REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Urlop wychowawczy 2023

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Rzecznik Akademicki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Specjalizuje się w prawie pracy, zabezpieczeniu społecznym oraz administracyjnoprawnych aspektach związanych z pracą i pomocą socjalną.
Urlop wychowawczy 2023
Urlop wychowawczy 2023
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Ile w 2023 r. trwa urlop wychowawczy i czy otrzymuje się go na wniosek? Czy pracownik może skorzystać z urlopu wychowawczego w sytuacji, gdy drugi rodzic dziecka nie pracuje? Co zawiera wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego? Czy w trakcie urlopu w wychowawczego można pracować?
rozwiń >

Kto ma prawo do urlopu wychowawczego?

Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego. Do tego sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia. Urlop przysługuje każdemu z rodziców lub opiekunom dziecka, jeżeli spełniają ww. przesłanki.

REKLAMA

REKLAMA

Co ma na celu urlop wychowawczy i jaki jest jego wymiar w 2023 r.?

Urlop wychowawczy jest udzielany w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Jeżeli pracodawca dowie się i ustali, że pracownik w sposób trwały zaprzestał sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem i np. zapisał je do żłobka, ma prawo wezwać pracownika do stawienia się do pracy. W ramach podporządkowania, pracownik powinien stawić się w miejscu pracy w terminie wskazanym przez pracodawcę, nie później jednak niż w ciągu 30 dni od dnia powzięcia takiej wiadomości przez pracodawcę i nie wcześniej niż po upływie 3 dni od dnia wezwania. Niestawienie się pracownika do pracy na wezwanie pracodawcy może doprowadzić nawet do rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia. Przyczyną rozwiązania umowy w takiej sytuacji może być utrata zaufania, ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i nie dostosowanie się do poleceń pracodawcy.

Wymiar urlopu wychowawczego w 2023 r. wynosi maksymalnie do 36 miesięcy. Te maksymalnie 3 lata przysługują łącznie obojgu rodzicom lub opiekunom dziecka. Może być tak, że z urlopu wychowawczego będą jednocześnie korzystać oboje rodzice lub opiekunowie dziecka. W takiej sytuacji nadal łączny wymiar urlopu wychowawczego nie może przekraczać 36 miesięcy.

REKLAMA

Dzielenie urlopu wychowawczego?

Każdemu z rodziców lub opiekunów dziecka przysługuje wyłączne prawo do jednego miesiąca urlopu wychowawczego z 36 miesięcznego wymiaru urlopu. Prawa tego nie można przenieść na drugiego z rodziców lub opiekunów dziecka, ponieważ nie można zrezygnować z należnej części na rzecz drugiego rodzica lub opiekuna. Oznacza to, że jedno z rodziców może ten urlop wykorzystać maksymalnie w wymiarze 35 miesięcy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wyjątkowo można wykorzystać urlop w wymiarze 36 miesięcy jeżeli:

  • drugi rodzic dziecka nie żyje;

  • drugiemu rodzicowi dziecka nie przysługuje władza rodzicielska;

  • drugi rodzic dziecka został pozbawiony władzy rodzicielskiej albo taka władza uległa ograniczeniu lub zawieszeniu.

Czy pracownik może skorzystać z urlopu wychowawczego w sytuacji, gdy drugi rodzic dziecka nie pracuje?

Tak, nawet jeżeli drugi rodzic dziecka nie pracuje i można w związku z tym zapewnić dziecku opiekę, pracującemu rodzicowi przysługuje prawo do urlopu wychowawczego.

Do jakiego wieku dziecka można wykorzystać urlop wychowawczy?

Co do zasady, urlop wychowawczy jest udzielany na okres nie dłuższy niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia. Jednak wyjątkowo, na okres nie dłuższy niż do ukończenia przez dziecko 18 roku życia można wykorzystać urlop wychowawczy – kiedy? Wtedy kiedy z powodu stanu zdrowia potwierdzonego orzeczeniem o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności dziecko wymaga osobistej opieki pracownika, wówczas może być udzielony urlop wychowawczy w wymiarze do 36 miesięcy.

Czy o urlop wychowawczy należy wnioskować i kiedy?

Tak, urlop wychowawczy jest udzielany na pisemny wniosek pracownika składany w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu.

