Kategorie

Czy każdemu po równo można sfinansować wyjazd integracyjny z funduszu socjalnego

Marek Rotkiewicz
Marek Rotkiewicz
Możliwość dofinansowania z funduszu socjalnego imprez zbiorowych dla pracowników – np. wyjazdów integracyjnych – nie budzi już poważnych wątpliwości. Problemem jest natomiast to, czy wszystkim osobom uprawnionym należy przyznać świadczenia w jednakowej wysokości. W najnowszym orzecznictwie pojawia się pogląd, że wszelkie zbiorowe spotkania mogą być finansowane ze środków funduszu i nie trzeba różnicować sytuacji materialnej uczestniczących w nich osób.

Granice wydatków z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych (ZFŚS) określa ustawa o tym funduszu. W praktyce wyznacza je przede wszystkim działalność socjalna.

Działalność socjalna to usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową. Poza tym ze środków ZFŚS można dofinansowywać obiekty socjalne – oczywiście w tych zakładach pracy, które takie obiekty posiadają.

Regulamin gospodarowania środkami ZFŚS powinien wskazywać m.in. szczegółowo grupy wydatków i rodzaje działalności socjalnej, które u danego pracodawcy będą realizowane. Nie muszą to być wszystkie jej rodzaje wymienione w przepisach ustawy o ZFŚS. Pracodawca ma prawo je wybrać.

Finansowanie imprez zbiorowych

Większość regulaminów ZFŚS przewiduje możliwość finansowania z jego rachunku różnych zbiorowych imprez, wyjazdów itp. dla osób uprawnionych. Są to najczęściej wyjazdy integracyjne, wspólne ogniska, bale.

Kwalifikowane są jako działalność rekreacyjna lub organizowanie wypoczynku. Opierając się na wspomnianej wcześniej definicji działalności socjalnej, nie można takiej możliwości zakwestionować. Wydatki z funduszu nie muszą być zawsze wydatkami na potrzeby indywidualne konkretnej uprawnionej osoby. Ze względu na brak doprecyzowania w ustawie takich pojęć, jak działalność sportowo-rekreacyjna czy wypoczynek, nie można w konsekwencji nie zaliczyć do nich również imprez zbiorowych.

W większości publikacji dotyczących tego zagadnienia wskazuje się, że np. kolacja wigilijna nie mieści się w pojęciu działalności socjalnej, a zatem nie może być finansowana ze środków ZFŚS.


Kryterium socjalne

Jedynymi kryteriami, od których uzależniane jest przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z ZFŚS, są:

  • sytuacja życiowa,
  • sytuacja rodzinna,
  • sytuacja materialna.

Inaczej mówiąc, wobec osoby uprawnionej do korzystania z funduszu należy stosować tzw. kryterium socjalne.

Zasady ustalania kryterium socjalnego powinny zostać określone w regulaminie gospodarowania środkami funduszu. Najczęściej w tym celu pracodawca występuje do pracowników o złożenie oświadczeń majątkowych. Oświadczenie to powinno:

  • dotyczyć dochodów wszystkich członków rodziny,
  • obejmować pewien – dłuższy – okres czasu, a nie np. tylko ostatni miesiąc,
  • odnosić się nie tylko do sytuacji materialnej (dochodów na członka rodziny), ale też rodzinnej i życiowej, np. informacja o wychowywaniu niepełnosprawnego dziecka w sposób istotny wpływa na ocenę sytuacji socjalnej danej osoby.

