Kontrola zwolnień lekarskich od pracy - jakie zmiany wprowadzi nowe rozporządzenie?

• Kontrola zwolnień lekarskich od pracy - nowe przepisy
• Nowe dokumenty - jest gotowy projekt rozporządzenia
• Nowy wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli
• Nowy wzór protokołu kontroli
• Wejście w życie rozporządzenia

Kontrola zwolnień lekarskich od pracy - nowe przepisy

Kontrola zwolnień lekarskich jest możliwa na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz. U. z 2025 r. poz. 501 z późn. zm.).

Przepisy tej ustawy, które wejdą w życie 13 kwietnia 2026 r., uprawniają ZUS do przeprowadzania kontroli ubezpieczonych oraz osób po ustaniu tytułu ubezpieczenia chorobowego co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy zgodnie z ich celem. Również płatnicy składek zatrudniający ponad 20 pracowników są uprawnieni do przeprowadzania kontroli ubezpieczonych. Ponadto ZUS przeprowadzi kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy ubezpieczonych, którym zasiłki wypłacają płatnicy składek, na wniosek tych płatników składek lub z urzędu.

Kontrola zwolnienia lekarskiego może zostać przeprowadzona w dowolnym dniu w miejscu zamieszkania lub pobytu pracownika. Kontrolujący sprawdza, czy pracownik nie pracuje lub nie wykorzystuje zwolnienia niezgodnie z jego celem. Nieobecność podczas wizyty może skutkować utratą zasiłku.

Nowe dokumenty - jest gotowy projekt rozporządzenia

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej sprawie wzoru upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy i wzoru protokołu tej kontroli.

Projektowane rozporządzenie zawiera wzór:

• upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy,
• protokołu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy.

Nowy wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli

Proponowane rozporządzenie określa wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy. Zawiera on takie elementy jak:

• wskazanie podstawy prawnej do przeprowadzenia kontroli,
• oznaczenie jednostki organizacyjnej ZUS albo płatnika składek,
• imię i nazwisko kontrolującego,
• wskazanie zakresu kontroli.

Nowy wzór protokołu kontroli

W projekcie określono także wzór protokołu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy. W treści protokołu znajdują się:

• oznaczenie jednostki organizacyjnej ZUS albo płatnika składek,
• datę, godzinę i miejsce przeprowadzenia kontroli,
• dane osoby kontrolowanej,
• dane osób kontrolujących;
• okres orzeczonej niezdolności do pracy albo okres konieczności sprawowania opieki,
• numer zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do pracy oraz imię i nazwisko lekarza,
• opis dokonanych ustaleń,
• pouczenie o prawie złożenia zastrzeżeń,
• podpis osoby kontrolowanej,
• wzmianka o odmowie podpisania protokołu przez osobę kontrolowaną,
• podpis osoby kontrolującej.

Wejście w życie rozporządzenia

Projekt zakłada, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 13 kwietnia 2026 r. W tym właśnie dniu wchodzi w życie ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 r. poz. 26).