REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Wypłata wynagrodzenia - obowiązki, termin, odsetki, sankcje

Krzysztof Stucke
Kancelaria Prawa Pracy
Wypłata wynagrodzenia - obowiązki, termin, odsetki, sankcje. / Fot. Fotolia
Wypłata wynagrodzenia - obowiązki, termin, odsetki, sankcje. / Fot. Fotolia
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Wypłata wynagrodzenia to jeden z podstawowych obowiązków pracodawcy. W jakim terminie pracodawca powinien przekazać wynagrodzenie pracownikowi? Czy w przypadku zwłoki w wypłacie wynagrodzenia pracownikowi przysługują odsetki? Jakie sankcje mogą zostać nałożone na pracodawcę w związku z naruszeniem przepisów dotyczących wypłaty wynagrodzenia?

Obowiązki pracodawcy dotyczące wynagrodzenia

Kodeks pracy zobowiązuje pracodawcę do:

Autopromocja
  • wypłacania wynagrodzenia w stałym i ustalonym z góry terminie;
  • wypłacania wynagrodzenia płatnego miesięcznie z dołu, najpóźniej w ostatnim dniu miesiąca. Termin wypłaty wynagrodzenia powinien być podany pracownikom do wiadomości w regulaminie pracy (art. 1041 § 1 pkt 5 KP). Od powyższej zasady dopuszczalne są wyjątki przepisami regulującymi w szczególny sposób prawa i obowiązki niektórych kategorii pracowników, np. nauczycieli akademickich, którzy mają prawo do wynagrodzenia "z góry". Stosując ta samą zasadę, tzn. z dołu, w terminach określonych przepisami prawa pracy, pracodawca ma obowiązek wypłacać składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy dłuższe niż miesiąc;
  • wypłacania wynagrodzenia w dni robocze. Jeżeli tak ustalony dzień wypłaty wynagrodzenia nie jest dniem roboczym, pracodawca ma obowiązek wypłacić wynagrodzenie w dniu roboczym poprzedzającym dzień wolny od pracy planowany jako dzień wypłaty wynagrodzenia;
  • wypłacania zaliczki na poczet wynagrodzenia uzależnionego od ilości wykonanej pracy. Pracodawca obowiązany jest wypłacić pracownikom zaliczkę w terminie określonym dla wypłaty wynagrodzenia, a po ustaleniu pełnego wynagrodzenia obowiązany jest wypłacić pracownikowi pozostałą kwotę wynagrodzenia.

Wymagalność wynagrodzenia

Terminy, w których pracodawca ma obowiązek wypłacenia pracownikom wynagrodzenia za pracę, oznaczają datę wymagalności wynagrodzenia. Niedotrzymanie terminów wypłaty wynagrodzenia uzasadnia żądanie zapłaty ustawowych odsetek od niespełnionego w terminie świadczenia majątkowego.

Odsetki z tytułu opóźnienia w wypłacie wynagrodzenia za pracę przysługują pracownikowi za czas opóźnienia także w części, od której pracodawca odprowadził składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych (uchw. SN z 19.9.2002 r., III PZP 18/02, OSNP 2003, Nr 9, poz. 214).

Rekomendowany produkt:  Lista płac - sporządzanie i korekta w praktycznych rozliczeniach

Roszczenie pracownika z tytułu wynagrodzenia za pracę wygasa w zakresie, w jakim pracodawca odprowadził składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych (wyr. SN z 25.5.2005 r., I PK 241/04, OSNP 2006, Nr 1-2, poz. 14). W razie znacznego spadku wartości pieniądza między datą wymagalności świadczenia a jego spełnieniem pracownik ma prawo domagać się na podstawie art. 3581 § 3 KC w zw. z art. 300 KP waloryzacji wynagrodzenia (wyr. SN z 8.10.1996 r., I PRN 114/96).

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Zadaj pytanie: FORUM

Opóźniając się z wypłatą wynagrodzenia w stałym terminie, podanym wcześniej do wiadomości pracowników, pracodawca jako dłużnik pozostaje w zwłoce wobec pracownika-wierzyciela. Taką wypłatę składników należnego wynagrodzenia za pracę pracownik może rozliczyć w pierwszej kolejności na zaspokojenie związanych z długiem pracodawcy zaległych odsetek (art. 451 § 1 zd. 2 KC w zw. z art. 300 KP) (wyr. SN z 7.5.1998 r., I PKN 88/98, OSNAPiUS 1999, Nr 9, poz. 306).

