Kategorie

Odmowa udziału w szkoleniu przyczyną zwolnienia pracownika

Magdalena Sybilska-Bonicka
Jeśli pracodawca uzna, że udział w szkoleniu jest niezbędny do właściwego wykonywania obowiązków na konkretnym stanowisku i wyda polecenie służbowe udziału w szkoleniu, będzie to traktowane jako obowiązek pracowniczy.

W obecnej sytuacji rynkowej przedsiębiorca, aby osiągać swoje cele, powinien być konkurencyjny. Niezbędnym elementem sukcesu jest konkurencyjna kadra, czyli pracownicy o możliwie najwyższych kwalifikacjach. Wobec tego powstaje pytanie, czy pracodawca może, nie naruszając przepisów Kodeksu pracy, rozstać się z pracownikiem, który nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych i (lub) odmawia podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Brak kwalifikacji

Reklama

Przy rozpatrywaniu możliwości rozstania się z pracownikiem, którego kwalifikacje zawodowe okazały się niewystarczające do efektywnego, zgodnego z oczekiwaniami pracodawcy wykonywania obowiązków na powierzonym mu stanowisku, kluczowe są 2 kwestie zaznaczone w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Pierwsza z nich to zasada ogólna, w myśl której rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem jest zwykłym sposobem jej rozwiązania. W praktyce oznacza to, że przyczyna rozwiązania umowy o pracę, którą pracodawca zamieści w uzasadnieniu wypowiedzenia nie musi być „ciężkiej wagi”.

Jakie zapisy powinny znaleźć się w umowie szkoleniowej >>

Natomiast druga to wyraźne podkreślenie, że pracodawca może zasadnie wypowiedzieć umowę o pracę w ramach realizacji zasady doboru pracowników w sposób zapewniający najlepsze wykonywanie realizowanych zadań, jeżeli może przewidywać, że zatrudnienie nowych pracowników pozwoli na osiąganie lepszych rezultatów pracy (wyrok SN z 2 października 1996 r., I PRN 69/96). A zatem Sąd Najwyższy w swoim orzeczeniu wyraźnie przyznał pracodawcy prawo oceny kwalifikacji swoich pracowników pod kątem ich przydatności i przyczyniania się do osiągania celów organizacji.

Przykład

Właściciel sklepu ze sprzętem komputerowym dokonuje corocznej oceny pracy swoich pracowników. W podsumowaniu okazuje się, że 2 z 10 pracowników ma wyraźnie niższe wyniki, nie z przyczyn obiektywnych, ale dlatego, że mają znacznie mniejszą wiedzę na temat asortymentu, którym handlują. Jednocześnie pracodawca ma kandydatów chętnych do podjęcia pracy, posiadających fachową wiedzę na wyższym poziomie od obecnych pracowników. Zgodnie z zasadą doboru pracowników w sposób zapewniający najlepsze wykonywanie realizowanych zadań, pracodawca ma prawo rozwiązać umowy z nisko ocenianymi sprzedawcami, a na ich miejsce zatrudnić lepiej wykwalifikowanych kandydatów.

Odmowa podwyższania kwalifikacji zawodowych

Zdarza się, że mimo pewnych braków w kwalifikacjach pracownika pracodawca widzi u niego potencjał i proponuje je uzupełnić. Z uwagi na szybką dynamikę zmian w danej dziedzinie na niektórych stanowiskach istnieje konieczność nieustannego dokształcania się. Wówczas pracodawca powinien zapewnić pracownikom możliwość podniesienia ich kwalifikacji.

Konsekwencje odmowy wykonania polecenia pracodawcy >>

Jednak pracownicy nie zawsze mają ochotę, aby skorzystać z możliwości doszkolenia się. Zdarza się również, że ze względu na różne sytuacje życiowe – mimo chęci – nie mogą uczestniczyć w organizowanych przez pracodawcę szkoleniach. A zatem nasuwa się pytanie, jak pracodawca ma się zachować wobec pracownika, który odmawia podwyższenia swoich kwalifikacji. Tutaj punktem wyjścia powinna być podstawowa zasada, zgodnie z którą pracownik jest zobowiązany wykonywać pracę sumiennie i starannie oraz stosować się do poleceń przełożonych, które dotyczą pracy, jeżeli nie są one sprzeczne z przepisami prawa lub umową o pracę. Należy więc przyjąć, że jeśli pracodawca uzna, że udział w szkoleniu jest niezbędny do właściwego wykonywania obowiązków na konkretnym stanowisku i w związku z powyższym wyda polecenie służbowe udziału w szkoleniu, będzie to traktowane jako obowiązek pracowniczy.

Należy jednak pamiętać, że także polecenia służbowe nie są pozbawione ograniczeń.