Różnicowanie sytuacji pracowników

W zdecydowanej większości opinii dotyczących finansowania imprez zbiorowych z funduszu socjalnego wskazuje się, że sfinansowanie np. wspólnego wyjazdu (w równej wysokości w stosunku do każdej uprawnionej osoby) narusza tę zasadę. Każdy z pracowników otrzyma bowiem w rezultacie świadczenie w tej samej wysokości (czyli kryterium socjalne nie będzie brane pod uwagę). Potwierdza to m.in. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z 20 sierpnia 2001 r. (sygn. akt I PKN 579/00, OSNP/2003/14/331), gdzie czytamy, że „fundusz świadczeń socjalnych jest instytucją prawną, która ma łagodzić różnice w poziomie życia pracowników i ich rodzin, a także emerytów i rencistów”. Rozpatrywana przez SN sprawa dotyczyła talonów dla pracowników uprawniających ich na festynie do konsumpcji o tej samej wartości. W ocenie sądu wprowadzenie przez pracodawcę w odniesieniu do festynu innej zasady przyznawania świadczeń, według której każdy pracownik i wszyscy członkowie jego rodziny – z pominięciem kryterium socjalnego – otrzymali talony, naruszało zasadę powiązania funduszu z sytuacją osób uprawnionych oraz jego socjalnego charakteru.

Podobnie wypowiedział się WSA w Warszawie w wyroku z 13 lutego 2007 r. (sygn. akt Wa 4283/06, M.Podat. 2007/10/420). Wskazał w nim, że zorganizowanie imprezy okolicznościowej (integracyjnej) dla wszystkich uprawnionych, bez uwzględniania ich sytuacji życiowej, stałoby w sprzeczności z warunkami, na jakich może być przyznawana pomoc z ZFŚS. Sytuacja taka byłaby sprzeczna z obowiązującymi przepisami prawa. Pomoc z funduszu może być dokonywana jedynie wówczas, gdy uzależnia się jej przyznawanie od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika.


Nowe stanowisko sądu

Można powiedzieć, że takie stanowisko było już mocno ugruntowane, gdy pojawił się wyrok SN z 23 października 2008 r. (sygn. akt II PK 74/08, niepublikowany). Przedstawiono w nim diametralnie inną opinię na ten temat. Sąd Najwyższy wskazał, że kryterium socjalne, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS, odnosi się jedynie do przyznawania ulgowych świadczeń i usług, a nie wszystkich wynikających z całej działalności socjalnej pracodawcy. Zdaniem SN wyraźne brzmienie tego przepisu odnosi się wyłącznie do przyznawania ulgowych usług i świadczeń, co powinno być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania ze środków funduszu. W konsekwencji dopuścił w pełni finansowanie imprez integracyjnych z funduszu socjalnego, bez konieczności różnicowania sytuacji pracowników. Potwierdził jednocześnie, że działalność przejawiająca się w imprezach masowych, jak pikniki, andrzejki, organizowanie wycieczek – mieści się w pojęciu działalności socjalnej jako rodzaju działalności rekreacyjnej, względnie działalności w postaci różnych form krajowego wypoczynku.

Wyrok ten wskazuje, że ZFŚS nie może być postrzegany jako instytucja udzielająca pomocy wyłącznie osobom najuboższym lub znajdującym się w trudnych sytuacjach życiowych i rodzinnych. Sąd Najwyższy stwierdza, że pewne świadczenia z funduszu mogą być przyznawane na zasadach powszechnej i równej dostępności. Orzeczenie to może zmienić powszechne podejście do wydatkowania środków ZFŚS. Należy jednak pamiętać, że nadal za raczej powszechną opinię należy uważać tę, zgodnie z którą przy przyznawaniu jakichkolwiek świadczeń z funduszu powinna być brana pod uwagę sytuacja socjalna osób uprawnionych – osób, które z danego świadczenia korzystają.

Bezpieczniej jest jednak opierać się na powszechnej opinii o konieczności różnicowania także w takich przypadkach wysokości świadczeń dla poszczególnych osób uprawnionych. Przytoczony wyrok – na pewno interesujący – stanowi na razie osamotnioną opinię wśród tych, które ugruntowały odmienne stanowisko dotyczące tej kwestii. W przypadku wyjazdów integracyjnych itp. pracownicy (oraz inne osoby uprawnione) otrzymują świadczenie w postaci możliwości uczestnictwa w określonej imprezie, a co za tym idzie – podlega to pod zasadę „różnicowania socjalnego” ich sytuacji. Przy braku jakiejkolwiek możliwości takiego zróżnicowania warto przemyśleć finansowanie danej imprezy ze środków innych niż z ZFŚS.

