Związki zawodowe także dla zleceniobiorców i samozatrudnionych

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra rodziny, pracy i polityki społecznej.

W projekcie nowelizacji ustawy przewidziano, że osoby wykonujące pracę zarobkową będą mogły tworzyć organizacje związkowe i wstępować do nich. Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów z prawa tego nie mogą korzystać np. osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych i tzw. samozatrudnieni. Nowe przepisy są konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Polecamy książkę: Nowe emerytury. Obowiązki pracodawcy po zmianach od 1 października 2017 r.

Zgodnie z projektem, tzw. koalicję związkową, czyli możliwość tworzenia i wstępowania do organizacji związkowych będą mieli pracownicy i osoby świadczące pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli spełnią następujące warunki:

• nie zatrudniają do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia;
• nie ponoszą ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem tej pracy;
• mają interesy zawodowe związane z wykonywaniem pracy, które mogą być grupowo chronione.

Chodzi szczególnie o osoby wykonujące pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak: umowa zlecenia, umowa o świadczenie usług (do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu), czy umowa o dzieło. Tworzyć organizacje związkowe i wstępować do nich będą mogły także osoby prowadzące jednoosobowo działalność gospodarczą (tzw. osoby samozatrudnione), wykonujące pracę na rzecz danego podmiotu na podstawie umowy.

Ponadto, w ramach definicji osoby wykonującej pracę zarobkową rozszerzono uprawnienia do tworzenia związków zawodowych na osoby wykonujące pracę nakładczą, które dotychczas posiadały jedynie uprawnienie do wstępowania do związków zawodowych działających już w zakładzie pracy.

Projekt nowelizacji realizuje także inny wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który zakwestionował jeden z przepisów ustawy o związkach zawodowych. Stanowił on, że grzywnie albo karze ograniczenia wolności podlega ten, kto w związku z pełnioną funkcją związkową kieruje działalnością sprzeczną z ustawą. W projekcie nowelizacji dostosowano przepisy do zaleceń Trybunału Konstytucyjnego.

Nowe prawo ma wejść w życie po 6 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z wyjątkiem jednego artykułu, który zacznie obowiązywać po 12 miesiącach od daty publikacji.