Kategorie

Dobrowolne ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne

Piotr Kostrzewa
Z możliwości przystąpienia do ubezpieczeń dobrowolnych mogą skorzystać m.in. osoby, które utraciły tytuł do ubezpieczeń (np. wskutek zwolnienia z pracy lub zakończenia wykonywania umowy-zlecenia).

Dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe

Osoba, która w związku z utratą pracy przestała podlegać obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, ma jednak prawo kontynuować je dobrowolnie. Takie prawo przyznaje jej art. 10 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Podstawa wymiaru składek

Kontynuacja dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych wiąże się z obowiązkiem opłacania składek na przedmiotowe ubezpieczenia, a ciężar finansowania tych składek w całości spoczywa na zainteresowanym. Z tego też względu istotne znaczenie ma wysokość przedmiotowych składek, na którą z kolei ma wpływ podstawa ich wymiaru. Podstawa wymiaru składek na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o których mowa w art. 10 tej ustawy, stanowi zadeklarowana przez ubezpieczonego kwota nie niższa jednak niż kwota minimalnego wynagrodzenia, w 2012 r. jest to kwota 1500 zł (art. 18 ust. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Zgłoszenie do ubezpieczeń

Reklama

Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tymi ubezpieczeniami, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony. Wniosek o objęcie dobrowolnymi ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi ma charakter sformalizowany, gdyż osoba, chcąca kontynuować dobrowolnie te ubezpieczenia, musi złożyć w ZUS odpowiednio wypełniony formularz ZUS ZUA z kodem tytułu ubezpieczenia 19 00 XX. Istotne jest przy tym to, że osoby, które są obejmowane ubezpieczeniami społecznymi na zasadach dobrowolności, zgłaszają wniosek o objęcie ich ubezpieczeniem w terminie przez nie wybranym. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie określają więc terminu, którego upływ sprawiałby, że nie jest dopuszczalne dobrowolne kontynuowanie ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Osoba, która dobrowolnie kontynuuje ubezpieczenia emerytalne i rentowe, w kontaktach z ZUS występuje w dwojakiej roli – ubezpieczonego i płatnika składek. Nie oznacza to jednak, że oprócz zgłoszenia się do ZUS jako ubezpieczony musi również zarejestrować się w ZUS jako płatnik składek, składając odpowiednio wypełniony formularz ZUS ZFA. Brzmienie art. 43 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych nie pozostawia bowiem wątpliwości, że zgłoszenie do ubezpieczeń, dokonywane przy wykorzystaniu formularza ZUS ZUA, jest równocześnie traktowane jak zgłoszenie płatnika składek.

Zmiana wprowadzona reformą emerytalną

Reklama

Ustawa z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (DzU poz. 637) wprowadziła istotną zmianę w zakresie dobrowolnych ubezpieczeń emerytalno-rentowych. Zmiana wejdzie w życie od 1 stycznia 2013 r. Możliwość zgłoszenia się do dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych będą miały wszystkie osoby, które nie posiadają tytułu do objęcia tymi ubezpieczeniami obowiązkowo (art. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych po nowelizacji). Ubezpieczyć się będą zatem mogły nie tylko osoby, dla których dobrowolne ubezpieczenia są kontynuacją ubezpieczeń obowiązkowych (np. po utracie pracy czy zakończeniu działalności gospodarczej), ale każda osoba, która nie ma tytułu do objęcia ubezpieczeniami (np. wykonująca pracę wyłącznie na podstawie umowy o dzieło).

Nie zmienią się dotychczasowe zasady wyłączenia z dobrowolnych ubezpieczeń w razie nieopłacania w terminie składek należnych na te ubezpieczenia, zasady ustalania podstawy wymiaru składek oraz ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek w danym roku kalendarzowym.


Rozliczanie składek

Pełnienie przez osobę dobrowolnie ubezpieczoną roli płatnika składek wiąże się przede wszystkim z koniecznością rozliczania i opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Rozliczenia składek na omawiane ubezpieczenia dokonuje się tylko w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA. Należy przy tym pamiętać, że nie zawsze osoba dobrowolnie kontynuująca ubezpieczenia emerytalne i rentowe ma obowiązek składania wyżej wspomnianej deklaracji za każdy miesiąc podlegania tym ubezpieczeniom. Jeżeli taka osoba opłaca składki wyłącznie za siebie, jest zwolniona z obowiązku składania deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA za kolejny miesiąc, jeżeli w ostatnio złożonej deklaracji rozliczeniowej zadeklarowała do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne kwotę minimalnego wynagrodzenia (art. 47 ust. 2e ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Zwolnienie to dotyczy również przypadku, gdy zmiana w stosunku do miesiąca poprzedniego jest spowodowana wyłącznie zmianą minimalnego wynagrodzenia.

Składki na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe płatnik składek wpłaca na wskazany przez ZUS rachunek bankowy, przeznaczony dla dokonywania wpłat składek na ubezpieczenia społeczne. Wpłata składek może być dokonana zarówno w formie bezgotówkowej w drodze obciążenia rachunku bankowego płatnika składek, jak w formie gotówkowej przy wykorzystaniu bankowego dokumentu płatniczego.

Osoba kontynuująca dobrowolnie ubezpieczenia emerytalne i rentowe przekazuje do ZUS deklarację rozliczeniową ZUS DRA oraz opłaca składki w terminie do 10. dnia następnego miesiąca za dany miesiąc. Terminowe opłacanie składek na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe warunkuje pozostanie w tych ubezpieczeniach. Dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe – co wynika z art. 14 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń – ustają m.in. od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie składki należnej na te ubezpieczenia. Nie zawsze jednak nieterminowe opłacenie tych składek spowoduje ustanie dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych. ZUS w uzasadnionych przypadkach, na wniosek ubezpieczonego, może wyrazić zgodę na opłacenie składek po terminie. Wniosek w tej sprawie kieruje się do dyrektora właściwego dla ubezpieczonego oddziału ZUS, wskazując przy tym okoliczności, które uzasadniają jego pozytywne rozpatrzenie (np. choroba ubezpieczonego). Wyrażenie przez ZUS zgody na opłacenie składek na dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe po terminie ma ten skutek, że mimo nieterminowego ich uiszczenia ubezpieczony pozostaje objęty tymi ubezpieczeniami.

Rezygnacja z ubezpieczeń

Osoba, która nie chce już kontynuować dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, może z nich zrezygnować, przekazując do ZUS odpowiednio wypełniony formularz ZUS ZWUA. Ustanie dobrowolnych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych w takim przypadku następuje od dnia wskazanego w formularzu ZUS ZWUA, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony. Ponadto przekazanie do ZUS formularza ZUS ZWUA jest konieczne, jeżeli ubezpieczony uzyska tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych bądź dobrowolne ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustaną w następstwie nieterminowego opłacenia składek.

Dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne

Utracie pracy z reguły towarzyszą wątpliwości co do możliwości dalszego korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Przyjęte w ustawie z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwanej dalej „ustawą zdrowotną”, uregulowania prawne prowadzą jednak do wniosku, że osoby bezrobotne mogą, dopełniając pewnych formalności, zapewnić sobie prawo do leczenia na koszt NFZ. Do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych mają bowiem prawo osoby, które są objęte dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym, jak również bezrobotni zarejestrowani w powiatowym urzędzie pracy.

Więcej na ten temat znajdziesz w płatnej części serwisu w artykule: Dobrowolne ubezpieczenie w razie utraty pracy

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?