Urlop z powodu siły wyższej w podstawie chorobowego

• Urlop z powodu siły wyższej - wynagrodzenie
• Podstawa wymiaru chorobowego a urlop z powodu siły wyższej – stałe wynagrodzenie
• Podstawa wymiaru chorobowego a urlop z powodu siły wyższej – zmienne wynagrodzenie
• Urlop z powodu siły wyższej na godziny a podstawa wymiaru zasiłku

Urlop z powodu siły wyższej - wynagrodzenie

Kodeks pracy w art. 148¹ § 1 przyznaje pracownikowi prawo do zwolnienia od pracy na 2 dni albo 16 godzin z powodu działania siły wyższej. Są to przypadki pilnych spraw rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli natychmiastowa obecność pracownika jest niezbędna. Za czas zwolnienia z powodu działania siły wyższej wypłacane jest 50% wynagrodzenia. Ten nowy rodzaj zwolnienia od pracy potocznie określa się urlopem z powodu siły wyższej. Należy jednak podkreślić, że nie jest to urlop wypoczynkowy. Jego przeznaczenie jest odmienne. Pracownik bierze wolne, aby załatwić pilną sprawę rodzinną związaną z wypadkiem lub chorobą.

Podstawa wymiaru chorobowego a urlop z powodu siły wyższej – stałe wynagrodzenie

Zgodnie z art. 36 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tzw. ustawa zasiłkowa) podstawa wymiaru zasiłku chorobowego dla ubezpieczonego pracownika to przeciętne miesięczne wynagrodzenie wypłacone za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.

Jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem 12 miesięcy, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi przeciętne miesięczne wynagrodzenie za pełne miesiące kalendarzowe ubezpieczenia.

Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego za 1 dzień niezdolności do pracy stanowi 1/30 część wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru zasiłku. 

Jeśli pracownik korzystał ze zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej z art. 148¹ § 1 Kodeksu pracy, licząc podstawę wymiaru zasiłku, przyjmuje się stałe miesięczne wynagrodzenie pracownika.

Podstawa wymiaru chorobowego a urlop z powodu siły wyższej – zmienne wynagrodzenie

Natomiast jeśli pracownikowi przysługuje zmienne wynagrodzenie albo obok stałego wynagrodzenia także zmienne składniki wynagrodzenia, wówczas stosuje się zasadę z art. 37 ust. 2 ustawy zasiłkowej (dotyczy wyliczenia podstawy wymiaru przy niezdolności powstałej przed upływem pełnego miesiąca ubezpieczenia).
Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy jeżeli niezdolność do pracy powstała przed upływem pełnego miesiąca kalendarzowego ubezpieczenia chorobowego, podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie, które ubezpieczony będący pracownikiem osiągnąłby, gdyby pracował pełny miesiąc kalendarzowy.

Wówczas podstawę wymiaru zasiłku stanowi:

1. wynagrodzenie miesięczne obliczone przez podzielenie wynagrodzenia osiągniętego za przepracowane dni robocze przez liczbę dni przepracowanych i pomnożenie przez liczbę dni, które ubezpieczony będący pracownikiem był obowiązany przepracować w tym miesiącu, jeżeli przepracował choćby 1 dzień;
2. kwota zmiennych składników wynagrodzenia w przeciętnej miesięcznej wysokości, wypłacona za miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy, pracownikom zatrudnionym na takim samym lub podobnym stanowisku pracy u pracodawcy, u którego przysługuje zasiłek chorobowy, jeżeli ubezpieczony będący pracownikiem nie osiągnął żadnego wynagrodzenia.

Urlop z powodu siły wyższej na godziny a podstawa wymiaru zasiłku

Jakich obliczeń należy dokonać w przypadku wynagrodzenia zmiennego pracownika korzystającego z urlopu z powodu działania siły wyższej przez kilka godzin dziennie? Po pierwsze zgodnie z instrukcją ZUS należy każdorazowo ustalić stawkę godzinową pracownika. Dzieli się w tym celu sumę zmiennych składników wynagrodzenia wypłaconego w miesiącu (lub kwartale) wystąpienia nieobecności w pracy poprzez liczbę godzin faktycznie przepracowanych przez pracownika.
Otrzymaną stawkę godzinową mnoży się przez liczbę godzin zwolnienia z powodu siły wyższej, a następnie przez 50%. Za czas korzystania z tego zwolnienia przysługuje bowiem tylko 50% wynagrodzenia. Wynik dodaje się do zmiennego wynagrodzenia osiągniętego w tym miesiącu.