Zgodnie z wyr. SN z 1.10.1999 r. (I PKN 142/99, OSNAPiUS 2001, Nr 3, poz. 68) art. 85 § 1 i art. 86 KP, określające termin i sposób wypłaty wynagrodzenia za pracę, nie mają zastosowania w sytuacji przeniesienia do Polski części wynagrodzenia pracownika zatrudnionego za granicą. Przypadek ten traktowany jest jako odrębna umowa wykonywana przez pracodawcę na zlecenie pracownika.

Przez pojęcie "dni wolne" należy rozumieć zarówno dni wynikające z ustawy z 18.1.1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4, poz. 28 ze zm.), dni wolne od pracy uznane w przepisach szczegółowych (np. branżowych - Dzień Górnika), jak również dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy.

W wyroku SN w wyr. z 11.1.2006 r. (II PK 113/05, OSNP 2006, Nr 23-24, poz. 348, s. 980),  czytamy, że pracodawca „nie może być zwolniony z obowiązku wypłacenia wynagrodzenia za pracę z tego powodu, że stanowi to dla niego nadmierne obciążenie finansowe.”

Odsetki

Żądanie zapłaty odsetek od niewypłaconego w terminie wynagrodzenia za pracę nie jest uzależnione od wykazania przez pracownika szkody. Do zasądzenia odsetek od niewypłaconego w terminie wynagrodzenia za pracę pracownik nie musi składać odrębnego wniosku. Nie domagając się zasądzenia odsetek od niewypłaconego w terminie wynagrodzenia za pracę, pracownik zgłasza roszczenie w rozmiarze mniejszym niż usprawiedliwiony wynikiem postępowania. Na podstawie art. 4771 KPC sąd pracy jest więc obowiązany z urzędu orzec ponad żądanie i zasądzić od pracodawcy odsetki z tytułu nieterminowo wypłaconego lub niewypłaconego wynagrodzenia za pracę (wyr. SN z 21.7.1994 r., I PRN 42/94, OSNAPiUS 1994, Nr 12, poz. 192). Odsetki za opóźnienie w płatności sumy pieniężnej wyrażonej w walucie obcej przysługują wierzycielowi (pracownikowi) w tej samej walucie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (uchwała połączonych izb SN: Cywilnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 12.6.1981 r., V PZP 3/81, OSNCP 1982, Nr 7, poz. 92).

Opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń pracownikom

Odpowiedzialność karno-administracyjna

Niedopełnienie obowiązku wypłacenia wynagrodzenia w terminie uzasadnia pociągnięcie pracodawcy do odpowiedzialności karno-administracyjnej na podstawie art. 282 § 1 pkt 1 KP.

Obowiązek zwrotu nienależnego wynagrodzenia

Pracodawca jest obowiązany wypłacić wynagrodzenie należne pracownikowi. Nie dopełnia tego obowiązku pracodawca, który wypłacił pracownikowi wynagrodzenie wyższe od należnego. Wypłata zarobków w kwocie wyższej niż umówiona przez osobę nieuprawnioną do dokonywania w imieniu pracodawcy czynności z zakresu prawa pracy - jako czynność faktyczna - nie wywołuje zmiany warunków wynagrodzenia wynikających z umowy o pracę (wyr. SN z 12.12.2001 r., I PKN 711/00, OSNP 2003, Nr 23, poz. 563). W przypadku bezpodstawnego przysporzenia majątkowego pracodawca ma prawo żądać od pracownika zwrotu części wynagrodzenia na podstawie przepisów tytułu V księgi trzeciej Kodeksu cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i n.). Pracownik może skutecznie bronić się przed takim żądaniem, wykazując, że nienależne świadczenie pracodawcy wydatkował i nie jest wzbogacony. Przypisanie pracownikowi obowiązku liczenia się ze zwrotem nienależnie pobranego wynagrodzenia za pracę (art. 409 w zw. z art. 405 KC i art. 300 KP) musi uwzględniać, że zgodnie z art. 18 KP pracodawca może indywidualnym aktem przyznać pracownikowi wynagrodzenie w rozmiarze większym niż wynikający z obowiązujących przepisów płacowych (wyr. SN z 20.6.2001 r., I PKN 511/00, OSNP 2003, Nr 9, poz. 218).