Różnicowanie sytuacji poszczególnych osób uprawnionych do korzystania ze środków ZFŚS można w takich przypadkach osiągnąć poprzez dodatkowe świadczenia dla pracowników znajdujących się w trudniejszej sytuacji socjalnej.


PRZYKŁAD: Wydatki finansowane przez zamożniejszych pracowników

W firmie S często są organizowane wycieczki dla pracowników. Zakład pracy do nich dopłaca, aby dać szansę udziału w nich osobom mającym gorszą sytuację materialną. Zdecydowano jednocześnie, że pracownicy lepiej sytuowani mogą ponosić częściowe koszty pobytu. Tym niemniej pracodawca mógłby pokryć częściowo wydatki związane z uczestnictwem w wyjeździe tych pracowników ze środków obrotowych (innych niż środki ZFŚS).

Przy przyznawaniu jakichkolwiek świadczeń z funduszu powinna być brana pod uwagę sytuacja socjalna osób uprawnionych

W nowszym wyroku SN – z 16 września 2009 r. – podkreślono, że zgodnie z podstawową zasadą dysponowania środkami funduszu, określoną w art. 8 ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, przyznawanie ulgowych świadczeń i wysokość dopłat z funduszu powinny być uzależnione od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby korzystającej z funduszu (sygn. akt I UK 121/09, INFOR LEX Biznes). Świadczenia wypłacone przez pracodawcę z pominięciem tej zasady nie mogą być ocenione jako świadczenia socjalne i nie mogą być objęte uprawnieniami przyznanymi tym świadczeniom w systemie ubezpieczeń społecznych. Trzeba jednak wiedzieć, że ubiegłoroczny wyrok odnosił się do innego rodzaju świadczeń – do bonów towarowych.

Podstawa prawna

  • Ustawa z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych – t.j. Dz.U. z 1996 r. nr 70, poz. 335; ost. zm. Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1241.
Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Jak zapewnić bezpieczeństwo pracownikom zdalnym?

    Bezpieczeństwo pracowników zdalnych może stanowić duże wyzwanie. To w domu zdarza się najwięcej wypadków. Za co odpowiada pracodawca? Jakie są przepisy BHP?

    Potwierdzenie danych w ZUS - instrukcja

    Potwierdzenie danych w ZUS można otrzymać przez PUE ZUS. Jak samodzielnie utworzyć dokument? Oto instrukcja jak zrobić to krok po kroku.

    Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze także świadczeniobiorca

    Elektroniczne Potwierdzenie z PUE ZUS pobierze teraz także świadczeniobiorca, np. potwierdzenie prawa do emerytury, renty, zasiłku.

    Od wypłat z PPK zazwyczaj nie pobiera się podatku Belki

    Wypłaty z PPK - uczestnik PPK może w każdym czasie skorzystać ze swoich środków. W niektórych przypadkach wiąże się to jednak z obowiązkiem zapłaty 19% zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku Belki).

    Potrzeby pracowników - wnioski z pandemii

    Potrzeby pracowników różnią się w zależności od rodzaju pracowników: fizycznych i biurowych. Jakie wnioski można wyciągnąć z pandemii COVID-19?

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków - pandemia

    Nadgodziny średniotygodniowe Polaków w czasie pandemii wzrosły. Statystyczny pracownik ma w tygodniu 5,5 godziny nadgodzin.

    Narzędzia do identyfikacji talentów - 3 zalety

    Narzędzia do identyfikacji talentów pozwalają zwiększyć potencjał firmy. Jakie są 3 główne zalety tego typu narzędzi?

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w pandemii - wątpliwości

    Odprawa z tytułu zwolnienia z pracy w czasie pandemii została uregulowana przepisami ustawy covidowej. Czy nowy limit wysokości odpraw odnosi się do wszystkich świadczeń? Jakie wątpliwości budzą nowe przepisy?

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r.

    Nowe święto państwowe w Polsce od 2021 r. ustanawia Prezydent RP. Święto będzie w grudniu. Czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy?

    Niebieska Karta UE - będą zmiany

    Niebieska Karta UE dotyczy zatrudniania cudzoziemców spoza UE. Odbywa się na innych zasadach niż obywateli państw członkowskich UE. Europarlament przyjął przepisy ułatwiające zatrudnianie obcokrajowców.

    Jak najniższa krajowa rosła od 2015 do 2022 r.?

    Najniższa krajowa w 2015 r. wynosiła 1750 zł brutto. W 2022 r. będzie to 3010 zł brutto. Najniższa krajowa wzrosła o 1260 zł.

    Dzień próbny w pracy - płatny czy nie?

    Dzień próbny w pracy a wynagrodzenie - czy jest płatny? Co na to prawo? W celu sprawdzenia pracownika należałoby podpisać umowę na okres próbny.

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy złożyć?

    PIT-2 a ukończenie 26 roku życia - kiedy należy złożyć oświadczenie? Co z podwyższonymi kosztami przychodu?

    ZUS ERO - emerytura z datą wsteczną

    ZUS ERO to wniosek o emeryturę z datą wsteczną. Podstawą przyznania lub przeliczenia emerytury z datą wcześniejszą są przepisy covidowe. Dla kogo jest ten wniosek?

    Odprawa emerytalna - wysokość, warunki

    Jaka jest wysokość odprawy emerytalnej? Jakie warunki należy spełnić, aby ją otrzymać? Czy odprowadza się od niej podatek i składki ZUS? Kiedy wypłacić odprawę?

    Jakie są składniki wynagrodzenia za pracę?

    Składniki wynagrodzenia za pracę to przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze i dodatki. Czym premia różni się od nagrody?

    PPK: od 2022 r. stan oszczędności na mojeppk.pl

    PPK - od 2022 r. stan oszczędności będzie można sprawdzić na mojeppk.pl. Do jakich danych będzie miał dostęp każdy uczestnik PPK?

    Płaca minimalna 2022 - jest decyzja rządu

    Płaca minimalna w 2022 r. wzrośnie o 210 zł. Ile wyniesie płaca minimalna 2022? Jest już ostateczna decyzja rządu.

    Praca zdalna a migracje zarobkowe

    Jak praca zdalna wpływa na migracje zarobkowe? Czy na pewno jest ich teraz mniej? Oto wyniki badania.

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca

    Urlop okolicznościowy - śmierć ojca to okoliczność uprawniająca pracownika do wolnego od pracy. Ile dni przysługuje? Jaki jest termin ich wykorzystania?

    Praca zdalna a kolejne fale pandemii [RAPORT]

    Praca zdalna zyskiwała na popularności wraz z nastaniem kolejnych fal pandemii COVID-19. Sprawdź, jaki wpływ na pracę miały fale koronawirusa w Polsce i Unii Europejskiej.

    Co pracownicy mówią o pracodawcach w sieci?

    Pracownik i pracodawca - jak wyglądają stosunki z szefem? Co można przeczytać na ten temat w Internecie? Okazuje się, że najważniejsze jest dobre rozstanie.

    Urodzeni w latach 1984-1994 chcą całkowitej pracy zdalnej

    Całkowita praca zdalna najwięcej zwolenników ma wśród pracowników urodzonych w latach 1984-1994.

    Niemcy: odszkodowanie za kwarantannę tylko dla zaszczepionych

    Odszkodowanie za czas kwarantanny będzie przyznawane tylko zaszczepionym pracownikom? Taki projekt nowych przepisów powstał w Niemczech.

    Składka zdrowotna 2022 - Nowy Ład

    Składka zdrowotna w 2022 r. - jaką składkę wprowadza Nowy Ład? O ile wzrośnie składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2022 r.?