Kategorie

Jak udzielać zaległych urlopów wypoczynkowych

Anna Czajkowska
Od 2012 r. pracownik ma prawo wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy do 30 września. Termin ten ma zastosowanie do urlopu niewykorzystanego w 2011 r.

1 stycznia 2012 r. weszły w życie przepisy tzw. ustawy deregulacyjnej, tj. ustawy z 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, która zmienia m.in. art. 168 k.p. Według jego aktualnego brzmienia urlopu niewykorzystanego w terminie ustalonym zgodnie z art. 163 k.p. należy pracownikowi udzielić najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.

Urlop zaległy z 2011 r.

Reklama

Ustawa deregulacyjna nie zawiera przepisów przejściowych, które regulowałyby kwestie urlopów zaległych z 2011 r. Powstają w związku z tym pytania o to, czy przewidziane wydłużenie okresu wykorzystania urlopu z końca I na koniec III kwartału kolejnego roku kalendarzowego obejmie urlopy z roku 2011 czy dopiero te z roku 2012.

Wydaje się, że odpowiedź na to pytanie powinna zostać powiązana z definicją urlopu zaległego. Skoro bowiem nowelizacja Kodeksu pracy weszła w życie 1 stycznia 2012 r., to urlopem zaległym na ten dzień będzie urlop, do którego pracownik nabył prawo w 2011 r., lecz nie wykorzystał go do końca tego roku. Skoro zmiany dotyczą urlopów zaległych na dzień 1 stycznia 2012 r., to uzasadniony wydaje się pogląd, zgodnie z którym urlopy zaległe za 2011 r. można wykorzystać nie do 31 marca, lecz do 30 września 2012 r. Ostatecznie za taką też interpretacją opowiedziała się Państwowa Inspekcja Pracy.

Przykład

Pan Marcin nie wykorzystał 10 dni urlopu w 2011 r. Do urlopu tego należy zastosować art. 168 k.p. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2012 r. Dzięki wydłużeniu terminu na udzielenie pracownikowi zaległego urlopu do 30 września 2012 r. pracodawca zatrudniający Pana Marcina będzie mógł w bardziej racjonalny sposób zorganizować proces pracy, a Pan Marcin zorganizować czas wypoczynku nie tylko zimą, ale także w miesiącach wiosennych i letnich.

Zasady udzielania urlopów zaległych

Reklama

Poza wydłużeniem terminu udzielania urlopów zaległych ustawodawca nie dokonał innych zmian w zakresie regulacji dotyczących urlopów wypoczynkowych. Oznacza to m.in., że w dalszym ciągu obowiązuje zasada wskazująca, iż urlopu zaległego udziela się na wniosek pracownika, przy czym wniosek ten nie jest wiążący dla pracodawcy. Jeśli wynika to z potrzeby zapewnienia normalnego i nieprzerwanego toku pracy, pracodawca może odmówić udzielenia pracownikowi urlopu bądź też wskazać pracownikowi inny termin odbioru urlopu, nawet jeśli ten nie wyraża na to zgody.

Z drugiej strony pracownik nie może bez porozumienia z pracodawcą zdecydować, kiedy skorzysta z zaległego urlopu. Samowolne udanie się na urlop stanowi ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 pkt 1 k.p. i jest podstawą do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Nowelizacja nie uchyla także odpowiedzialności pracodawcy z tytułu nieudzielenia przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego lub bezpodstawnego obniżenia wymiaru tego urlopu. Działanie takie jest wykroczeniem przeciwko prawom pracownika także wówczas, gdy dotyczy ono urlopu zaległego. Na pracodawcę może być nałożona kara grzywny od 1000 zł do 30 000 zł (art. 282 § 1 pkt 2 k.p.).


Przedawnienie roszczenia o urlop

Tak jak na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, tak i obecnie niewykorzystanie urlopu w zakreślonym terminie (poprzednio do końca marca, obecnie do końca września następnego roku kalendarzowego) nie prowadzi do utraty czy też wygaśnięcia prawa do wypoczynku. Urlop zaległy może być udzielony także w późniejszym czasie po 30 września.

Należy jednak pamiętać, że roszczenie o urlop może ulec przedawnieniu. Przesądza o tym art. 291 § 1 k.p., który stanowi, że roszczenia ze stosunku pracy ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego przepis ten dotyczy również roszczenia o udzielenie urlopu wypoczynkowego (wyrok SN z 8 czerwca 1977 r., I PRN 37/77). Skutki przedawnienia roszczenia zawarte są w art. 292 k.p. Zgodnie z nim roszczenia przedawnionego nie można dochodzić. Oznacza to, że roszczenie nadal istnieje, jednak nie może być przez uprawnionego dochodzone na drodze sądowej.

Tym samym pracownik, którego roszczenie o udzielenie urlopu uległo przedawnieniu, może ze swojego uprawnienia nie skorzystać. Jeśli bowiem zgłosi wniosek urlopowy dotyczący urlopu przedawnionego, pracodawca może odmówić.

Z drugiej strony przedawnienie charakteryzuje się także tym, że podmiot, przeciwko któremu przysługuje roszczenie, może zrzec się korzystania z zarzutu przedawnienia. Zrzeczenie się przez pracodawcę zarzutu przedawnienia spowoduje, że roszczenie pracownika o zaległy urlop stanie się znów zobowiązaniem pełnym.

Bieg terminu przedawnienia może zostać przerwany. Jak wskazuje art. 295 k.p., bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed właściwym organem powołanym do rozstrzygania sporów lub egzekwowania roszczeń, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia oraz przez uznanie roszczenia. Warto podkreślić, że biegu terminu przedawnienia nie przerywa złożenie wniosku o udzielenie zaległego urlopu. Może to nastąpić tylko przez wniesienie przez pracownika powództwa o udzielenie zaległego urlopu w naturze jako wymaganego lub o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop. Bieg terminu przedawnienia może być ponadto przerwany przez uznanie roszczenia przez pracodawcę.

W wyroku z 11 kwietnia 2001 r. (I PKN 367/00) Sąd Najwyższy wskazał, że roszczenie o udzielenie urlopu wypoczynkowego przedawnia się z upływem 3 lat od dnia, w którym stało się wymagalne (art. 291 § 1 k.p.), przy czym rozpoczęcie biegu tego terminu następuje bądź z końcem roku kalendarzowego, za który urlop przysługuje (art. 161 k.p.), bądź najpóźniej z końcem pierwszego kwartału (od 2012 r. – trzeciego kwartału) roku następnego, jeżeli urlop został przesunięty na ten rok z przyczyn leżących po stronie pracownika lub pracodawcy (art. 168 k.p.).

Przykład

Pan Aleksander nie wykorzystał 15 dni urlopu wypoczynkowego w 2011 r. Na wypoczynek powinien udać się najpóźniej do 30 września 2012 r. Jeśli tego nie zrobi, prawo do urlopu będzie przysługiwało nadal, jednak żądanie o udzielenie tego urlopu może zgłosić pracodawcy w okresie 3 lat, tj. do 30 września 2015 r. Po tym terminie roszczenie ulegnie przedawnieniu.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok SN z 8 czerwca 1977 r. (I PRN 37/77, niepubl.),
  • wyrok SN z 11 kwietnia 2001 r. (I PKN 367/00, OSNP 2003/2/38).
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?