązana orzeczeniem sądu do wypłaty wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy, obowiązku tego nie wykonuje, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Zlecenie przekazywania wynagrodzenia na rachunek bankowy

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Świadczenie urlopowe w szkołach. Czy powinno uwzględniać kryterium socjalne?

Do 31 sierpnia 2024 r. nauczyciele powinni otrzymać świadczenia urlopowe. Świadczenie, wypłacane wszystkim nauczycielom, jest finansowane ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Czy powinny uwzględniać kryterium socjalne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Więcej osób uzyska prawo do świadczenia

1 września 2024 r. więcej osób uzyska prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jakie warunki należy spełniać, żeby nabyć prawo do tego świadczenia?

Wcześniejsze emerytury dla nauczycieli. Kto ma prawo do nowej emerytury? Kiedy można złożyć wniosek?

1 września 2024 r. wejdą w życie zmiany przepisów Karty Nauczyciela. Więcej osób będzie mogło skorzystać z wcześniejszej emerytury dla nauczycieli. Kiedy można złożyć wniosek o wcześniejszą emeryturę?

Czy 14 lipca to niedziela handlowa?

Czy w lipcu jest jakaś niedziela handlowa? Czy w tym miesiącu możemy zaplanować zakupy na niedzielę? 

REKLAMA

Zmiana zasad obliczania stażu pracy. Jak to wpłynie na uprawnienia pracownika [przykłady]

Na podstawie stażu pracy ustalane są przysługujące pracownikowi uprawnienia, takie jak wymiar urlopu wypoczynkowego czy okres wypowiedzenia. Jeżeli do stażu pracy będą wliczane także inne okresy, np. prowadzenia działalności gospodarczej czy świadczenia pracy na podstawie umowy zlecenia, sposób ustalania uprawnień pracowniczych radykalnie się zmieni.

Maksymalna temperatura w pracy – będą nowe przepisy bhp!

Jaka może być maksymalna temperatura w pracy? W związku z występującymi upałami pracownicy pytają o swoje prawa. Będą nowe przepisy bhp chroniące pracowników przed pracą w upale. Dnia 10 lipca 2024 r. odbyło się spotkanie z Głównym Inspektorem Pracy w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Tę informację należało obowiązkowo złożyć pracodawcy do 10 lipca. Jakie konsekwencje grożą w razie jej niezłożenia?

10 lipca 2024 r. minął termin złożenia przez zakładowe organizacje związkowe informacji o liczbie członków. Do tego dnia należało poinformować pracodawcę o liczbie związkowców według stanu na 30 czerwca br. Czy organizacjom, które nie dopełniły tego obowiązku, grożą jakieś sankcje? 

Nowelizacja Kodeksu pracy. Zmiany dotyczą podstawowych uprawnień pracowniczych

Projekt nowelizacji Kodeksu pracy zakłada zmiany dotyczące podstawowych uprawnień pracowniczych. Do stażu pracy będzie wliczany okres wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia lub świadczenia usług zawartych z obecnym pracodawcą. Wpłynie to m.in. na długość okresu wypowiedzenia oraz wysokość odprawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę.

REKLAMA

Urlop wypoczynkowy: wymiar, udzielanie, wynagrodzenie i dofinansowanie

Urlop wypoczynkowy jest jednym z podstawowych uprawnień pracowniczych. Przepisy prawa pracy dokładnie określają jego wymiar i zasady udzielania. Pracownikom przysługuje wynagrodzenie urlopowe. Pracodawcy często też dofinansowują im wypoczynek.

Jak motywować pracowników, także pokolenie Z? Oto najskuteczniejsze metody

Jak skutecznie motywować pracowników? Co najbardziej docenia pokolenie Z? Jak zbudować motywującą kulturę pracy? Poznaj skuteczne metody motywowania pracowników: klucz do sukcesu Twojego zespołu HR.

REKLAMA