Reklama

W doktrynie można spotkać stanowisko, które mówi, że odmiennie trzeba potraktować polecenie uczestnictwa w szkoleniu w godzinach pracy, a inaczej polecenie udziału w szkoleniu organizowanym poza harmonogramowym czasem pracy pracownika. Nie ma wątpliwości co do tego, że pracodawca ma prawo zobowiązać pracownika do uczestnictwa w szkoleniu, jeśli jest ono związane z pracą pracownika i odbywa się w czasie, który zgodnie z harmonogramem jest dla pracownika czasem pracy. W takiej sytuacji odmowa uczestnictwa w szkoleniu może zostać potraktowana jako odmowa wykonania polecenia służbowego, a zatem jako naruszenie obowiązków pracowniczych.

Bardziej kontrowersyjna jest kwestia obowiązku wypełnienia polecenia służbowego, w którym pracodawca nakazuje uczestnictwo w szkoleniu poza godzinami pracy albo w dniu wolnym od pracy. W doktrynie przyjmuje się, że gdy szkolenie przypada poza harmonogramowymi godzinami pracy pracownika, w przypadku odmowy udziału w takim szkoleniu pracodawca nie powinien traktować tego jako naruszenie obowiązków pracowniczych uzasadniające wypowiedzenie umowy o pracę.

Niemniej jednak nie oznacza to, że w dalszej perspektywie pracodawca nie obniży oceny pracowniczej takiego pracownika. Szczególnie, gdy okaże się, że jego efekty pracy są niższe niż innych pracowników na tym samym stanowisku, którzy takie szkolenie odbyli.

Szkolenie niezbędne do pracy na danym stanowisku

Istnieją stanowiska wymagające nieustannego podnoszenia kwalifikacji zawodowych. Pracownicy zatrudnieni na takich stanowiskach muszą liczyć się z tym, że w wypadku częstych i nieuzasadnionych odmów podnoszenia swoich kwalifikacji staną się dla pracodawcy mało efektywni, co zgodnie z zasadą swobodnego doboru personelu będzie podstawą do rozwiązania z nimi umowy o pracę w celu zatrudnienia lepiej wykwalifikowanych pracowników.

Kształcenie pracowników - obowiązki pracodawcy >>

Jednak pracodawca przed podjęciem decyzji o zwolnieniu pracownika z powodu odmowy uczestnictwa w szkoleniu powinien rozpatrywać każdy przypadek indywidualnie i pamiętać o zasadach współżycia społecznego. Wtedy będzie oczywiste, że inaczej potraktujemy odmowę uczestnictwa w szkoleniu pracownika, który uzna, że nie potrzebuje szkolenia, ponieważ już wszystko umie, a inaczej odmowę matki samotnie wychowującej dziecko, która uzasadni odmowę koniecznością opieki nad chorym dzieckiem.

Pracodawca nie zapewnia niezbędnego przeszkolenia

Inaczej wygląda sytuacja, kiedy pracodawca inicjuje pewne zmiany w charakterze pracy na danym stanowisku, nie zapewniając pracownikom właściwego przeszkolenia, a jednocześnie wymagając od nich samodzielnego dostosowania się do zmian. W takiej sytuacji wypowiedzenie umowy o pracę osobie, która nie poradzi sobie w nowych warunkach, będzie nieuzasadnione, gdyż zgodnie z art. 94 § 1 k.p. to pracodawca ma obowiązek zapoznać pracownika ze sposobem wykonywania pracy na danym stanowisku.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • wyrok Sądu Najwyższego z 2 października 1996 r. (I PRN 69/96, OSNP 1997/10/163).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - czerwiec i II kwartał 2021

    Przeciętne wynagrodzenie i zatrudnienie - ile wyniosło w czerwcu i II kwartale 2021 r.? GUS podaje kwoty.

    Niedziela handlowa - sierpień 2021

    Niedziela handlowa - sierpień 2021 ma aż 5 niedziel. Czy 1 sierpnia, 8 sierpnia, 15 sierpnia, 22 sierpnia lub 29 sierpnia to niedziela handlowa? Kiedy jest najbliższa niedziela handlowa?

    Nowy pracownik zdalny - jak mu pomóc?

    Nowy pracownik zdalny może mieć wiele trudności z wdrożeniem się do pracy w nowej firmie. Jak mu pomóc?

    Zapisanie nowego pracownika do PPK - 90 dni zatrudnienia

    Zapisanie nowego pracownika do PPK wymaga 90 dni zatrudnienia. Co wlicza się do tego okresu według ustawy o PPK?

    Praca podczas upałów – zalecenia PIP

    Praca podczas upałów - jakie są zalecenie PIP? Po pierwsze, pracodawca zapewnia zimne napoje. Po drugie, wentylację i klimatyzację w pomieszczeniach pracy. PIP zaleca także skracanie czasu pracy.

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu w gastronomii - Niemcy

    Wyższe zarobki i 4 dni pracy w tygodniu to rozwiązanie dla sektora gastronomii w Niemczech. Czy to pomoże na niedobory kadrowe?