Kategorie

Odsetki od odszkodowania dla pracownika

Ryszard Sadlik
Ryszard Sadlik
W przypadku wadliwego rozwiązania umowy o pracę pracodawca musi liczyć się nie tylko z zapłatą odszkodowania, ale także odsetek za opóźnienie w jego wypłacie.
Reklama

Prawo do odszkodowania w razie wadliwego rozwiązania umowy o pracę przysługuje pracownikowi zarówno w razie rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia, jak i przy rozwiązaniu za wypowiedzeniem. Stanowią o tym przepisy art. 45 § 1, art. 50 oraz 56 § 1 k.p. Oprócz żądania zasądzenia odszkodowania pracownik może także żądać zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w wypłacie tego odszkodowania. Prawo do odsetek ustawowych wynika z art. 481 § 1 i 2 k.c., który przewiduje, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Przy czym, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. A zatem w razie stwierdzenia opóźnienia w wypłacie odszkodowania pracownik ma prawo do odsetek ustawowych liczonych od kwoty tego odszkodowania. Przepis art. 481 § 1 k.c. obciąża dłużnika obowiązkiem zapłaty odsetek za sam fakt opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego i to bez względu na przyczyny uchybienia terminowi płatności. Dłużnik ma zatem obowiązek zapłacić odsetki, choćby nie dopuścił się zwłoki w rozumieniu art. 476 k.c. i choćby wierzyciel nie poniósł z tego względu żadnej szkody.

Obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie ma niebagatelne znaczenie, zwłaszcza przy wysokich kwotach odszkodowania należnego pracownikowi oraz znacznym okresie opóźnienia. Tym bardziej że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 27 listopada 2007 r. (SK 18/05 OTK-A 2007/10/128) odszkodowanie, jakiego może dochodzić pracownik w związku z wadliwym rozwiązaniem umowy o pracę, obejmuje nie tylko kwotę odpowiadającą wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia określoną w art. 58 lub art. 471 k.p., ale także i dalsze kwoty potrzebne do naprawienia szkody powstałej wskutek wadliwego rozwiązania umowy o pracę.

Od kiedy liczyć opóźnienie

W praktyce wątpliwości powstają z określeniem, od kiedy można przyjąć, że pracodawca znajdował się w opóźnieniu w wypłacie należnego pracownikowi odszkodowania. Zasadniczo opóźnienie liczy się od terminu płatności (wymagalności) należności pieniężnej, w razie braku takiego terminu zaś - od daty wezwania dłużnika do zapłaty. Ponieważ przepisy nie określają terminu wypłaty odszkodowania z tytułu wadliwego rozwiązania umowy o pracę, należy przyjąć, że decydujące znaczenie ma tu data wezwania pracodawcy do zapłaty odszkodowania. Może to być np. data doręczenia pracodawcy pis-ma wzywającego do zapłaty takiego odszkodowania lub data doręczenia pracodawcy odpisu pozwu pracownika żądającego jego zapłaty. Znajduje to oparcie w art. 455 k.c., a także w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

WAŻNE!

Ustawowe odsetki od odszkodowania przysługującego pracownikowi z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia stają się wymagalne w dniu doręczenia pracodawcy odpisu pozwu zawierającego żądanie zapłaty tego odszkodowania (wyrok z 15 listopada 2006 r., I PK 112/06).

Podobnie wypowiadał się Sąd Najwyższy w uchwale z 6 marca 2003 r. (III PZP 3/03). Oznacza to, że stanowisko Sądu Najwyższego jest już w tym zakresie ugruntowane.


Jeżeli więc pracownik już w pozwie domaga się zasądzenia odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, to istnieją podstawy do zasądzenia na jego rzecz odsetek od chwili wezwania pozwanego pracodawcy do spełnienia tego świadczenia, co następuje przez doręczenie mu odpisu pozwu. Jest to rozwiązanie zdecydowanie korzystne dla pracownika, gdyż w razie wygrania przez niego sporu kwota zasądzona od pracodawcy istotnie wzrasta o odsetki za opóźnienie liczone już od daty doręczenia odpisu pozwu. Istotne jest jednak, że pracownik musi wyraźnie wskazać żądanie zasądzenia odsetek na jego rzecz, gdyż sąd nie może orzekać w tym zakresie bez jego żądania. Sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie (art. 321 k.p.c.).

Przykład

Adam Z. był zatrudniony w Spółce X na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Spółka ta złożyła mu wypowiedzenie umowy o pracę, nie wskazując w ogóle przyczyny wypowiedzenia. Adam Z. złożył do sądu pracy pozew o zapłatę przez Spółkę X odszkodowania w związku z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu umów o pracę. Żądał zasądzenia od pracodawcy odszkodowania w kwocie 3000 zł wraz z odsetkami ustawowymi. Odpis tego pozwu został doręczony pracodawcy 11 maja 2008 r. Sąd uwzględnił powództwo i zasądził od pracodawcy na rzecz Adama Z. odszkodowanie w kwocie 3000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 11 maja 2008 r. do dnia zapłaty.

Odsetki bez zgłoszenia żądania

Wątpliwości powstają również, gdy pracownik domagał się w pozwie i w toku procesu jedynie przywrócenia go do pracy, a sąd pracy zamiast uwzględnienia tego żądania zasądził na jego rzecz odszkodowanie (taka możliwość wynika z art. 45 § 2 k.p. i 56 § 2 k.p.). Są tu prezentowane różne poglądy odnośnie do daty, od której należą się wówczas pracownikowi odsetki za opóźnienie. Wskazywano zwłaszcza, że w takim przypadku mogą być one zasądzone od dnia wydania wyroku. Takie stanowisko, choć korzystne dla pracowników, jest jednak nieuzasadnione. Nie uwzględnia ono treści art. 321 k.p.c. określającego zasadę, że sąd jest związany żądaniem pozwu. Zasada ta dotyczy obecnie także i sądu pracy, który od 5 lutego 2005 r. nie ma obowiązku orzekania w sprawie z powództwa pracownika o roszczeniach wynikających z faktów przytoczonych przez powoda, a nieobjętych żądaniem pozwu. A zatem z przepisu art. 321 k.p.c. wynika brak możliwości zasądzenia na rzecz pracownika odsetek od odszkodowania w razie braku zgłoszenia przez pracownika takiego żądania. W takim przypadku odsetki za opóźnienie powinny być objęte odrębnym żądaniem pracownika. Jeżeli więc żądanie pracownika w ogóle nie zawiera roszczenia o zasądzenie odsetek od odszkodowania, sąd pracy nie może samodzielnie przyznać pracownikowi odsetek za opóźnienie. Dotyczy to także i takiej sytuacji, gdy pracownik żądał przywrócenia do pracy, a sąd, uznając przywrócenie pracownika do pracy za niecelowe lub niemożliwe, zasądził na jego rzecz odszkodowanie. Sąd powinien wówczas zasądzić tylko kwotę odszkodowania, gdyż zasądzenie odsetek bez żądania pracownika byłoby pozbawione podstawy prawnej.

Podstawa prawna:

  • art. 45 § 1 i § 2, art. 471, art. 50 oraz art. 56 § 1 § 2, art. 58 Kodeksu pracy,
  • art. 481 § 1 i 2, art. 476, 455 Kodeksu cywilnego,
  • art. 321 Kodeksu postępowania cywilnego,
  • orzeczenia Sądu Najwyższego:
    - z 15 listopada 2006 r. (I PK 112/06, Pr. Pracy 2007/5/27),
    - z 6 marca 2003 r. (III PZP 3/03, OSNP 2004/5/74).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?