Kontrola prawidłowości wypłacania wynagrodzenia

Pracownikowi przysługuje prawo kontrolowania prawidłowości wypłacania wynagrodzenia. Na żądanie pracownika pracodawca jest zobligowany udostępnić do wglądu dokumenty, na podstawie których ustalono wysokość wynagrodzenia pracownika. Gdy pracodawca narusza obowiązek prawidłowego prowadzenia dokumentacji w zakresie wynagrodzenia za pracę w stopniu uniemożliwiającym pracownikowi kontrolę prawidłowości dokonanej zapłaty, pokwitowanie przez pracownika tej zapłaty nie zwalnia pracodawcy od obowiązku wykazania, że wynagrodzenie lub inne świadczenie zostało wypłacone w należnej wysokości (wyr. SN z 20.11.2007 r., II PK 81/07, OSNP 2009, Nr 1-2, poz. 5). Przepis art. 85 § 5 KP nie określa, komu pracodawca ma obowiązek udostępnić dokumenty płacowe. Powinien umożliwić zbadanie tych dokumentów zainteresowanemu pracownikowi oraz osobie przez niego wskazanej. Pracodawca nie ma obowiązku udostępniać dokumentów płacowych na żądanie związku zawodowego. Zawarta w art. 8, art. 23 ust. 1 i art. 26 pkt 3 ustawy o związkach zawodowych legitymacja do kontrolowania przez związki zawodowe przestrzegania prawa pracy oznacza także kompetencje do kontrolowania wysokości wynagrodzeń pracowników; nie oznacza natomiast uprawnienia do żądania od pracodawcy udzielenia informacji o wysokości wynagrodzenia pracownika bez jego wyraźnej zgody. Podanie przez pracodawcę bez zgody pracownika wysokości jego wynagrodzenia za pracę może stanowić naruszenie dobra osobistego w rozumieniu art. 23 i 24 KC [uchw. SN(7) z 16.7.1993 r., I PZP 28/93, OSNCAP 1994, Nr 1, poz. 2].

Odsetki od nieterminowej wypłaty wynagrodzenia i innych świadczeń

Sankcje

Aby zapewnić skuteczną ochronę wynagrodzenia ustawodawca wprowadził szereg sankcji za łamanie wynikających z niego obowiązków.

Pierwsza z nich ujęta jest w art. 281 KP, zgodnie z którym kto będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu:

  • nie prowadzi dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników,
  • pozostawia dokumentację w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akta osobowe pracowników w warunkach grożących uszkodzeniem lub zniszczeniem

- podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Kolejna zawarta jest w  art. 282 KP, zgodnie z którym kto wbrew obowiązkowi: nie wypłaca w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi albo uprawnionemu do tego świadczenia członkowi rodziny pracownika, wysokość tego wynagrodzenia lub świadczenia bezpodstawnie obniża albo dokonuje bezpodstawnych potrąceń, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Trzecia wynika z art. 218 KK, zgodnie z którym:

§ 1. Kto, wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, złośliwie lub uporczywie narusza prawa pracownika wynikające ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 3. Osoba określona w § 1, która będąc zobowiązana orzeczeniem sądu do wypłaty wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia ze stosunku pracy, obowiązku tego nie wykonuje, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3.

Zlecenie przekazywania wynagrodzenia na rachunek bankowy

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Działalność socjalna. Wczasy pod gruszą – dofinansowanie do wypoczynku ze środków ZFŚS to najpopularniejsze świadczenie socjalne

    Wczasy pod gruszą to jedna z form działalności socjalnej. Polega na dofinansowaniu wypoczynku pracowników ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Wczasy pod gruszą powinny być wsparciem dla pracowników w gorszej sytuacji materialnej.

    Separacja jak rozwód - nie otrzymasz odprawy po zmarłym małżonku

    Czym jest separacja? Jakie są skutki majątkowe separacji? Kto ma prawo do odprawy po śmierci pracownika? Czy mając separację należy się odprawa po zmarłym małżonku? Ile wynosi odprawa pośmiertna?

    Waloryzacja emerytur 2024 – tabela netto

    Waloryzacja emerytur od 1 marca 2024 roku - o ile procent wzrosną emerytury? Kiedy będzie wypłata pierwszych wyższych emerytur? Tabela przedstawia podwyżki emerytur od 1 marca 2024 roku. Ile wynoszą kwoty netto emerytur po waloryzacji?

    Mama 4+ czyli emerytura matczyna w 2024 roku [WYWIAD]

    Mama 4 plus w 2024 roku - to już 5 lat funkcjonowania świadczenia w Polsce. Czy w tym czasie zmieniły się przepisy? Jakie warunki należy spełnić, aby otrzymać RSU? Ile wynosi rodzicielskie świadczenie uzupełniające do końca lutego, a ile od 1 marca 2024 roku? Jakie dokumenty dołączyć do wniosku? Czy na emeryturze matczynej można pracować? Czy ojcowie pobierają emeryturę matczyną? Na te i inne pytania odpowiada rzecznik ZUS województwa dolnośląskiego Iwoną Kowalską-Matis

    REKLAMA

    Nie możesz pójść do ZUS i załatwić sprawy? Możesz wysłać pełnomocnika. Trzeba tylko wypełnić formularz ZUS PEL

    Za pomocą formularza ZUS PEL klienci Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mogą udzielić pełnomocnictwa do załatwiania swoich spraw. Formularz można pobrać ze strony internetowej www.zus.pl lub z PUE ZUS. Druk jest także dostępny w każdej placówce ZUS.

    W styczniu 2024 r. wzrosło bezrobocie w Polsce! Czy to jest wzrost sezonowy?

    Wzrosło bezrobocie w Polsce. W styczniu stopa bezrobocia wyniosła 5,4%. W grudniu 2023 r. bezrobocie wynosiło 5,1%, a w listopadzie 5,0%.

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. Trwa kampania BHP w cyfrowym świecie pracy

    W całej UE około 11 mln osób zatrudnionych jest w ramach platform internetowych. To zarządzanie pracą przez sztuczną inteligencję może mieć ogromny wpływ na jakość świadczonej pracy, jej ilość jak i utratę. Świat pracy i rynek się zmieniają - ale w tym wszystkim najważniejszy jest człowiek, nie kapitał. Konieczne jest więc budowanie wiedzy, doświadczenia i zaufania przez informowanie pracowników i zasięganie ich opinii oraz umożliwienie im udziału w projektowaniu i wdrażaniu technologii i systemów cyfrowych w nowej postindustrialnej erze pracy. „Bezpieczeństwo i zdrowie w pracy dotyczy każdego. Jest dobre dla ciebie. Dobre dla firmy” – tak głosi kampania „Bezpieczeństwo pracy w świecie cyfrowym”, która jest prowadzona w latach 2023-2025. Kampania odbywa się w ramach projektu Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy.

    Ukraińcy będą przebywać legalnie w Polsce do 30 czerwca 2024 r. Weszła w życie nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy

    Pobyt w Polsce obywateli Ukrainy, którzy przybyli w związku z wojną prowadzoną w tym kraju będzie uznawany za legalny do 30 czerwca 2024 r. To zmiana, jaką wprowadziła nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Nowelizacja obowiązuje od 22 lutego. 

    REKLAMA

    Nie na każdej uczelni podwyżki o 30%. Na publicznej adiunkt zarabia 6840 zł a na niepublicznej często otrzymuje tylko minimalną krajową 4242 zł!

    Nawet ponad 2500 zł może wynosić różnica w zarobkach doktora, który jest zatrudniony na stanowisku adiunkta na uczelni niepublicznej, w stosunku do doktora - adiunkta, który jest zatrudniony na uczelni publicznej i po podwyżkach zarabia minimalnie 6840 zł. Mało kto wie, że podwyżki wynagrodzeń na uczelniach o 30% nie dotyczą uczelni niepublicznych. Wyższe wynagrodzenie, zgodnie z nowym rozporządzeniem otrzymują tylko pracownicy uczelni publicznych. 

    23 lutego Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Czym jest depresja?

    W dniu 23 lutego przypada Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją. Depresję można i powinno się leczyć. Wiele polskich pracowników zmaga się jednak z problem zwolnienia lekarskiego i uznania depresji za chorobę zawodową - bo takową ona nie jest. 

    REKLAMA