Pracodawca jest obowiązany uwzględnić wniosek pracownika, a odmowa udzielenia pracownikowi urlopu wychowawczego w sytuacji, gdy spełnia on wszystkie określone prawem przesłanki, stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika – co jest zagrożone karą grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Jeżeli wniosek został złożony bez zachowania terminu pracodawca udziela urlopu wychowawczego nie później niż z dniem upływu 21 dni od dnia złożenia wniosku. Dlaczego ustawodawca wskazuje na termin 21 dni? Jest to m.in. czas dla pracodawcy na zorganizowanie zastępstwa za nieobecnego pracownika.

Czy wniosek o urlop można wycofać?

Pracownik może wycofać wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego nie później niż na 7 dni przed rozpoczęciem tego urlopu, składając pracodawcy pisemne oświadczenie w tej sprawie.

Co zawiera wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego?

Wniosek o udzielenie pracownikowi urlopu wychowawczego albo jego części zawiera:

1) imię i nazwisko pracownika;

2) imię i nazwisko dziecka, na które ma być udzielony urlop wychowawczy albo jego część;

3) wskazanie okresu, na który ma być udzielony urlop wychowawczy albo jego część na dane dziecko;

4) wskazanie okresu urlopu wychowawczego, który dotychczas został wykorzystany na dane dziecko;

5) określenie liczby części urlopu wychowawczego, z których dotychczas skorzystano na dane dziecko.

Czy urlop wychowawczy jest udzielany jednorazowo czy w częściach?

Nie jest konieczne zachowanie ciągłości urlopu wychowawczego. Urlop wychowawczy może być udzielony jednorazowo, jak i w częściach, ale nie więcej niż w 5 częściach.

Części urlopu nie muszą być równe i nie muszą być wykorzystywane bezpośrednio po sobie. Liczbę części urlopu ustala się w oparciu o liczbę złożonych wniosków o udzielenie urlopu.

Czy w trakcie urlopu w wychowawczego można pracować?

Jeżeli tylko podjęcie dodatkowych czynności nie wyłącza możliwości sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, tak - w trakcie urlopu wychowawczego pracownik ma prawo podjąć pracę zarobkową. Co ciekawe pracę można podjąć u dotychczasowego lub innego pracodawcy. Można też wykonywać inną działalność, a także podjąć naukę czy szkolenie.

Czy z urlopu wychowawczego można zrezygnować?

Tak, pracownik ma prawo zrezygnować z urlopu wychowawczego. Kiedy to może nastąpić?

1) jeżeli tylko pracodawca wyrazi zgodę, to zrezygnować można w każdym czasie;

2) najpóźniej na 30 dni przed terminem zamierzonego podjęcia pracy, jednak uprzednio należy zawiadomić pracodawcę.

Zatrudnienie po powrocie z urlopu wychowawczego – na jakie stanowisko?

Po zakończeniu przebywania na urlopie wychowawczym, pracodawca zobowiązany jest dopuścić pracownika do pracy. Pracownik ma prawo powrotu na dotychczasowe stanowisko, takie, które zajmował przed urlopem wychowawczym. Jeżeli jednak okaże się, że nie jest możliwe zatrudnienie na tym samym stanowisku (np. zostało zlikwidowane), pracodawca ma obowiązek zatrudnić pracownika na stanowisku równorzędnym z zajmowanym przed rozpoczęciem urlopu lub na innym stanowisku odpowiadającym jego kwalifikacjom zawodowym, za wynagrodzeniem nie niższym od wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikowi w dniu podjęcia pracy na stanowisku zajmowanym przed tym urlopem.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1510)

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Zwolnią 760 osób w Mławie. UBS przeniesie miejsca pracy z Krakowa i Wrocławia do Indii

Bank UBS przeniesie miejsca pracy głównie z oddziałów w Krakowie i Wrocławiu do Indii. Bank zatrudnia w Polsce 7500 osób. Cztery firmy z Mławy ze zwolnieniami grupowymi 759 pracowników. Dwie uciekają z Polski, a dwa pozostałe, w tym LG Electronics, ograniczyć produkcję. To inny typ korzystania z przepisów o zwolnieniach grupowych niż np. 595 pracowników Veolii. W tym przypadku procedura była związana z wypowiedzeniami zmieniającymi, a pracodawca zapewniał, że skala zwolnień będzie znacząco mniejsza niż podana liczba.

Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Od grudnia rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów

Od 1 grudnia 2026 r. rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów. To wynik wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w III kwartale. Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Aktualne limity obowiązują tylko do końca listopada.

Niedziela handlowa 2027: kalendarz. Czy w styczniu będzie niedziela z otwartymi sklepami?

Czy w styczniu 2027 r. będzie niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych w 2027 roku - sklepy będą otwarte 8 razy. Cztery razy będzie to ostatnia niedziela miesiąca, a cztery kolejne niedziele wypadają przed Wielkanocą i Bożym Narodzeniem. Kiedy zrobimy zakupy?

PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. MRPiPS chce nasilić kontrole w handlu

MRPiPS informuje, że PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. Ministerstwo chce nasilenia kontroli inspekcji pracy w handlu w grudniu.

REKLAMA

Bez godzin, bez nadzoru, bez podporządkowania? GIP uznał, że sprzątanie może być na zleceniu

Sprzątanie raz albo dwa razy w miesiącu, bez ustalonych godzin i bez szefa, który stoi nad głową. Przedsiębiorcy często uważają, że taka współpraca mieści się w granicach umowy zlecenia. Główny Inspektor Pracy przyjrzał się jednak konkretnej umowie, która działa od kilku lat, i jego ocena pokazuje, gdzie kończy się swoboda stron, a zaczyna stosunek pracy. Wynik może zaskoczyć tych, którzy oceniają takie umowy wyłącznie po tym, jak często i ile godzin trwa współpraca. Analiza decyzji Głównego Inspektora Pracy z 19 października 2026 roku, sygn. GIP-GPP.5180.25.2026.4.

Nowe narzędzia sądów wobec ZUS i KRUS: nowelizacja KPC. Czy od 2027 r. łatwiej będzie o przeliczenie świadczeń, o zasiłek, rentę czy emeryturę?

Przez lata sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji ZUS czy KRUS często musiał sam rozstrzygnąć sprawę co do istoty, nawet wtedy, gdy decyzja została wydana z poważnymi błędami proceduralnymi. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego ma to zmienić. Jej skutki mogą odczuć nie tylko ubezpieczeni, ale również pracodawcy i osoby prowadzące działalność. Kogo obejmie nowy mechanizm i dlaczego jedna grupa spraw pozostanie poza jego zasięgiem?

W 2027 r. zmieni się wysokość należności, świadczeń i potrąceń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem za pracę

Z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę powiązanych jest wiele świadczeń, należności i potrąceń. W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie będzie równe kwocie 4950 zł. Ile wyniosą powiązane należności i świadczenia w 2027 roku?

Dni wolne od pracy 2027: kalendarz świąt. Dwa święta znowu wypadają w sobotę

Dni wolne od pracy w 2027 roku to wszystkie niedziele. a także święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy. Jest ich w Polsce 14, z czego w tym roku 4 wypadają w niedzielę, a 2 w sobotę. Czy to znaczy, że pracodawca odda inny dzień wolny od pracy? Oto kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku.

REKLAMA

Czy menopauza może być przyczyną L4? Zwolnienie lekarskie z powodu zaburzeń zdrowia w menopauzie

Czy można wziąć zwolnienie lekarskie na menopauzę? Z tym okresem w życiu kobiet wiąże się wiele zaburzeń zdrowia. Rośnie liczba pracownic w okresie menopauzalnym, dlatego warto pochylić się nad tym zagadnieniem.

Przepisy antymobbingowe już budzą wątpliwości - za dużo klauzul generalnych. Co oznacza, że pracodawca systematycznie przeciwdziała, że udostępnia przepisy (jak to robić?) i czy musi zbierać podpisy pracowników?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują zmienione przepisy Kodeksu pracy o równym traktowaniu w zatrudnieniu i mobbingu. Dla pracodawców pojawiły się pytania nie tylko o treść, ale też o formę i adresatów informacji. Czy wystarczy jednorazowe przekazanie przepisów przy zatrudnieniu? Czy obowiązek dotyczy także osób pracujących od lat? I czy trzeba zbierać podpisy? Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te wątpliwości, a jego stanowisko jest bardziej jednoznaczne, niż mogłoby się wydawać, aczkolwiek jest pewno zastrzeżenie.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA