Kategorie

Kto może korzystać z funduszu świadczeń socjalnych

Katarzyna Wrońska-Zblewska
Pracodawca, ustalając krąg uprawnionych do świadczeń z funduszu socjalnego, często odwołuje się do definicji zawartych w innych ustawach, np. Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym oraz ustawie o pomocy społecznej.

Pracodawca, który utworzył zakładowy fundusz świadczeń socjalnych (zfśs), administruje jego środkami. Nie oznacza to jednak pełnej dowolności przy wykorzystywaniu zgromadzonych w funduszu środków. Przeznaczenie środków zgromadzonych na rachunku funduszu pozostaje w decyzji pracodawcy, przy czym ich wydatkowanie powinno następować na podstawie przepisów ustawy z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (zwanej dalej ustawą o zfśs). W szczególności na podstawie tzw. kryterium socjalnego oraz regulaminu funduszu świadczeń socjalnych.

ZFŚS - jednakowa opieka nad pracownikami i emerytami >>

Istotne jest to, że regulamin zfśs nie może zawierać postanowień dyskryminacyjnych.

Cele funduszu wskażą grupy uprawnionych

Ustawa o zfśs nie określa szczegółowo, na jakie cele mogą być wydawane środki z funduszu, posługując się jedynie ogólnym wyliczeniem (art. 2 pkt 1 ustawy o zfśs). Wskazuje jednak, że przyznawanie świadczeń, ulgowych usług czy dopłat z funduszu musi być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z funduszu (art. 8 ust. 1 ustawy o zfśs). Chodzi tu o tzw. kryterium socjalne.

Oprócz tego ustawa wskazuje krąg podmiotów uprawnionych do korzystania z funduszu, zaliczając do nich:

  • pracowników,
  • rodziny pracowników,
  • emerytów i rencistów – byłych pracowników,
  • rodziny emerytów i rencistów – rodziny byłych pracowników,
  • inne osoby, którym prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych przyznał pracodawca w regulaminie zfśs (art. 2 pkt 5 ustawy o zfśs).

Ustalając w regulaminie zfśs krąg uprawnionych do korzystania z funduszu, pracodawca musi bazować na zapisach ustawowych. W konsekwencji może on rozszerzyć krąg uprawnionych podmiotów (np. o osoby zatrudnione na podstawie umów cywilnoprawnych), ale nie może go ograniczyć, np. przez wyłączenie którejkolwiek kategorii ustawowo uprawnionych, np. emerytów i rencistów – byłych pracowników.

Wspólna działalność socjalna pracodawców >>

Pracownicy

Pierwszą grupę osób uprawnionych do świadczeń z zfśs stanowią pracownicy, czyli wszyscy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania, wyboru, spółdzielczej umowy o pracę (art. 2 k.p.), niezależnie od stażu pracy, rodzaju umowy o pracę (np. czas określony, zastępstwo itp.), czy korzystania ze zwolnienia lekarskiego lub urlopu wychowawczego. Na przyznanie świadczeń z funduszu nie powinno również mieć wpływu nieprawidłowe wykonywanie swoich obowiązków przez pracownika lub ukaranie go karą porządkową czy też znajdowanie się w okresie wypowiedzenia.


Byli pracownicy

Do kolejnej grupy uprawnionych ustawa o zfśs zalicza, bez bliższej konkretyzacji, emerytów i rencistów – jako byłych pracowników. Taki zapis oznacza, że prawo do korzystania z funduszu ma jedynie taka grupa byłych pracowników, którzy „ostatecznie odchodzili” z danego zakładu pracy na emeryturę lub rentę, nie kontynuując zatrudnienia u tego samego lub innego pracodawcy, albo po okresie pobierania renty przeszli na emeryturę, nie pracując u tego samego lub innego pracodawcy w czasie pobierania renty. Status emeryta (byłego pracownika) lub rencisty (byłego pracownika) przysługuje bowiem u ostatniego pracodawcy, u którego osoby te były zatrudnione. Dlatego też, w przypadku gdy rencista lub emeryt podejmują dalsze zatrudnienie po uzyskaniu świadczeń z ubezpieczenia społecznego, uznaje się, że status emeryta – byłego pracownika lub rencisty – byłego pracownika przysługuje im jedynie u ostatniego pracodawcy. Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z 15 listopada 1991 r. Sąd uznał, że osoba, która uprzednio przeszła na wcześniejszą emeryturę i podjęła w nowym zakładzie pracy zatrudnienie przy zawieszeniu wypłaty emerytury, a następnie po rozwiązaniu stosunku pracy ponownie pobiera emeryturę, w rozumieniu przepisu art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy z 24 października 1986 r. o zakładowych funduszach socjalnym i mieszkaniowym w jednostkach gospodarki uspołecznionej (red. od 1 stycznia 1994 r. chodzi o ustawę o zfśs), jest „emerytem – byłym pracownikiem” tego ostatniego zakładu pracy (I PZP 56/91).

Czy każdemu po równo można sfinansować wyjazd integracyjny z funduszu socjalnego >>

Rodzina pracownika i byłego pracownika

Członkowie rodzin pracowników oraz rencistów i emerytów – byłych pracowników, także są uprawnieni do świadczeń z funduszu.

Komisja socjalna a regulamin zfśs >>

W literaturze prawa pracy przyjmuje się, że grono uprawnionych członków rodzin pracodawca ustala w regulaminie, posiłkując się przy tym przepisami szczególnymi m.in.:

  • Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym – członkami rodziny są oboje małżonkowie oraz mieszkające z rodzicami i będące na ich utrzymaniu dzieci,
  • ustawą o świadczeniach rodzinnych – do członków rodziny zalicza się małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne; do członków rodziny nie zalicza się natomiast dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko,
  • ustawą o pomocy społecznej – według której rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące,
  • ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – krąg osób uprawnionych do renty rodzinnej to: dzieci własne, dzieci drugiego małżonka oraz dzieci przysposobione, przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności wnuki, rodzeństwo i inne dzieci, w tym również w ramach rodziny zastępczej, małżonek, rodzice.

Podstawa prawna:

Orzecznictwo:

  • uchwała SN z 15 listopada 1991 r. (I PZP 56/91, OSNC 1992/4/63).
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracownik niepełnosprawny – jakie prawa?

    Pracownik niepełnosprawny - jakie prawa przyznaje Kodeks pracy i ustawa o rehabilitacji zawodowej? Jaki jest wymiar czasu pracy i urlopu?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę - jak przechowywać?

    Elektroniczne wypowiedzenie umowy o pracę polega na złożeniu oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenia go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Jak je przechowywać?

    Czas wolny za nadgodziny a odpoczynek tygodniowy

    Czas wolny za nadgodziny może zostać zaliczony do 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. To stanowisko MRPiT z dnia 5 maja 2021 r.

    PIP kontroluje małe budowy

    Kontrole PIP - mała budowa to miejsce, gdzie najczęściej w budownictwie występują wypadki przy pracy. PIP rozpoczęła więc akcję "Kontrole na małych budowach".

    Przeciętne wynagrodzenie 2021

    Przeciętne wynagrodzenie w 2021 r. wzrosło o 10% w stosunku do roku poprzedniego. Ile wynosi?

    Amerykański pracodawca wymarzony dla Polaków

    Amerykański pracodawca jest pracodawcą wymarzonym dla Polaków. Najchętniej pracowaliby dla korporacji z zagranicznym kapitałem, przede wszystkim z USA.

    Praca na magazynie - ile zarabia pracownik i kierownik magazynu

    Praca na magazynie - jakie są zarobki? Ile zarabia pracownik, a ile kierownik magazynu?

    Pandemia lekcją dla HR-owców

    Pandemia jest dla HR-owców lekcją, która wpłynie na przyszłość tego zawodu

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?