Jakich obowiązków ubędzie pracodawcom

Omawiana nowelizacja wejdzie w życie po upływie 14 dni od publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw.

Zniesienie obowiązku informacyjnego PIP

Uzyskanie statusu pracodawcy, a więc zatrudnienie chociaż jednej osoby fizycznej na podstawie stosunku pracy dotychczas wiązało się z koniecznością powiadamiania na piśmie właściwego okręgowego inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego o rozpoczęciu działalności (art. 209 Kodeksu pracy). W zawiadomieniu tym powinny znajdować się informacje wskazujące na miejsce, rodzaj oraz zakres prowadzonej działalności. Informację należało przekazać w terminie 30 dni od rozpoczęcia działalności. Ponadto obowiązek zawiadomienia rozciągał się na przypadki zmiany stanu faktycznego w zakresie: zmiany miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, zwłaszcza zmiany technologii lub profilu produkcji, jeżeli zmiana technologii może powodować zwiększenie zagrożenia dla zdrowia pracowników. Dodatkowo właściwy okręgowy inspektor pracy lub właściwy państwowy inspektor sanitarny miał prawo zobowiązać pracodawcę prowadzącego działalność powodującą szczególne zagrożenia dla zdrowia lub życia pracowników do okresowej aktualizacji informacji w powyższym zakresie. Niedopełnienie powyższych obowiązków wiązało się z ryzykiem nałożenia na pracodawcę grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł (art. 283 § 2 pkt 1 Kodeksu pracy). W wyniku nowelizacji Kodeksu pracy wszystkie przedstawione powyżej obowiązki informacyjne zostały zniesione.

Przesłanką zniesienia powyższego obowiązku informacyjnego i w konsekwencji sankcji za jego niedopełnienie jest chęć uproszczenia (ograniczenia) procedur związanych z rozpoczynaniem działalności. Zmiany te będą skutkowały wyeliminowaniem 1/3 procedur obowiązujących w związku z rejestracją podmiotów rozpoczynających działalność, co w praktyce ma się przyczynić do skrócenia czasu związanego z założeniem działalności.

Zmiany w udostępnianiu informacji PIP

Zmiany dotyczą również ustawy o statystyce publicznej w zakresie udostępniania informacji organom PIP. Zgodnie z dotychczasowymi przepisami, urzędy statystyczne udostępniają nieodpłatnie m.in. Państwowej Inspekcji Pracy, na jej pisemny wniosek, wyciągi z rejestru podmiotów, w uzgodnionym zakresie, niezbędnym do wykonywania statutowych zadań. Zgodnie z uchwalonymi zmianami, urzędy statystyczne będą udostępniały nieodpłatnie Państwowej Inspekcji Pracy z urzędu, kwartalnie, zgromadzone w rejestrze podmiotów informacje o podmiotach deklarujących zatrudnienie pracowników wraz z nadanym im numerem identyfikacyjnym i zakodowanym opisem informacji objętych rejestrem – w uzgodnionym zakresie, niezbędnym do wykonywania statutowych zadań PIP. Zmiana przepisu zobowiązującego urząd statystyczny do udzielania informacji organom PIP wprowadza zatem obowiązek (niezależny od wniosku instytucji) udostępnienia informacji kwartalnych. Nowością jest fakt, że informacja ma dotyczyć „podmiotów deklarujących zatrudnienie pracowników”. Jest to istotna zmiana w stosunku do dotychczas obowiązującej regulacji zobowiązującej „pracodawców” do udzielania informacji. Nowelizacja wprowadza również skrócenie czasu oczekiwania przez podmioty inne niż osoby fizyczne rozpoczynające działalność gospodarczą na uzyskanie od naczelnika urzędu skarbowego potwierdzenia o nadaniu numeru NIP z 14 do 3 dni.